การใช้หนอนแมลงวันลายทดแทนกากถั่วเหลืองต่อปริมาณการกินได้ สมรรถภาพการเจริญเติบโต การย่อยได้ของโภชนะและเมแทบอไลต์ในเลือดของแพะลูกผสมพื้นเมืองแองโกลนูเบียนเพศผู้
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้หนอนแมลงวันลาย (Black Soldier Fly Larvae; BSFL) ทดแทนกากถั่วเหลือง (Soybean meal; SBM) ร่วมกับต้นข้าวโพดหมักในแพะลูกผสมพื้นเมืองแองโกลนู-เบียนเพศผู้ อายุ 6 เดือน น้ำหนักตัวเฉลี่ย 20±2.67 กิโลกรัมจำนวน 12 ตัว แบ่งการทดลองออกเป็น 3 ทรีตเมนต์ ๆ ละ 4 ซ้ำ คือ อาหารข้นที่ใช้ BSFL ทดแทน SBM ในระดับ 0, 10 และ 20% ใช้แผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (completely randomized design, CRD) ผลการทดลองพบว่าแพะที่ได้รับ BSFL ทดแทน SBM ที่ระดับ 10 และ 20% มีปริมาณการกินได้สูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับ BSFL แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) มีค่าอยู่ที่ 1.67 และ 1.60 %BW นอกจากนี้ แพะที่ได้รับ BSFL ทดแทน SBM ที่ระดับ 10 และ 20% มีน้ำหนักตัวที่เปลี่ยนแปลง (7.00 และ 6.50 kg) และอัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวัน (90.20 และ 80.40 g/d) สูงกว่ากลุ่มที่ไม่รับ BSFL อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ส่วนสัมประสิทธิ์การย่อยได้ของโปรตีนลดลงในกลุ่มที่ใช้ BSFL 10 และ 20% ในขณะเดียวกันสัมประสิทธิ์การย่อยได้ของไขมัน และ ลิกโนเซลลูโลสในกลุ่มนี้กลับมีค่าสูงกว่ากลุ่มอื่น ๆ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) และไม่พบความแตกต่างของค่าสัมประสิทธิ์การย่อยได้ของเยื่อใยหยาบ และผนังเซลล์ ส่วนค่าเมแทบอไลต์ในเลือด พบว่าเม็ดเลือดขาวในกลุ่มควบคุมสูงกว่ากลุ่มที่ได้รับ BSFL แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ส่วนค่าฮีโมโกลบิน ฮีมาโทคริต กลูโคส และยูเรีย-ไนโตรเจนในเลือดไม่มีความแตกต่างทางสถิติ ดังนั้นจึงสามารถใช้ BSFL เป็นแหล่งโปรตีนทางเลือกในการทดแทน SBM ได้ในระดับ 20% โดยไม่ส่งผลกระทบต่อการย่อยได้ของอัตราเจริญเติบโตและสุขภาพของแพะ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กุลชาติ บูรณะ และทัศนีย์ แจ่มจรรยา. 2553. การแพร่กระจายการเพาะเลี้ยงและคุณค่าทางโภชนาของแมลงวันลาย (Hermetia illucens L.). หน้า 603–606. ในการประชุมทางวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา ครั้งที่ 11. คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น.
เกตวรรณ บุญเทพ, รูสนานี อามิง และฮาฟีซู หะยีเจ๊ะนะ. 2561. ผลของการใช้อาหารผสมสำเร็จที่ใช้ข้าวโพดหมักเป็นแหล่งอาหารหยาบต่อการกินได้ของแพะ. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร. 35: 741–748.
สายัณห์ ทัดศรี. 2547. พืชอาหารสัตว์เขตร้อน. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย. 2565. สถานการณ์ราคาวัตถุดิบอาหารสัตว์: ช่วงไตรมาส 3 ปี 2563 ถึงต้นปี 2564 ราคากากถั่วเหลืองปรับตัวขึ้นกว่า 20–30%. ฐานเศรษฐกิจดิจิทัล. แหล่งข้อมูล: https://www.thansettakij.com. ค้นเมื่อ 25 มิถุนายน 2568.
สมาพันธ์ปศุสัตว์และเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ. 2566. จี้รัฐนำเข้า ‘กากถั่วเหลือง’ แก้วิกฤติอาหารสัตว์ [ข่าวประชาสัมพันธ์]. Bangkok Biz News. แหล่งข้อมูล: https://www.bangkokbiznews.com. ค้นเมื่อ 25 มิถุนายน 2568.
สุมาลี เสถียรไทย. 2558. สรีรวิทยาสัตว์เลี้ยง. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพมหานคร.
Alexandratos, N., and J. Bruinsma. 2012. World agriculture towards 2030/2050: The 2012 revision (ESA Working Paper No. 12-03). Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.
AOAC International. 2019. Official methods of analysis of AOAC International. 21st Edition. AOAC International, Gaithersburg, MD.
Ateş, S., and A. Öztürk. 2019. Hematological and biochemical parameters in healthy and diseased animals. Journal of Veterinary Science and Medical Diagnosis. 8: 345.
Barragan-Fonseca, K. B., M. Dicke, and J. J. A. van Loon. 2018. Influence of larval density and dietary nutrient concentration on performance, body protein, and fat contents of black soldier fly larvae (Hermetia illucens). Entomologia Experimentalis et Applicata. 166: 761–770.
Blumenreich, M. S. 1990. The white blood cell and differential count. P. 1–6. In: H. K. Walker, W. D. Hall, and J. W. Hurst (eds.). Clinical Methods: The History, Physical, and Laboratory Examinations. 3rd Edition. Butterworths, Boston.
Chaisalee, P., R. Worasing, P. Anun, and P. Thongnoon. 2007. Study on hematological values and detection of Fascioliasis infestation of native fighting bulls. Thai NIAH eJournal. 1: 48–53.
Cullere, M., G. Tasoniero, V. Giaccone, R. Miotti Scapin, E. Claeys, S. De Smet, and A. Dalle Zotte. 2016. Black soldier fly as dietary protein source for broiler quails: Apparent digestibility, excreta microbial load, feed choice, performance, carcass and meat traits. Animal. 10: 1923–1930.
Dabbou, S., F. Gai, M. Renna, C. Lussiana, and L. Gasco. 2021. Black soldier fly defatted meal as a dietary protein source for livestock and poultry: A review. Animals. 11: 1088.
Dale, N. M., and A. B. Batal. 2004. Nutritional composition. University of Georgia, College of Agricultural and Environmental Sciences, Department of Poultry Science. Available: https://poultry.caes.uga.edu/extension/poultry-nutrition/soybeans/nutritional-composition.html. Accessed: Aug.25, 2025.
de Souza Vilela, J., N. M. Andronicos, M. Kolakshyapati, M. Hilliar, T. Z. Sibanda, N. R. Andrew, R. A. Swick, S. Wilkinson, and I. Ruhnke. 2021. Black soldier fly larvae in broiler diets improve broiler performance and modulate the immune system. Animal Nutrition. 7: 695–706.
Fielder, S. E. 2022. Hematology (Complete Blood Count) reference ranges. MSD Veterinary Manual. Available: https://www.msdvetmanual.com/multimedia/table/hematology-complete-blood-count-reference-ranges. Accessed: Aug.25, 2025.
Goering, H. K., and P. J. Van Soest. 1970. Forage fiber analyses (Apparatus, reagents, procedures and some applications). Agricultural Handbook No. 379. U.S. Department of Agriculture, Washington, D.C.
Holland, C., and W. Kezar. 1990. Pioneer forage manual: A nutrition guide. Pioneer Hi Bred International, Inc., Des Moines, IA.
IBM Corp. 2019. IBM SPSS Statistics for Windows. Version 26.0. IBM Corp., Armonk, NY.
Jain, N. C. 1993. Essentials of veterinary hematology. Lea and Febiger, Philadelphia. Kaneko, J. J. (ed.). 1989. Clinical biochemistry of domestic animals. 4th Edition. Academic Press, San Diego, CA.
Khempaka, S., K. Koh, and Y. Karasawa. 2006. Effect of shrimp meal on growth performance and digestibility in growing broilers. Journal of Poultry Science. 43: 250–254.
Lee, J., Y.-M. Kim, Y.-K. Park, Y.-C. Yang, B.-G. Jung, and B.-J. Lee. 2018. Black soldier fly (Hermetia illucens) larvae enhances immune activities and increases survivability of broiler chicks against experimental infection of Salmonella Gallinarum. The Journal of Veterinary Medical Science. 80: 736–740.
Lloyd, S. 1982. Blood characteristics and the nutrition of ruminants. British Veterinary Journal. 138: 70–85.
Lu, S., S. Chen, S. Paengkoum, N. Taethaisong, W. Meethip, J. Surakhunthod, Q. Wang, S. Thongpea, and P. Paengkoum. 2024. Effects of black soldier fly (Hermetia illucens L., BSF) larvae addition on in vitro fermentation parameters of goat diets. Insects. 15: 343.
Lu, S., S. Paengkoum, S. Chen, Y. Long, X. Niu, S. Thongpea, N. Taethaisong, W. Meethip, and P. Paengkoum. 2025. Impact of dietary supplementation of black soldier fly larvae (Hermetia illucens L.) on nutrient digestibility, serum antioxidants, ruminal volatile fatty acids, and abundance of microbial dominant flora in goats. Animal Nutrition. 22: 402-413.
Maggitt, S., J. Cox, K. Dobson, J. McCann, T. A. Wickersham, and M. L. Drewery. 2025. Intake, digestion, and rumen microbial impacts of black soldier fly larvae and frass provided as protein supplements to cattle consuming forage. Journal of Animal Science. 103: skaf077.
McDonald, P., R. A. Edwards, J. F. D. Greenhalgh, C. A. Morgan, L. A. Sinclair, and R. G. Wilkinson. 2011. Animal nutrition. 7th Edition. Pearson Education Limited, Harlow, UK.
Mondal, H., and S. Lotfollahzadeh. 2024. Hematocrit. In: StatPearls. StatPearls Publishing.
Pagana, K. D., T. J. Pagana, and T. N. Pagana. 2021. Mosby’s Manual of Diagnostic and Laboratory Tests. 7th Edition. Elsevier Health Sciences, St. Louis, MO.
Prachumchai, R., C. Suntara, N. Kanakai, and A. Cherdthong. 2025. Inclusion of black soldier fly larval oil in ruminant diets influences feed consumption, nutritional digestibility, ruminal characteristics, and methane estimation in Thai indigenous steers. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition. 109: 812–820.
Preston, R. L., D. D. Schnakenberg, and W. H. Pfander. 1965. Protein utilization in ruminants. I. Blood urea nitrogen as affected by protein intake. Journal of Nutrition. 86: 281–288.
Rahman, R., E. B. Laconi, A. Jayanegara, and D. A. Astuti. 2021. Effect of dietary black soldier fly larvae (Hermetia illucens L.) and bioconversion product of cocoa pod husk on performance and hematological profile of sheep. pp. 062058. In: Proceedings of the IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. 1098 IOP Publishing.
Rodak, B. F., G. A. Fritsma, and K. Doig. 2016. Hematology: Clinical principles and applications. 5th Edition. Elsevier Health Sciences, St. Louis, MO.
Sepriadi, S., N. D. Hanafi, and A. Sadeli. 2022. The effect of milk replacer containing black soldier fly on pre-weaned Ettawa crossbreed goats: Performance and physiological response. pp. 012132. In: Proceedings of the IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 977. IOP Publishing.
Shumo, M., I. M. Osuga, F. M. Khamis, C. M. Tanga, K. K. Fiaboe, S. Subramanian, S. Ekesi, A. van Huis, and C. Borgemeister. 2019. The nutritive value of black soldier fly larvae reared on common organic waste streams in Kenya. Scientific Reports. 9: 1–13.
Spranghers, T., M. Ottoboni, C. Klootwijk, A. Ovyn, S. Deboosere, B. De Meulenaer, and S. De Smet. 2017. Nutritional composition of black soldier fly (Hermetia illucens) prepupae reared on different organic waste substrates. Journal of the Science of Food and Agriculture. 97: 2594–2600.
Steel, R. G. D., and J. H. Torrie. 1980. Principles and procedures of statistics: A biometrical approach. 2nd Edition. McGraw Hill, New York.
Tambuwal, F. M., B. M. Agaie, and A. Bangana. 2002. Haematological and biochemical values of apparently healthy Red Sokoto goats. pp. 50–53. In: Proceedings of the 27th Annual Conference of the Nigerian Society for Animal Production. Nigerian Society for Animal Production, Akure, Nigeria.
Tasci, K. 2023. An in vivo evaluation of defatted black soldier fly larvae (BSFL) for beef cattle consuming a basal diet of forage. M. S. Thesis. Texas State University, San Marcos, TX.
United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. 2022. World Population Prospects 2022: Summary of Results (UN DESA/POP/2022/TR/NO. 3). United Nations, New York.
Van Keulen, J., and B. A. Young. 1977. Evaluation of acid insoluble ash as a natural marker in ruminant digestibility studies. Journal of Animal Science. 44: 282–287.
Van Soest, P. J. 1994. Nutritional Ecology of the Ruminant. 2nd Edition. Cornell University Press, Ithaca, NY.
Villena Gonzales, W., A. T. Mobashsher, and A. Abbosh. 2019. The progress of glucose monitoring a review of invasive to minimally and non-invasive techniques, devices and sensors. Sensors. 19: 1–23.
Wang, Y. S., and M. Shelomi. 2017. Review of black soldier fly (Hermetia illucens) as animal feed and human food. Foods. 6: 91.
