สภาพปัญหาและความต้องการความรู้ในการเพิ่มผลผลิตทุเรียนของเกษตรกรในพื้นที่ภาคใต้และภาคตะวันออก ประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐาน สภาพการปลูกทุเรียนรวมถึงปัญหาในการปลูกทุเรียนของเกษตรกร ระดับความต้องการความรู้ และปัจจัยที่่ส่งผลต่อการความต้องการความรู้ของเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนในพื้นที่ภาคใต้และภาคตะวันออก โดยใช้แบบสัมภาษณ์ในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียน จำนวน 130 ราย และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุเฉลี่ย 46.45 ปี มีสมาชิกในครัวเรือน 1-5 คน จบการศึกษาปริญญาตรี และมีประสบการณ์การปลูกทุเรียนมาแล้วเฉลี่ย 10.69 ปี ได้รับข้อมูลข่าวสารด้านการผลิตทุเรียนผ่าน Facebook เกษตรกรตัดสินใจปลูกทุเรียนเพราะพื้นที่เหมาะสม ซึ่งเกษตรกรปลูกทุเรียนระยะ 8X8 เมตร ปลูกทุเรียน 16-20 ต้นต่อไร่ ในฤดูกาลที่ผ่านมาเกษตรกรมีรายได้จากการทำสวนทุเรียนเฉลี่ย 2,231,769.23 บาท จากพื้นที่ที่ทุเรียนให้ผลผลิต 1,158 ไร่ และพื้นที่ที่ยังไม่ให้ผลผลิต 512 ไร่ เกษตรกรประสบปัญหาในแต่ละระยะการผลิตแตกต่างกัน โดยช่วงฟื้นต้นทำใบ (ค่าเฉลี่ย 3.14) และช่วงสะสมอาหารพบปัญหาในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ย 3.14 และ 2.83 ตามลำดับ) ขณะที่ช่วงออกดอกและระยะผลพบปัญหาในระดับน้อย (ค่าเฉลี่ย 2.55 และ 2.42 ตามลำดับ) เกษตรกรมีความต้องการความรู้ในการเพิ่มผลผลิตทุเรียนอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.10) ได้แก่ การเตรียมการรับมือปัญหาสภาพอากาศอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.18) การทดสอบสมมติฐาน พบว่า มีเพียงประสบการณ์ในการปลูกทุเรียน มีผลต่อความต้องการความรู้ในการเพิ่มผลผลิตทุเรียนของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยพบว่าเกษตรกรที่มีประสบการณ์ในการปลูกทุเรียนน้อยมีความต้องการในการความรู้มากกว่าเกษตรกรที่มีประสบการณ์มาก ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้อควรมีการจัดอบรมเกี่ยวกับการป้องกันและกำจัดโรคและแมลงศัตรูพืชของทุเรียน โดยเฉพาะเกษตรกรมือใหม่ที่มีประสบการณ์น้อย เพื่อเป็นการให้ความรู้ในการผลิตทุเรียนที่ถูกต้องซึ่งนำไปสู่ผลผลิตทุเรียนที่มีคุณภาพและการเพิ่มรายได้ของเกษตรกรได้ในอนาคต