ผลของอายุพืชและการให้ปุ๋ยต่อการเติบโตและธาตุอาหารในแวนดา ‘Wirat x Gordon’

Main Article Content

ชาลีรักษ์ เพชรรักษ์
กนกวรรณ ปัญจะมา
ชัยอาทิตย์ อิ่นคำ
ภาณุพล หงษ์ภักดี
โสระยา ร่วมรังษี

บทคัดย่อ

ประเทศไทยเป็นผู้ส่งออกกล้วยไม้อันดับต้นๆ ของโลก การผลิตกล้วยไม้ให้มีคุณภาพนั้นการให้ปุ๋ยเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่ส่งผลต่อการเติบโตและคุณภาพดอก อายุพืชมีความสัมพันธ์กับการให้ปุ๋ยและส่งผลต่อการเจริญเติบโตของกล้วยไม้ อย่างไรก็ตามงานวิจัยเรื่องนี้ยังมีอยู่จำกัด ดังนั้นการวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาผลของอายุพืชและการให้ปุ๋ยต่อการเติบโตและธาตุอาหารในกล้วยไม้แวนดา ‘Wirat x Gordon’ โดยวางแผนการทดลองแบบแฟคทอเรียลในสุ่มสมบูรณ์ จำนวน 3x4 กรรมวิธี ให้พืชได้รับกรรมวิธีที่กำหนด จำนวน 2 ปัจจัย ดังนี้ ปัจจัยที่ 1 อายุพืช ได้แก่ อายุ 1, 2 และ 3 ปี ปัจจัยที่ 2 วิธีการให้ปุ๋ย ได้แก่ 1) ไม่ได้รับปุ๋ย (กรรมวิธีควบคุม) 2) ได้รับปุ๋ยสูตร 21-21-21 สัปดาห์ละครั้ง 3) ได้รับปุ๋ยสูตร 13-27-27 สัปดาห์ละครั้ง 4) ได้รับปุ๋ยสูตร 21-21-21 สัปดาห์ละครั้ง จำนวน 3 ครั้ง สลับกับสูตร 13-27-27 จำนวน 2 ครั้ง โดยทุกกรรมวิธีที่ได้รับปุ๋ยจะให้ปุ๋ยในอัตรา 60 กรัม/น้ำ 20 ลิตร นำมาปลูกเลี้ยงในโรงเรือนกันฝน ที่มีการพรางแสง 50 % อุณหภูมิเฉลี่ย 27 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ 80 เปอร์เซ็นต์ ความเข้มแสงเฉลี่ย 350 ไมโครโมล/ตารางเมตร/วินาที ผลการทดลองพบว่าแวนดาอายุ 3 ปี มีอัตราการเติบโตและความเข้มข้นธาตุอาหารมากกว่าแวนดาอายุ 1 และ 2 ปี การให้ปุ๋ย 21-21-21 สลับกับ 13-27-27 ทำให้มีอัตราการเติบโตที่ดีกว่ากรรมวิธีอื่น และผลของปัจจัยร่วมระหว่างอายุพืชและปุ๋ยพบว่า แวนดาอายุ 3 ปีในทุกกรรมวิธีที่ได้รับปุ๋ย มีอัตราการเติบโตด้านความสูงต้น ค่าความเขียวใบ และความเข้มข้นของฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมมากกว่ากรรมวิธีอื่น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เพชรรักษ์ ช. ., ปัญจะมา ก., อิ่นคำ ช. ., หงษ์ภักดี ภ. ., & ร่วมรังษี โ. (2026). ผลของอายุพืชและการให้ปุ๋ยต่อการเติบโตและธาตุอาหารในแวนดา ‘Wirat x Gordon’. วารสารแก่นเกษตร, 54(3), 754–766. สืบค้น จาก https://li01.tci-thaijo.org/index.php/agkasetkaj/article/view/266375
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (research article)

เอกสารอ้างอิง

กรมวิชาการเกษตร. 2559. สารควบคุมการเจริญเติบโตพืชและแนวทางการใช้กับไม้ผล. สถาบันวิจัยพืชสวน, กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ.

กรมวิชาการเกษตร. 2560. เทคโนโลยีการผลิตกล้วยไม้. สถาบันวิจัยพืชสวน, กรมวิชาการเกษตร, กรุงเทพฯ.

กรมส่งเสริมการเกษตร. 2551. คู่มือนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร: กล้วยไม้ตัดดอกสกุลหวาย. สำนักส่งเสริมและจัดการสินค้าเกษตร, กรมส่งเสริมการเกษตร, กรุงเทพฯ.

กมลชนก เลิศไพรวัน, กนกวรรณ ปัญจะมา, ชัยอาทิตย์ อิ่นคำ และโสระยา ร่วมรังษี. 2563. ผลของวิธีการให้ปุ๋ยทางใบต่อการเติบโตของกล้วยไม้แวนดา. วารสารเกษตร. 36: 103-112.

ครรชิต ธรรมศิริ. 2547. เทคโนโลยีการผลิตกล้วยไม้. อัมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พบัลิชชิ่ง, กรุงเทพฯ.

ทีปกร รื่นเริงใจ, ชัยอาทิตย์ อิ่นคำ และโสระยา ร่วมรังษี. 2563. ผลของอัตราและความถี่ในการให้ปุ๋ยทางใบต่อการเจริญเติบโตของกล้วยไม้แวนดาพันธุ์แพ็ทดีไลท์. วารสารเกษตร. 36: 91-101.

ปุญญิศา ตระกูลยิ่งเจริญ. 2564. โพแทสเซียมกับการเจริญของพืช. วารสารดินและปุ๋ย. 43: 10-27.

ศุภัครชา อภิรติกร และคริษฐ์สพล หนูพรหม. 2564. การใช้คลอโรฟิลล์มิเตอร์ประเมินระดับคลอโรฟิลล์และไนโตรเจนในใบมะพร้าวน้ำหอม. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 29: 498-507.

สมศักดิ์ รักไพบูลย์สมบัติ และจิตราพรรณ พิลึก. 2540. ปลูกเลี้ยงกล้วยไม้ ความลับนอกเหนือตำราจากประสบการณ์: การปลูกเลี้ยงกล้วยไม้. สุริวงศ์บุ๊คเซนเตอร์, กรุงเทพฯ.

สมบุญ เตชะภิญญาวัฒน์. 2538. สรีรวิทยาของพืช. ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

สุธีรนันท์ จันทร์ทับ, สุวิสา พัฒนาเกียรติ และพัฒนา สุขประเสริฐ. 2556. สภาพการผลิตกล้วยไม้ของเกษตรกรผู้ปลูกกล้วยไม้ในเขตกรุงเทพมหานคร สมุทรสาคร และนครปฐม. วารสารส่งเสริมและสื่อสารการเกษตร. 9: 8-16.

สุรวิช วรรณไกรโรจน์, มังกร โลหะอุดม, คีรีทร วสุวัต, รังสรรค์ วีระพันธุ์, สมศักดิ์ รักไพบูลย์สมบัติ, นิพนธ์ ชัยวงศ์รุ่งเรือง, ยงยุทธ ฉายสุริยกุล, วัฒนา นาวาเจริญ, นิยมรัฐ ไตรศรี, ทัศนาพร ทัศคร, สุรภี กีรติยะอังกูร, สิทธิศักดิ์ แสไพศาล, ศรีจำนรรจ์ ศรีจันทรา, สมรวย รวมชัยอภิกุล และปราสาททอง พรหมเกิด. 2566. ว่าด้วย กล้วยไม้: ศาสตร์และศิลป์เพื่อการพัฒนา ฉบับปรับเป็นอีบุ๊ค, กรุงเทพฯ. 402 น. (ระบบออนไลน์). แหล่งข้อมูล: https://ebook.lib.ku.ac.th/ebook27/ebook/20230003/#p=4. ค้นเมื่อ 22 มกราคม 2567.

Bichsel, R. G., T. W. Starman, and Y. T. Wang. 2008. Nitrogen, phosphorus and potassium requirements for optimizing growth and flowering of the nobile Dendrobium as a potted orchid. HortScience. 43: 328–332.

Chase, M. W., K. M. Cameron, J. V. Freudenstein, A. M. Pridgeon, G. Salazer, C. D. Berg, and A. Schuiteman. 2015. An updated classification of Orchidaceae. Botanical Journal of the Linnean Society. 177: 151–174.

Davidescu, D., and V. Davidescu. 1972. Evaluation of Fertility by Plant and Soil Analysis. Abacus Press, Kent, UK.

Guo, J., Y. Jia, H. Chen, L. Zhang, J. Yang, J. Zhang, X. Hu, X. Ye, Y. Li, and Y. Zhou. 2019. Growth, photosynthesis, and nutrient uptake in wheat are affected by differences in nitrogen levels and forms and potassium supply. Scientific Reports. 9: 1248.

Hedden, P., and S. G. Thomas. 2012. Gibberellin and polyamines in plant growth, development, and postharvest senescence of ornamental plants – a review. CAB Reviews: Perspectives in Agriculture, Veterinary Science, Nutrition and Natural Resources. 7: 1–17.

Higaki, T., and J. S. Imamura. 1987. NPK requirements of Vanda Miss Joaquim orchid plants. Honolulu, HI: University of Hawaii, College of Tropical Agriculture and Human Resources.

Jifon, J. L., J. P. Syvertsen, and E. Whaley. 2005. Growth environment and leaf anatomy affect nondestructive estimates of chlorophyll and nitrogen in Citrus sp. leaves. Journal of the American Society for Horticultural Science. 130: 152-158.

Marschner, P. 2012. Marschner's Mineral Nutrition of Higher Plants. 3rd Edition. Academic Press.

Mizukoshi, K., T. Nishiwaki, N. Ohtake, R. Minagawa, K. Kobayashi, T. Ikarashi, and T. Ohyama. 1994. Determination of tungstate concentration in plant materials by HNO3-HClO4 digestion and colorimetric method using thiocyanate. Bulletin Faculty of Agriculture, Niigata University. 46: 5-56.

Monda, T., P. K. Dash, M. Ahmed, M. M. Islam, and M. H. Ali. 2014. Growth performance of orchid (Dendrobium Sp.) as influenced by different NPK spray concentration. International Journal of Biosciences. 4: 15-27.

Ritonga, F. N., D. Zhou, Y. Zhang, R. Song, C. Li, J. Li, and J. Gao. 2023. The roles of gibberellins in regulating leaf development. Plants. 12: 1243.

Ruamrungsri, S., P. Jaroenkit, P. Phetchaburanin, S. Jantaporn, and P. Tiyaworanant. 2022. Nitrogen uptake and translocation in Vanda orchid after roots and leaves application of different forms 15N tracer. Horticulturae. 8: 902.

Sari, L. N., T. Syamsuddin, Y. Hanum, S. Rina, and M. Jumin. 2011. The effect of different concentration of NPK fertilizer and organic fertilizer on the growth and flowering of Phalaenopsis orchid (Phalaenopsis amabilis). Jurnal Floratek. 6: 1–9.

Taiz, L., E. Zeiger, I. M. Møller, and A. Murphy. 2015. Plant Physiology and Development. 6th Edition. Sinauer Associates, Inc., Sunderland, North Carolina.

Thammasiri, K. 2023. Orchid production in Thailand for international markets. pp. 1–4. In: N. Y. Y. Mendi, B. Sevindik, and E. Y. Sen (eds.). Proceedings Book of the 9th International Agriculture Congress. Anatolia Academy of Sciences, Online. Available: https://www.agricongress.gen.tr/congre/. Accessed Dec.22, 2023.

Tsai, S. S., and Y. C. A. Chang. 2022. Plant maturity affects flowering ability and flower quality in Phalaenopsis, focusing on their relationship to carbon-to-nitrogen ratio. HortScience. 57: 191-196.

Wang, Y. T. 2017. Effects of nitrogen and the various forms of nitrogen on Phalaenopsis orchid—A review. HortTechnology. 27: 144–149.