ผลของ BA และ IAA ต่อการชักนำแคลลัสจากใบ และการเกิดเอ็มบริโอ ของเท้ายายม่อม (Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
เท้ายายม่อม (Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze) เป็นพืชหัวที่มีศักยภาพในด้านโภชนาการ การแพทย์ และอุตสาหกรรม มีความสำคัญทั้งในด้านอาหารและยา จึงได้ศึกษาวิธีการขยายพันธุ์ โดยเฉพาะการเพิ่มเนื้อเยื่อในสภาพปลอดเชื้อ เพื่อใช้สกัดสารสำหรับการผลิตผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ดังกล่าว ผลของสารควบคุมการเจริญเติบโต BA และ IAA ที่ระดับความเข้มข้นต่าง ๆ ต่อการชักนำให้เกิดแคลลัส และการพัฒนาของแคลลัสเป็น embryogenesis ในสภาพปลอดเชื้อ โดยเพาะเลี้ยงชิ้นส่วนของใบอ่อนในอาหารสูตร MS ที่เติม BA ระดับความเข้มข้น 0, 0.5, 1.0 และ 1.5 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ IAA ระดับความเข้มข้น 0, 0.5, 1.0 และ 1.5 มิลลิกรัมต่อลิตร วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) และเปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยที่ระดับความเชื่อมั่น 95% โดยทำการทดลอง 3 ซ้ำ เมื่อเพาะเลี้ยงเป็นระยะเวลา 4 สัปดาห์ พบการเกิดของแคลลัสจากบริเวณปลายขอบของรอยตัดชิ้นส่วนใบ ลักษณะแคลลัสเป็นแบบเกาะกันแน่นมีสีเขียว โดยแคลลัสที่พัฒนาบนอาหาร สูตร MS ที่เติม BA ระดับความเข้มข้น 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ IAA ระดับความเข้มข้น 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ให้อัตราการเกิดแคลลัสเฉลี่ยสูงที่สุด (100%) แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญกับอาหารสูตรอื่น สำหรับการชักนำแคลลัสให้พัฒนาเป็นยอดและรากบนอาหารสูตร MS ที่เติม BA ระดับความเข้มข้น 0.5, 1.0, 1.5 และ 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร และ IAA ระดับความเข้มข้น 0.5, 1.0, 1.5 และ 2.0 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 4 สัปดาห์ พบว่าอาหาร MS ที่เติม BA ความเข้มข้น 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ IAA ความเข้มข้น 1.0 มิลลิกรัมต่อลิตร แคลลัสมีการพัฒนาเป็นยอดใหม่ได้มากที่สุด (5.67±0.72 ยอด) และมีการสร้างรากเฉลี่ยมากที่สุด (3.07±0.80 ราก)
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ขวัญเดือน รัตนา, ศุภาวีร์ แสงจันทร์จิรเดช และพักพล มุ่งลือ. (2560). อิทธิพลของ BA และ NAA ต่อการเพาะ เลี้ยงใบอ่อนของบอนสี. Journal of Food Health and Bioenvironmental Science, 10(3), 33-45.
จิตรา ชัยวัฒน์, จิรานุช แจ่มทวีกุล, สันติพงศ์ วงศ์เพ็ญทักษ์ และปรัชญาพร อินทองแก้ว. (2557). ความปลอดภัยของยาจากสมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ. วารสารกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, 56(3), 123–134.
ญาณิกา วัชรเทวินทร์กุล และ อานนท์ เรียงหมู่. (2563). การตรวจหาสารพฤกษเคมี และฤทธิ์ต้านจุลินทรีย์ ของสารสกัดเท้ายายม่อม (Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze.). Journal of Science and Technology, 12(24), 23-35.
เบญจมาศ หนูแป้น, ไซนีย๊ะ สะมาลา, กนกรัตน์ ใจสะอาด, กิตติมา คงทน, กนกอร ทองใหญ่ และศิริพร ทวีโรจนการ. (2561). ผลของสูตรอาหารและสารควบคุมการเจริญเติบโตต่อการชักนำให้เกิดแคลลัสในข้าวไร่พันธุ์ดอกพะยอม. แก่นเกษตร, 46(1), 73-80.
เยาวพา จิระเกียรติกุล, ภาณุมาศ ฤทธิไชย, ขวัญข้าว เมืองเขียว และปิยะมาศ ไพโรจน์. (2564). การชักนำให้เกิดแคลลัส และปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระของแคลลัสรางจืด. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี(ววท.), 29(1), 101-110.
ลัดดาวัลย์ คำมะปะนา, ศิริพร มุลาลินน์, และสุภาวดี ตั้งธีระวัฒนะ. (2562). การแก้การพักตัวของเมล็ดเท้ายายม่อม. วารสารเกษตรพระจอมเกล้า, 37(3), 446 – 451.
ศิรศาธิญากร บรรหาร และช่อทิพย์ เงินเต็ม. (2564). อิทธิพลของสารควบคุมการเจริญเติบโตและไคโตซานต่อการขยายพันธุ์หยาดนน้ำค้างนิวซีแลนด์ (Drosera adelae F.Muell.) ในสภาพหลอดทดลอง. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 26(2), 753-769.
สุพินญา บุญมานพ. (2564). การอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์เท้ายายม่อมในประเทศไทย (พิมพ์ครั้งที่ 1). https://shorturl.asia/nmNfd
สำนักยาและวัตถุเสพติด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์. (2564). ตำรามาตรฐานยาสมุนไพรไทย (Thai Herbal Pharmacopoeia 2021). https://bdn.go.th/thp/home
Aïssatou, D. S., Metsagang, J. T. N., Sokeng, C. D., & Njintang, N. Y. (2017). Antihyperlipidemic and hypolipidemic properties of Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze (Dioscoreales: Dioscoreaceae) tuber s aqueous extracts in the rats. Brazilian Journal of Biological Sciences, 4(7), 67-80. https://dx.doi.org/10.21472/bjbs.040708
Borokini, T. I., & Ayodele, A. E. (2012). Phytochemical screening of Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze collected from four geographical locations in Nigeria. International Journal of Modern Botany, 2(4), 97-102. https://doi.org/10.5923/j.ijmb.20120204.06
Borokini, T. I., Lawyer, E. F., & Ayodele, A. E. (2011). In vitro propagation of Tacca leonto-petaloides (L.) Kuntze in Nigeria. Egyptian Journal of Biology, 13, 51-56. http://dx.doi.org/10.4314/ejb.v13i1.8
Cepkova, P. H., Vitamvas, J., Viehmannova, I., Kisilova, J., Cusimamani, E. F., & Milella, L. (2015). Simplified in vitro propagation protocol for Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze and assessment of genetic uniformity of regenerated plantlets. Emirates Journal of Food and Agriculture, 27(10), 736-743. https://doi.org/10.9755/ejfa.2015.06.350
Engelmann, F. (2011). Use of biotechnologies for the conservation of plant biodiversity. In Vitro Cellular & Developmental Biology-Plant, 47, 5-16. https://doi.org/10.1007/s11627-010-9327-2
Hapsari, B. W., Martin, A. F., Maulana, E., & Ermayanti, T. M. (2019). Growth, phytochemical properties, and antioxidant activity of in vitro-gamma irradiated Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze. In Eka P. Sunarwidhi & Niwayan Riyani M. (Eds.), International conference on bioscience, biotechnology and biometrics Vol. 2199, No.1 (pp. 050002-1-050002-10). https://doi.org/10.1063/1.5141300
Murashige, T., & Skoog, F. (1962). A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue cultures. Physiology Plantarum, 15, 473-497.
Susiarti, S., Oryzanti, P., Djarwaningsih, T., & Sulistiarini, D. (2023). The potential of Taka plants (Tacca Leontopetaloides (L.) Kuntze) as food sources in Bangka Belitung Archipelago, Indonesia. Journal of Namibian Studies: History Politics Culture, 39, 102-122.
Syafi, S., Pujiasmanto, B., Purwanto, E., & Suryanti, V. (2023). Phytochemical screening of Tacca plant (Tacca leontopetaloides L.) ethanol extract using spectrophotometry UV-VIS Method. International Journal on Advanced Science, Engineering & Information Technology, 13(4).
Shilwant, B. S. & Dhabe, S. A. (2021). In vitro micrpropagation of Tacca leontopetaloides (L.) kuntze. International Journal of Botany Studies, 6(6), 1500-1502.
The Plant list. (2024). A Working list of all plant species: Tacca leontopetaloides (L.) Kuntze. http://www.theplantlist.org/ tpl1.1/ record/ kew-267851.
Uachisso, A., Silva, M. N. D., Agostinho, D., Pinho, O., Vasconcelos, M. W., & Carvalho, S. M. (2023). Nutritional evaluation of flour obtained from Tacca leontopetaloides used as an alternative food in Muanza-Mozambique. African Journal of Food Science, 17(6), 122-129. https://doi.org/10.5897/AJFS2022.2186
Vu, Q. T. H., Le, P. T. K., Vo, H. P. H., Nguyen, T. T., & Nguyen, T. K. M. (2017). Characteristics of Tacca leontopetaloides L. Kuntze collected from an Giang in Vietnam. In T. Francesca (Eds.), Proceedings of the 3rd international conference on chemical engineering, food and biotechnology: Vol. 1878. No.1 (pp. 020022-1-020022-6). http://dx.doi.org/10.1063/1.5000190
Wiendi, N. M. A., Sushanty, R. Y. N. & Krisantini, C. A. S. (2022). In vitro seed germination and shoot proliferation of bat flower (Tacca chantrieri Andre). Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus, 21(2), 77–86. https://doi.org/
24326/ asphc.2022.2.7
