การวิเคราะห์เชิงสีเพื่อหาร้อยละโดยปริมาตรของเอทานอลในสเปรย์แอลกอฮอล์ด้วยการเปรียบเทียบแถบสี

บทคัดย่อ

การหาปริมาณเอทานอลในสเปรย์แอลกอฮอล์จำเป็นต่อการประเมินคุณภาพของผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อโรค แต่วิธีการที่ใช้ต้องใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์ที่มีราคาแพงและต้องทดสอบในห้องปฏิบัติการ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาวิธีวัดชนิดและปริมาณร้อยละโดยปริมาตรของเอทานอลในสเปรย์แอลกอฮอล์ที่ง่าย ใช้ได้ในภาคสนาม โดยเทียบกับแถบสีมาตรฐานโดยไม่ต้องใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ วิธีการศึกษานี้อาศัยปฏิกิริยาออกซิเดชันของเอทานอลกับโพแทสเซียมไดโครเมตในกรดซัลฟิวริก โดยศึกษาอุณหภูมิและเวลาที่เหมาะสมในการเกิดปฏิกิริยา รวมถึงผลรบกวนจากเมทานอลและไอโซโพรพานอล และสร้างแถบสีมาตรฐานจากค่าสี L*, a*, b* ของสารละลายเอทานอล และเปรียบเทียบผลการศึกษากับเทคนิคแก๊สโครมาโตกราฟีและวัดค่าสีแบบสเปกโตรโฟโตเมตรี ผลการทดลองพบว่าปฏิกิริยา ณ อุณหภูมิห้องและเวลา 20 นาที แอลกอฮอล์ตามเกณฑ์คุณภาพเอทานอลเกินร้อยละ 70 โดยปริมาตร จะเกิดสารละลายสีเหลือง-เขียวหรือเขียว แต่แอลกอฮอล์ด้อยคุณภาพเกิดสีส้มหรือสีส้ม-เหลือง วิธีการไม่มีผลรบกวนจากเมทานอลแต่มีผลรบกวนจากไอโซโพรพานอล สามารถแยกความเข้มข้นของเอทานอลด้วยตาเปล่าได้ 6 ระดับได้แก่ร้อยละ 50, 60, 70, 80, 90 และ 99.7 โดยปริมาตร ผลค่า b* แตกต่างกันเกือบทุกความเข้มข้น (p<0.05) และผลการศึกษาที่ได้ให้ผลสอดคล้องกับวิธีมาตรฐาน สรุปผลการศึกษาแสดงวิธีการที่มีต้นทุนต่ำเพียง 3 บาทต่อตัวอย่าง สะดวก รวดเร็ว และเหมาะสำหรับการใช้งานภาคสนาม ทำให้เป็นทางเลือกในการประเมินคุณภาพของผลิตภัณฑ์ฆ่าเชื้อโรคได้ด้วยตนเอง