อิทธิพลของดัชนีอุณหภูมิความชื้นสัมพัทธ์ในแต่ละฤดูกาลต่อคุณภาพน้ำเชื้อแช่แข็งของไก่พันธุ์แดงดอกคูณและประดู่หางดำ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาอิทธิพลของดัชนีอุณหภูมิความชื้นสัมพัทธ์ในแต่ละฤดูกาลต่อคุณภาพน้ำเชื้อแช่แข็ง ในไก่พันธุ์แดงดอกคูณและไก่พันธุ์ประดู่หางดำเพื่อเก็บเป็นข้อมูลประจำพันธุ์ของเพศผู้ สำหรับการปรับปรุงคุณภาพน้ำเชื้อและการอนุรักษ์พันธุกรรมที่มีคุณค่าของไก่พันธุ์แดงดอกคูณและไก่พันธุ์ประดู่หางดำ โดยใช้ข้อมูลน้ำเชื้อของไก่พันธุ์ประดู่หางดำเป็นมาตรฐานคุณภาพน้ำเชื้อไก่พื้นเมืองไทยเพื่อใช้ในการพิจารณาปรับปรุงคุณภาพน้ำเชื้อต่อไป ในการทดลองนี้วางแผนการทดลองแบบ 3x2 Factorial Experiment in CRD ปัจจัยที่ศึกษาประกอบด้วย ปัจจัยจากฤดูกาลได้แก่ ฤดูร้อน ฤดูฝนและฤดูหนาว และปัจจัยจากพันธุ์ได้แก่ พันธุ์แดงดอกคูณและประดู่หางดำ ทำการศึกษาโดยใช้พ่อพันธุ์ไก่พันธุ์แดงดอกคูณและพ่อพันธุ์ไก่พันธุ์ประดู่หางดำ อายุ 1 ปี พันธุ์ละ 12 ตัว เลี้ยงในโรงเรือนเปิดภายใต้สภาพแวดล้อมธรรมชาติและรีดเก็บน้ำเชื้อ สัปดาห์ละ 2 ครั้ง 24 สัปดาห์ รวมรีดน้ำเชื้อทั้งสิ้น 48 ครั้ง ทำการรวมน้ำเชื้อในแต่ละพันธุ์และแช่แข็ง ภายหลังการละลายน้ำเชื้อจะประเมินคุณภาพน้ำเชื้อจากการเคลื่อนที่โดยรวม การเคลื่อนที่ไปข้างหน้าและร้อยละของอสุจิที่มีชีวิต จากการศึกษาพบว่า ในการทดลองไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติของอิทธิพลร่วมกันระหว่างฤดูกาลและพันธุ์ (p>0.05) แต่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติของฤดูกาลต่อคุณภาพน้ำเชื้อแช่แข็ง (p<0.05) โดยการเคลื่อนที่โดยรวมในฤดูฝน (41.03%) ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับฤดูร้อน (39.84%) และฤดูหนาว (44.17%) แต่การเคลื่อนที่โดยรวมของฤดูร้อนพบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับฤดูหนาว การเคลื่อนที่ไปข้างหน้า ฤดูหนาว (33.79%) มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด แต่การเคลื่อนที่ไปข้างหน้าในฤดูร้อน (27.28%) ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับฤดูฝน (26.02%) ร้อยละอสุจิมีชีวิต ฤดูหนาว (67.34%) มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด แต่ร้อยละอสุจิมีชีวิตในฤดูร้อน (55.61%) ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับฤดูฝน (54.83%) และไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติของพันธุ์ต่อคุณภาพน้ำเชื้อแช่แข็ง (p>0.05) จากผลการทดลองสรุปผลได้ดังนี้ อิทธิพลของฤดูกาลส่งผลต่อคุณภาพน้ำเชื้อแช่แข็งโดย น้ำเชื้อแช่แข็งในฤดูหนาวจะให้น้ำเชื้อที่มีคุณภาพสูงกว่าฤดูร้อนและฤดูฝน การเก็บน้ำเชื้อในฤดูหนาวจึงเหมาะสำหรับการทำน้ำเชื้อแช่แข็งเพื่อเป็นการรักษาพันธุกรรมมากที่สุด และคุณภาพน้ำเชื้อแช่แข็งของไก่พันธุ์ประดู่หางดำและแดงดอกคูณไม่มีความแตกต่างกัน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรกาญจน์ ชูมี และวรกฤต วรนันทกิจ. 2560. ความหลากหลายทางพันธุกรรมของไก่พื้นเมืองไทยโดยใชเทคนิค RAPD. น. 152-159. ใน: การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 55. สาขาวิทยาศาสตร์และพันธุวิศวกรรม.
กัญญาณัฐ กิติวงค์ และกรรณิกา แซ่ลิ่ว. 2562. การผลิตและการตลาดไข่ไก่ในประเทศไทย. วารสารแก่นเกษตร. 7: 889-894.
เกศรา อําพาภรณ์. 2553. การศึกษาความหลากหลายและเปรียบเทียบโครงสร้างทางพันธุกรรมระหว่างไก่ป่าและไก่พื้นเมืองไทยโดยใช้ไมโครแซทเทิลไลท์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น.
มนต์ชัย ดวงจินดา, บัญญัติ เหล่าไพบูลย์, เทวินทร์ วงษ์พระลับ, สจี กัณหาเรียง, วุฒิไกร บุญคุ้ม, พิชญ์รัตน์ แสนไชยสุริยา และยุพิน ผาสุข. 2556. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ ศูนย์เครือข่ายและพัฒนาด้านการปรับปรุงพันธุ์ (ไก่พื้นเมือง). ภาควิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เทวินทร์ วงษ์พระลับ และยุพิน ผาสุข. 2552. คู่มือ การเก็บรักษาน้ำเชื้อแบบแช่แข็งและการผสมเทียมในไก่พื้นเมืองไทย. ศูนย์เครือข่ายวิจัยและพัฒนาด้านการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ (ไก่พื้นเมือง). ภาควิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เทวินทร์ วงษ์พระลับ. 2559. การเก็บรักษาน้ำเชื้อและการผสมเทียมในสัตว์ปีก. ภาควิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น.
พรจิต สอนสีดา, เทวินทร์ วงษ์พระลับ และบัญญัติ เหล่าไพบูลย์. 2556. ผลของระยะเวลาในการเก็บรักษาต่อคุณภาพน้ำเชื้อและอัตราการผสมติดของน้ำเชื้อแบบแช่แข็งในไก่พื้นเมืองไทย. วารสารสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 23: 129-137.
สจี กัณหาเรียง, ยุพิน ผาสุข และเยาวรัตน์ ศรีวรานันท์. 2564. คู่มือและแนวทางการเกษตรที่ดีในการเลี้ยงไก่ไข่พื้นเมืองพันธุ์แดงดอกคูณ. โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการเลี้ยงไก่พื้นเมืองสำหรับวิสาหกิจชุมชนในชนบทสู่ตลาดไข่สุขภาพอย่างยั่งยืน. คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.
Abdollahi, F., S. F. Dehghan, S. Amanpour, A. Haghparast, S. Sabour, and R. Zendehdel. 2021. Effect of co-exposure to heat and psychological stressors on sperm DNA and semen parameters. Toxicology Reports. 25: 1948-1954.
Bah, G. S., S. U. R. Chaudhari, and J. D. Al-Amin. 2001. Semen characteristics of local breeder cocks in the Sahel region of Nigeria. Revue D'élevage et de Médecine Vétérinaire Des Pays Tropicaux. 54: 153-158.
Banks, S., S. A. King, D. S. Irvine, and P. T. K. Saunders. 2005. Impact of a mild scrotal heat stress on DNA integrity in murine spermatozoa. Reproduction. 129: 505-14.
Blesbois, E., I. Grasseau, and F. Seigneurin. 2005. Membrane fluidity and ability to survive cryopreservation in domestic bird spermatozoa. Reproduction. 129: 371-378.
Charles, D. R. 2002. Responses to the thermal environment. Poultry environment problems: a guide to solutions. Nottingham University Press, Nottingham, United Kingdom.
Chen, Z., J. R. Zhang, Y. W. Zhou, C. Liang, and Y. Y. Jiang. 2015. Effect of heat stress on the pituitary and testicular development of Wenchang chicks. Archives Animal Breeding. 2: 373-378.
Daghir, N. J. 1995. Poultry production in hot climates. 2nd edition. University press Cambridge.
Donoghue, A. M., and G. J. Wishart. 2000. Storage of poultry semen. Animal Reproduction Science. 1-3: 213-232.
Ebeid, T. A., T. Suzuki, and T. Sugiyama. 2012. High ambient temperature influences eggshell quality and calbindin-D28k localization of eggshell gland and all intestinal segments of laying hens. Poultry Science. 91: 2282-2287.
Fouad, A. M., W. Chen, D. Ruan, S. Wang, W. G. Xia, and C. T. Zheng. 2016. Impact of heat stress on meat, egg quality, immunity and fertility in poultry and nutritional factors that overcome these effects: a review. International Journal of Poultry Science. 3: 81-95.
Guo, Y., H. Chen, Q. J. Wang, X. Qi, Q. Li, W. Fu, J. Huang, C. Y. Yao, Z. Y. Liu, M. Z. Wang, L. An, J. H. Tian, and Z. H. Wu. 2021. Prolonged melatonin treatment promote testicular recovery by enhancing RAC1-mediated apoptotic cell clearance and cell junction-dependent spermatogensis after heat stress. Theriogenology. 162: 22-31.
Kim, D. H., Y. K. Lee, S. H. Kim, and K. W. Lee. 2021. The impact of temperature and humidity on the performance and physiology of laying hens. Animals. 11: article ID 5668.
Kim, H. R., C. Ryu, S. D. Lee, J. H. Cho, and H. Kang. 2024. Effects of heat stress on the laying performance, egg quality, and physiological response of laying hens. Animals. 14: 1-12.
Long, J. A. 2006. Avian semen cryopreservation: What are the biological challenges. Poultry Science. 85: 232-236.
Mader, T. L., and M. S. Davis. 2004. Effect of management strategies on reducing heat stress of feedlot cattle: Feed and water intake. Journal of Animal Science. 82: 3077-3087.
Makhafola, M. B., K. C. Lehloenya, M. L. Mphaphathi, A. Dinnyes, and T. L. Nedambale. 2009. The effect of breed on the survivability and motility rate of cryopreserved cock semen. South African Journal of Animal Science. 39: 242-245.
Obidi, J. A., B. I. Onyeanusi, P. I. Rekwot, J. O. Ayo, and T. Dzenda. 2008. Seasonal variations in seminal characteristics of Shikabrown breeder cocks. International Journal of Poultry Science. 12: 1219-1223.
O'Neill, H. C., M. Nikoloska, H. T. Ho, A. Doshi, and W. Maalouf. 2019. Improved cryopreservation of spermatozoa using vitrification: comparison of cryoprotectants and a novel device for long-term storage. Journal of Assisted Reproduction and Genetics. 36: 1713-1720.
Pimprasert, M., T. Kheawkanha, W. Boonkum, and V. Chankitisakul. 2023. Influence of semen collection frequency and seasonal variations on fresh and frozen semen quality in Thai native roosters. Animals. 13: 1-11.
Rahman, M. B., K. Schellander, N. L. Luceno, and A. V. Soom. 2018. Heat stress responses in spermatozoa: Mechanisms and consequences for cattle fertility. Theriogenology. 113: 102-112.
Sonseeda, P., T. Vongpralub, and B. Laopaiboon. 2013. Effects of environmental factors, age and breeds on semen characteristics in Thai indigenous chicken: A one-year study. The Thai Journal of Veterinary Medicine. 43: 347-352.
Santiago-Moreno, J., C. Castano, A. Toledano-Diaz, M. A. Coloma, A. Lopez-Sebastian, M. T. Prieto, and J. L. Campo. 2012. Influence of season on the freezability of free-range poultry semen. Reproduction in Domestic Animals. 47: 578-83.
Santiago-Moreno, J., and E. Blesbois. 2020. Functional aspects of seminal plasma in bird reproduction. International Journal of Molecular Sciences. 21: article ID 5664.
SAS Institute. Inc. 1996. SAS/STAT User’s Guide: Version 6.12. 4th ed. SAS Institute Inc., Carry, North Carolina.
Schramm, G. P. 1991. Suitability of different antifreeze agents for cryoprotection of cock sperm. Monatsh Veterinarmed. 46: 438-440.
Talebi, E., A. Dolatkhah, and M. Joyani. 2022. The effect of high temperature on poultry and effective factors on reducing the adverse effects of heat stress: a review. Journal of Emerging Trends in Engineering and Applied Sciences (JETEAS). 13: 38-43.
Telangana, R., N. V. S. Rama Rao, P. K. Kumar, V. A. Reddy, and R. Neeradi. 2021. Effects of heat stress on semen quality of Gramapriya male line roosters. The Pharma Innovation Journal. 10: 1413-1417.
Thananurak, P., N. Chuaychu-noo, and T. Vongpralub. 2017. Freezability and fertility of Thai native chicken semen in different diluents. The Thai Journal of Veterinary Medicine. 47: 551-556.
Thomson, M. F., and G. J. Wishart. 1989. Elucidation of the mechanism responsible for the temperature-dependent reversible inactivation of the motility of fowl spermatozoa. British Poultry Science. 30: 687-692.
Thurston, R. J., and N. Korn. 2000. Spermiogenesis in commercial poultry species: anatomy and control. Poultry Science. 79: 1650-1668.
Vongpralub, T., A. Utha, J. Pongpeng, P. Sonseeda, and W. Yindee. 2011. A comparison of simple vapour method and programmable freezer on motility and fertility of frozen Thai native chicken semen. pp. 649-652. In Proceedings of the 3rd International Conference on Sustainable Animal Agriculture for Developing Countries (SAADC2110), Nakhon Ratchasima, Thailand.
Wishart, G. J., and Y. I. Wilson. 1999. Temperature-dependent inhibition of motility in spermatozoa from different avian species. Animal Reproduction Science. 57: 229–235.
Yongjie, X., Y. Qirun, L. Jing, and H. Shaojun. 2020. Oxidative stress and endoplasmic reticulum stress are involved in the protective effect of alpha lipoic acid against heat damage in chicken testes. Animals. 10: article 384.
Zong, Y., Y. Li, Y. Sun, G. M. K. Mehaisen, T. Ma, and J. Chen. 2023. Chicken sperm cryopreservation: review of techniques, freezing damage, and freezability mechanisms. Agriculture. 13: article ID 445.
