ระบบการผลิต การตลาด และกลยุทธ์การส่งเสริมเสริมลิ้นจี่ ของกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ลิ้นจี่ นพ.1 สินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์จังหวัดนครพนม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายระบบการผลิตและการตลาดลิ้นจี่ ของกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ลิ้นจี่ ตำบลขามเฒ่า อำเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม สำรวจปัญหาและเสนอแนวทางการส่งเสริมลิ้นจี่ของกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ลิ้นจี่ เก็บรวบรวมข้อมูลการผลิตลิ้นจี่ ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2565 ถึงตุลาคม 2566 โดยการใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง จากเกษตรกรผู้ปลูกลิ้นจี่กลุ่มแปลงใหญ่ลิ้นจี่ จำนวนผู้ให้ข้อมูลทั้งหมด 51 ราย และ ผู้รวบรวมผลผลิตลิ้นจี่ จำนวน 1 ราย ผู้ประกอบการผลิตน้ำผึ้ง จำนวน 1 รายและพ่อค้าคนกลาง จำนวน 1 ราย และ การจัดเวทีชุมชนร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำนวน 20 ราย ผลการศึกษาพบว่า ระบบการผลิตลิ้นจี่นครพนมสามารถจำแนกออกเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่ (1) การผลิตลิ้นจี่สด (2) การผลิตกิ่งพันธุ์ลิ้นจี่ และ (3) การผลิตน้ำผึ้งเกสรดอกลิ้นจี่ ในด้านระบบการตลาดสามารถจำแนกออกเป็น 3 ระบบหลัก ได้แก่ (1) ระบบการจำหน่ายโดยตรงจากเกษตรกรไปยังผู้บริโภค (2) ระบบการจำหน่ายผ่านกลุ่มแปลงใหญ่ และ (3) ระบบการจำหน่ายผ่านพ่อค้าคนกลาง สำหรับระบบการตลาดของกิ่งพันธุ์ลิ้นจี่ สามารถแบ่งออกเป็น 2 ระบบ ได้แก่ (1) การจำหน่ายผ่านผู้รวบรวม และ (2) การจำหน่ายโดยตรงจากสวนหรือร้านค้ากิ่งพันธุ์ ในขณะที่ระบบการตลาดของน้ำผึ้งเกสรดอกลิ้นจี่มีช่องทางจำหน่ายหลัก ได้แก่ (1) การจำหน่ายให้เจ้าของสวนหรือหน่วยงานภาครัฐ และ (2) การจำหน่ายให้โรงงานแปรรูปและบรรจุน้ำผึ้ง กลยุทธ์การส่งเสริมการผลิตลิ้นจี่นครพนมที่สำคัญ ได้แก่ (1) การสร้างแบรนด์ลิ้นจี่พรีเมียมเพื่อเพิ่มมูลค่าและสร้างความสามารถในการแข่งขัน (2) การใช้ประโยชน์จากนโยบายสนับสนุนของรัฐเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของเกษตรกร (3) การพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปจากลิ้นจี่เพื่อเพิ่มทางเลือกทางการตลาด (4) การสร้างความแตกต่างและความน่าเชื่อถือของลิ้นจี่เพื่อเพิ่มศักยภาพการแข่งขันในตลาด (5) การลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มช่องทางการตลาดที่หลากหลายเพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคา และ (6) การพัฒนาความรู้และทักษะในการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชเพื่อรักษาคุณภาพของผลผลิต
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์. 2562. สินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ไทย (GI THAILAND). แหล่งข้อมูล: https://shorturl.asia/cBayu. ค้นเมื่อ 19 กันยายน 2566.
จังหวัดนครพนม. 2567. แผนพัฒนาจังหวัดนครพนม ปี 2566-2570 ฉบับทบทวน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. แหล่งข้อมูล: https://shorturl.asia/lnfqW. ค้นเมื่อ 13 สิงหาคม 2566.
จันทร์จิรา อินทรสอน. 2564. การพัฒนาแบรนด์สินค้าเกษตรพื้นถิ่นของชุมชนบ้านสันโค้ง จังหวัดเชียงราย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร. 12: 45-58.
ธีรพล บุญมา. 2565. แนวทางการตลาดของเกษตรกรผู้ปลูกลำไยในพื้นที่ภาคเหนือ. วารสารเศรษฐศาสตร์และกลยุทธ์การจัดการ. 9: 45-60.
นริสรา กาวิวงศ์. 2566. การศึกษาแนวทางการส่งเสริมการผลิตสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ “ลิ้นจี่แม่ใจพะเยา”. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์การเกษตร บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยพะเยา, พะเยา.
นันทวัฒน์ เรืองจันทร์. 2561. การวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนการผลิตลิ้นจี่ในจังหวัดพะเยา. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. 10: 23-31.
วิภาวี คงศิลา. 2562. ปัจจัยความสำเร็จของเกษตรกรในโครงการแปลงใหญ่ภาคกลางตอนบน. วารสารเกษตรกรรมธรรมชาติ. 17: 90-105.
สมพร เสนาวงศ์. 2561. การจัดตั้งและบริหารจัดการกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ลำไยในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารส่งเสริมและพัฒนาเกษตร. 35: 112-124.
สำนักงานเกษตรจังหวัดพะเยา. 2561. ลิ้นจี่ จังหวัดพะเยา ปี 2561. แหล่งข้อมูล: https://shorturl.at/eYFPs. ค้นเมื่อ 13 สิงหาคม 2566.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2565. สินค้าเกษตรลิ้นจี่: พื้นที่ ปริมาณการผลิต ผลผลิตลิ้นจี่ ปี 2565. แหล่งข้อมูล: https://shorturl.asia/pCfs3. ค้นเมื่อ 13 สิงหาคม 2566.
Namugenyi, C., S. L. Nimmagadda, and T. Reiners. 2019. Design of a SWOT analysis model and its evaluation in diverse digital business ecosystem contexts. Procedia Computer Science. 159: 1145-1154.