ผลของแมกนีเซียมร่วมกับ Bacillus subtilis สายพันธุ์ SM1 ต่อการยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อรา Rigidoporus microporus สายพันธุ์ NK6 ในระดับห้องปฏิบัติการ

Main Article Content

จุฑามาศ สังข์ทอง
อัจฉรา เพ็งหนู


ในปัจจุบันพบว่าพื้นที่ปลูกยางพาราภาคใต้ในประเทศไทยมีแมกนีเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ต่ำกว่าระดับเหมาะสม ความเข้มข้น 0.30 เซนติโมลประจุต่อกิโลกรัม แมกนีเซียมที่ไม่เพียงพอส่งผลต่อการเจริญเติบโตของยางพาราและทำให้อ่อนแอต่อการเกิดโรครากขาวที่เกิดจากเชื้อรา Rigidoporus microporus การใช้แบคทีเรีย Bacillus spp. เป็นการควบคุมโรคโดยชีววิธีที่มีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้จึงศึกษาผลของแมกนีเซียมและแบคทีเรีย B. subtilis สายพันธุ์ SM1 ต่อการยับยั้งเชื้อรา R. microporus สายพันธุ์ NK6 ร่วมกับแมกนีเซียม และผลของแมกนีเซียมต่อการเจริญของเชื้อรา  R. microporus ผลการทดลองพบว่าเชื้อรา R. microporus สายพันธุ์ NK6 สามารถเจริญได้ในอาหาร potato dextrose agar (PDA) ที่มีแมกนีเซียม แต่พบว่าแมกนีเซียมที่ระดับ 0.3 และ 0.5 เซนติโมลประจุต่อลิตร ทำให้ลักษณะทางสัณฐานวิทยาของเส้นใยมีลักษณะผิดปกติ เมื่อเปรียบเทียบกับที่ไม่มีแมกนีเซียม (ชุดควบคุม) การทดสอบเชื้อปฏิปักษ์ โดยวิธี dual culture พบว่าแบคทีเรีย B. subtilis สายพันธุ์ SM1 สามารถยับยั้งการเจริญของ  R. microporus สายพันธุ์ NK6 ได้ 75.29 เปอร์เซ็นต์ และเมื่อใช้แบคทีเรีย B. subtilis สายพันธุ์ SM1 และร่วมกับแมกนีเซียมที่ความเข้มข้น 0.1-0.5 เซนติโมลประจุต่อลิตร ในอาหาร PDA พบว่า สามารถควบคุมการเจริญของเชื้อรา R. microporus สายพันธุ์ NK6 ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเทียบกับที่ไม่มีแมกนีเซียม (ชุดควบคุม)

Article Details



Demishtein, K., Reifen, R. & Shemesh, M. (2019). Antimicrobial properties of magnesium open opportunities to develop healthier food. Nutrients, 11(10), 1-8.

Ieamkheng S. & Hoarong, M. (2014). Control of Rigidoporus lignosus causing of white root disease in rubber tree (Hevea brasiliensis Muell. Arg). Khon Kaen Agricultural Journal, 42(3), 686-692. (in Thai)

Jholapara, R. J., Mehta, R.S., Bhagwat, A. S., & Sawant, C. S. (2013). Exploring and optimizing the potential of chitinase production by isolated Bacillus spp. International Journal of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences, 5(4), 412-418.

Kungpisdan, N., Rattanachoat, M., Permkrasin, P., Kiwrum, T., Chunamporn, L. & Thongphu, A.(2013). Development of Technology on Nutrition Management of Rubber, Rubber Research Institute. Bangkok: Department of Agriculture. (in Thai)

Morton, D. J. & Stroube, W. H. (1955). Antagonistic and stimulatory effects of soil microorganisms upon Sclerotium rolfsii. Phytopathol, 45(8), 417-420.

Najwa, M. J .A. (2013). Response of some fungal species to the effect of copper, magnesium and zinc under the laboratory condition. European Journal of Experimental Biology, 3(2), 535-540.

Nandris, D., Nicole, M. & Geiger, J. P. (1987). Root rot disease of rubber trees. Plant Disease, 71(4), 298-306.

Nisha, N.s., & Divakaran, J. (2014). Optimization of alkaline protease production from Bacillus subtilis NS isolated from sea water. African Journal of Biotechnology, 13(16), 1707-1713.

Nualkaew, H., Poonpakdee, C., Kaewmano, C. & Onthong, J. (2013). Fertilizer usage and soil management approach of rubber plantation in lowland and upland areas in Songkhla Province. Journal of Yala Rajabhat University, 8(2), 146-159. (in Thai)

Nur, S. T., Mohamed, M. H., Abu, S. I., & Siva, K. B. (2016). Determination and mapping of calcium and magnesium contents using geostatistical techniques in oil palm plantation related to basal stem rot disease. Songklanakarin Journal of Science and Technology, 38(1), 23-30.

Pholthaweechai, U. & Pengnoo, A. (2021). Effect of nitrogen and Bacillus subtilis SM1 strain on controlling Rigidoporus microporus NK6 strain the cause of white root rot disease In vitro testing. Songklanakarin Journal of Plant Science, 8(1), 44-49. (in Thai)

Rosenstock, N. P., Berner, C., Smits, M. M., Kram, P., & Wallander, H. (2016). The role of phosphorus, magnesium and potassium availability in soil fungal exploration of mineral nutrient sources in Norway spruce forests. New Phytologist, 554-567.

Skidmore, A. M. & Dickinson, C. H. (1976). Colony interaction and interference between Septoria nodorum and phylloplane fungi. Transactions of the British Mycological Society, 66, 57-64.

Sungtong, S., Pengnoo, A. & Boonyapipat, P. (2021). Efficacy of Bacillus spp. in controlling soilborne pathogen Rigidoporus microporus under control conditions. Songklanakarin Journal of Plant Science, 8(1), 34-43. (in Thai)

Wiler, R. M., Wilka, M. S. B., Jonas, A. R., Daniel D., Clistenes, W. A N., & Fabricio A. R. (2015). Magnesium-induced alterations in the photosynthetic performance and resistance of rice plants infected with Bipolaris oryzae. Scientia Agricolo, 72, 328-333.

Wiwattanapatapee, R., Chumthong, A., Pengnoo, A., & Kanjanamaneesathian, M. (2013). Preparation and evaluation of Bacillus megaterium-alginate microcapsules for control of rice sheath blight disease. World Journal of Microbiology and Biotechnology, 29, 1487-1497.

Zhang, D., Yu, S., Yang, Y., Zhang, J., Zhao, D., Pan, Y., et al. (2020). Antifungal effects of volatiles produced by Bacillus subtilis against Alternaria solani in potato. Frontiers in Microbiology, 11, 1-12.

Zhang, F., Du, P., Song, C. & Wu, Q. (2015). Alleviation of magnesium deficiency by mycorrhiza in trifoliate orange: Changes in physiological activity. Emirates Journal of Food and Agriculture, 27(10), 763-769.

Zho, J., Tan, T., Shen, A., Yang, X., Yu, Y., Gao, C., et al. (2020). Biocontrol potential of Bacillus subtilis IBFCBF-4 against Fusarium wilt of watermelon. Journal of Plant Pathology, 102, 433–441.

Zohora, U. S., Ano, T., & Rahman, M. S. (2016). Biocontrol of Rhizoctonia solani K1 by Iturin a producer Bacillus subtilis RB14 seed treatment in tomato plants. Advances in Microbiology, 6, 424-431.