ระดับความเป็นพิษ การแสดงออกของอะซิทิลโคลีนเอสเทอเรส และการเปลี่ยนแปลงของเนื้อเยื่อทางเดินอาหารในหอยเชอรี่ที่ได้รับสัมผัสสารกำจัดวัชพืช 2, 4-D ไดเมทิลแอมโมเนียม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลกระทบของสารกำจัดวัชพืช 2,4-D ไดเมทิลแอมโมเนียมในหอยเชอรี่ (Pomacea canaliculata) โดยประเมินจากการเปลี่ยนแปลงของสัณฐานวิทยา การตอบสนองทางชีวเคมี และการเปลี่ยนแปลงเนื้อเยื่อ โดยพิจารณาจากอัตราการตายสะสม การทำงานของเอนไซม์อะซิทิลโคลีนเอสเทอเรส (AChE) และการเปลี่ยนแปลงทางเนื้อเยื่อของทางเดินอาหาร เมื่อได้รับสัมผัสกับสารที่ระดับความเข้มข้นต่าง ๆ เป็นเวลา 24, 48, 72 และ 96 ชั่วโมง พบว่าอัตราการตายสะสมเพิ่มขึ้นตามความเข้มข้นและระยะเวลาที่สัมผัส โดยมีค่า LC50 ที่เวลา 24, 48, 72 และ 96 ชั่วโมงเท่ากับ 2,821.95 2,218.20 1,651.24 และ 1,218.98 µL/L ตามลำดับ กิจกรรมของเอนไซม์อะซิทิลโคลีนเอสเทอเรสลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อได้รับสารในระยะเวลานานขึ้น และตรวจพบการลดลงของการแสดงออกของโปรตีนอะซิทิลโคลีนเอสเทอเรสขนาด 71 kDa จากการวิเคราะห์ด้วยเทคนิคเจลอิเลคโทรโฟรีซีสและเวสเทิร์นบลอท (Western blot) ขณะเดียวกันเมื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงทางเนื้อเยื่อพบการเปลี่ยนแปลงอย่างหลายอย่าง เช่น เม็ดสีชนิด c ที่สีจางลง (c corpuscles - c cps), เม็ดสีชนิด k ที่สีเข้ม (k corpuscles – k cps), การขยายตัวของลูเมน (distention of lumen - DL), การยุบตัวของเยื่อแผ่นบุ (lamellar collapse - LC), การลดลงและผิดรูปของเม็ดสี (reduction & deformation of corpuscles - RDC), และสีเม็ดสีที่จางลง (faded pigmentation - FP) ซึ่งแสดงให้เห็นถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นทั้งในระดับโมเลกุลและโครงสร้างทางเนื้อเยื่อเมื่อหอยเชอรี่สัมผัสกับสารนี้ในระยะยาวและความเข้มข้นสูง จากข้อมูลทั้งหมดสารกำจัดวัชพืช 2,4-D ไดเมทิลแอมโมเนียมส่งผลกระทบต่อหอยเชอรี่ได้ ดังนั้นจึงควรมีการเฝ้าระวังในการใช้เพื่อลดการปนเปื้อนในแหล่งน้ำและการสะสมในหอยเชอรี่ซึ่งหากมนุษย์นำมาบริโภคอาจจะก่อให้เกิดปัญหาทางสุขภาพได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ชุติมา ถนอมสิทธิ์, อรุณี มาประจวบ, วิชชุดา ประสาทแก้ว, หยาดเพชร โอเจริญ, อำนวย วัฒนกรสิริ, จักรพันธ์ นาน่วม และพอจิต นันทนาวัฒน์. 2560. การประยุกต์ใช้อะซิทิลโคลีนเอสเทอเรสเป็นตัวชี้วัดทางชีวภาพการได้รับสัมผัสสารกำจัดศัตรูพืชเพื่อลดความเสี่ยงในหารบริโภคหอยขมและหอยเชอรี่. น. 221-227. ใน: การประชุมวิชาการระดับชาติ “นวัตกรรมและเทคโนโลยีวิชาการ 2017” “วิจัยจากองค์ความรู้สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน”. 25-26 ธันวาคม 2560. คณะเกษตรศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตสุรินทร์, สุรินทร์.
ประจักษ์ บัวเขียว, อภิสิทธิ์ เดชฤทธิ์, เถลิงเกียรติ สมนึก, วิชชุดา ประสาทแก้ว, พวงเพชร พิมพ์จันทร์, สุทธิดล ปิยะเดชสุนทร และชุติมา ถนอมสิทธิ์. 2565. ผลกระทบของคลอร์ไพริฟอสผสมไซเพอร์เมทริน (สารกำจัดแมลง) ต่อการเปลี่ยนแปลงสัณฐาน วิทยาและการแสดงออกของอะซิทิลโคลีนเอสเทอเรสในหอยเชอรี่ (Pomacea canaliculata). วารสารวิทยาศาสตร์ คชสาส์น. 44: 24-33.
ปราง กาญจนสาร, ไชยวัฒน์ นวลขาว, สำเนาว์ เสาวกูล, จักรพันธ์ นาน่วม, พอจิต นันทนาวัฒน์ และชุติมา ถนอมสิทธิ์. 2565. ระดับความเป็นพิษของสารกำจัดวัชพืช 2,4-D ไดเมททิลแอมโมเนียมในปลานิลและการตรวจสอบการแสดงออกของอะซิทิลโคลีนเอสเทอเรส (ตัวชี้วัดทางชีวภาพ) เพื่อบ่งชี้การได้รับสัมผัสในระดับความเข้มข้นที่ไม่ก่อให้เกิดการตาย. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา. 27: 1278-1299.
พิทยา นิตยาชิตร, ศักดิ์สิทธิ์จันทร์ไทย และรักพงษ์ เพชรคำ. 2552. ผลของสารคลอร์ไพริฟอสต่อการทำงานของเอนไซม์อะซิทิลโคลีนเอสเทอเรสในสมอง พลาสมา และเม็ดเลือดแดงของปลานิล. วารสารวิจัย มข. 14: 55-67.
วันวิภา หนูมา. 2557. รายงานการวิจัย เรื่อง พัฒนาการคัพภะปลาดุกรำพัน (Clarias nieuhofii) โดยใช้เทคนิคเนื้อเยื่อวิทยา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา. รายงานการวิจัย.
สมิง จำปาสรี, จิราพร กุลคำ, กิตติมา วานิชกูล, ปนัตตา สุขสมัย และพนิดา วินัยปรีชา. 2561. ผลของการใช้หอยเชอรี่ทดแทนปลาข้างเหลืองในการเลี้ยงปลากะพงขาว. แก่นเกษตร. 46: 1055-1058.
Anandhan, R., G. Bhuyan, V. Kavitha, and A. Selvam. 2012. Studies on the acetylcholinesterase (AChE) activity of two freshwater teleost Channa striatus and Oreochromis mossambicus in reference to Kedilam river, Cuddalore district, Tamil Nadu. International Journal of Toxicology and Applied Pharmacology. 2: 52–56.
Atamaniuk, T. M., R. Stetina, and J. Blahova. 2013. Goldfish can recover after short-term exposure to 2,4-dichlorophenoxyacetate: Use of blood parameters as vital biomarkers. Neuro Endocrinology Letters. 34: 250–254.
Castro Marcato, A. C., C. Pereira de Souza, and C. S. Fontanetti. 2017. Herbicide 2,4-D: A review of toxicity on non-target organisms. Water, Air and Soil Pollution. 228: 120.
Chalermchutipapha, N. 2010. Alien species raids to destroy biodiversity. UPDATE.
Chankao, S. 2004. Study of biodiversity of golden apple snail in central part of Thailand by polymerase chain reaction. M.Ed. Thesis, Chemistry, Faculty of Science, Srinakharinwirot University, Bangkok.
Chooprateep, S. 2014. Duration against wetting-drying cycles of lateritic soil block using crushed golden apple snail shell and cement as a binder. School of Civil Engineering, Suranaree University of Technology, Nakhon Ratchasima.
Dellagnola, F. A., A. Rumi, and C. Rodríguez. 2019. A multiple comparative study of putative endosymbionts in three coexisting apple snail species. BMC Microbiology. 19: 40.
Lobo-da-Cunha, A., C. Batista-Pinto, and A. Ribeiro. 2022. Functional histology and ultrastructure of the digestive tract in two species of chitons (Mollusca, Polyplacophora). Zoological Journal of the Linnean Society. 194: 789–807.
Pollution Control Department. 2010. 2,4-dichlorophenoxyacetic acid (2,4-D). Chulaprint, Bangkok.
Thanomsit, C., A. Wattanakornsiri, J. Nanuam, W. Prasatkaew, S. Saowakoon, and P. Nanthanawat. 2022. Toxicological effect and acetylcholinesterase (AChE) expression in golden apple snail (Pomacea canaliculata) after exposure to chlorpyrifos. AACL Bioflux. 15: 2582–2596.
