การใช้สารสกัดจากใบกะเพราและดอกดาวเรืองเป็นสารล่อและเหยื่อพิษ เพื่อควบคุมแมลงวันผลไม้ในสวนมะม่วง

Main Article Content

นุชนาฎ บุญชู
วีรนุช แซ่ตั้ง
กีรติ ตันเรือน
ทิวธวัฒ นาพิรุณ
พิสิษฐ์ พูลประเสริฐ

บทคัดย่อ

แมลงวันผลไม้จัดเป็นแมลงศัตรูพืชที่สำคัญในผักและผลไม้ ปัจจุบันมักมีการฉีดพ่นสารฆ่าแมลงในระบบการปลูกพืชเพื่อป้องกันแมลงวันผลไม้เหล่านี้ การใช้สารกำจัดศัตรูพืชนั้นไม่เพียงจะเป็นอันตรายต่อผู้ใช้แล้วยังทำให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย การใช้สารสกัดจากพืชจึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งเพื่อทดแทนสารเคมีในระบบการเกษตร ดังนั้นการวิจัยในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ของการใช้สารสกัดจากพืชเป็นสารล่อและเหยื่อพิษเพื่อควบคุมแมลงวันผลไม้ในสวนมะม่วง โดยการประยุกต์ใช้สารสกัดจากใบกะเพราเพื่อเป็นสารล่อร่วมกับสารสกัดจากดอกดาวเรืองสำหรับเป็นเหยื่อพิษ ที่สกัดด้วยเมทานอลที่ความเข้มข้นแตกต่างกัน ได้แก่ 100 60 40 และ 20 เปอร์เซ็นต์ (v/v) ตามลำดับ จากนั้นนำสารที่สกัดได้มาทดสอบประสิทธิภาพในการเป็นสารล่อและกำจัดแมลงวันผลไม้ในสวนผลไม้ จำนวน 17 กรรมวิธี ๆ ละ 3 ซ้ำ ผลการศึกษา พบว่า กับดักในกรรมวิธีที่มีสารสกัดจากกะเพรา 100% ร่วมกับสารสกัดจากดอกดาวเรือง 40% สามารถดึงดูดแมลงวันผลไม้ได้สูงสุด (20.67 %) ทั้งนี้พบอัตราการตายของแมลงวันผลไม้ในกรรมวิธีที่ประกอบด้วยมะม่วงผสมกับสารสกัดใบกะเพรา 100 % และสารสกัดจากดอกดาวเรืองที่ความเข้มข้น 60% สูงสุด (80.09 %) และยังมีความแตกต่างกับกรรมวิธีอื่นๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) จากผลการศึกษาเบื้องต้นนี้สรุปได้ว่าสารสกัดจากพืชดังกล่าวมีแนวโน้มในการควบคุมแมลงวันผลไม้ในพื้นที่ได้ ทั้งนี้ยังสามารถนำไปใช้ในการจัดการแมลงศัตรูพืชอื่นๆ ในระบบการปลูกพืชเศรษฐกิจชนิดต่างๆ ต่อไปอีกด้วย

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. กรมวิชาการเกษตร. (2552). แมลงวันผลไม้และการป้องกันกำจัด. จดหมายข่าวผลิใบ ก้าวใหม่การวิจัยและพัฒนาการเกษตร, 12(10).

2. กรมส่งเสริมการเกษตรและสหกรณ์. (2559). การควบคุมแมลงวันผลไม้โดยวิธีผสมผสาน.

3. กฤษฎา จาตุรัส. (2550). ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางสัณฐานวิทยาของพริกที่สูญเสียกับการเข้าทำลายของแมลงวันผลไม้. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท. นครปฐม : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

4. จรงค์ศักดิ์ พุมนวน และมณทินี ธีรารักษ์. (2555). ประสิทธิภาพของสารสกัดจากดาวเรือง (Tagetes erecta L.) ในการควบคุมหนอนใยผัก (Plutella xylostella L.). วารสารเกษตรพระจอมเกล้า, 30(2), 1-7.

5. ชลธิชา แสงศิริ ไพรพรรณ แพเจริญ พิไลวรรณ เพชรเลี่ยม และธนพร ขจรผล. (2557). ผลของรูปแบบกับดักและเหยื่อล่อที่มีต่อแมลงวันผลไม้. วารสารแก่นเกษตร, 42 (3), 674-679.

6. ณฐพงศ์ เมธินธรังสรรค์ และดวงเดือน วัฏฏานุรักษ์ (2560). ผลของสารสกัดดาวเรือง (Tagetes erecta L.) ในควบคุมหนอนผีเสื้อกินใบมะนาว Papilio demoleus Linnaeus (Lepidoptera: Papilionidae). วารสารวิจัยและพัฒนาวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(2), 1-10.

7. มนตรี จิรสุรัตน์. (2541). แมลงวันผลไม้, น.128-135. ใน แมลงศัตรูไม้ผล. กรุงเทพฯ : ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

8. รัตนาภรณ์ พรหมศรัทธา มัณฑนา มิลน์ และอารมณ์ แสงวนิชย์. (2544). การศึกษาองค์ประกอบทางเคมีของดาวเรือง.หน้า 404-409. ใน: การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 39. วันที่ 5-7 กุมภาพันธ์ 2554 ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์กรุงเทพฯ.

9. สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2555). อุตสาหกรรมผลไม้ในประเทศไทย. ค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2560, จาก: http://www.thaifta.com/thaifta/Portals/0/file/ascn_fruit2.doc

10. อัครินทร์ ท้วมขำ. (2550). การกำจัดแมลงวันทอง. ค้นเมื่อ 25 สิงหาคม 2560, จาก: http://www.doa.go.th/th/ShowArticles.aspx?id=1286.

11. อนงค์ ทองทับ. (2555). การใช้ใบกะเพราดึงดูดแมลงวันทองแทนฟีโรโมน. วารสารวิทยาศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 66-73.

12. Hardy, D. E. (1969). Taxonomy and distribution of the oriental fruit fly and related species (Tephritidae, Diptera). Proceedings of the Hawaiian Entomological Society, 20, 395-428.

13. Mahmood, T., Hussain, S. I., Khokhar, K. M., Ahmad, M. & Hidayatullah. (2002). Studies on Methyl Eugenol as a Sex Attractant for Fruit Fly Dacus zonatus (Saund) in Relation to Abiotic Factors in Peach Orchard. Asian Journal of Plant science, 4(1), 401-402.

14. Orallo-Rejesus, B. & L. C. Eroles. (1978). Two insecticidal principles from marigold (Tagetes spp.) roots. Philipp. Entomologist, 4(1/2), 87-98.

15. Vargas, R. I., Leblanc, L., Putoa, R. & Eitam, A. (2007). Impact of introduction of Bactrocera Dorsalis (Diptera: Tephritidae) and classical biological control releases of Fopius arisanus (Hymenoptera: Braconidae) on economically important fruit flies in French Polynesia. Journal of Economic Entomology, 100, 670-679.

16. Vargas, R. I., Shelly, T. E. Leblanc, L. & Piñero, J. C. (2010). Recent advances in methyl eugenol and cue-lure technologies for fruit fly detection, monitoring, and control in Hawai. Vitam Horm, 83, 575-595.

Most read articles by the same author(s)