ผลของการใช้ต้นข้าวโพดแห้งหมักด้วยเอนไซม์ย่อยเยื่อใยร่วมกับเชื้อจุลินทรีย์ Lactobacillus casei TH14 ต่อการใช้ประโยชน์ของโภชนะและกระบวนการหมักในกระเพาะรูเมนในหลอดทดลอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ปัจจุบันเกษตรกรผู้เลี้ยงโคและกระบือประสบปัญหาการขาดแคลนพืชอาหารหยาบ จึงมองเห็นการใช้ประโยชน์จากเศษเหลือทางการเกษตรโดยเฉพาะต้นข้าวโพดแห้งที่มีอยู่เป็นจำนวนมาก สามารถนำมาใช้เป็นแหล่งอาหารหยาบ โดยต้นข้าวโพดแห้งหมักด้วยเอนไซม์ย่อยเยื่อใยและเชื้อจุลินทรีย์ Lactobacillus casei TH14 ช่วยเพิ่มโภชนะของต้นข้าวโพดแห้ง และช่วยลดต้นทุนอาหารสัตว์ได้ ดังนั้น การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้ต้นข้าวโพดแห้งหมักด้วยเอนไซม์ย่อยเยื่อใยร่วมกับเชื้อจุลินทรีย์ Lactobacillus casei TH14 ต่อการใช้ประโยชน์ของโภชนะและกระบวนการหมักในกระเพาะรูเมนในหลอดทดลอง วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) โดยแบ่งกลุ่มทดลองออกเป็น 9 กลุ่ม ใช้อาหารผสมครบส่วน (TMR) สัดส่วนอาหารหยาบต่ออาหารข้น คือ 60:40, โดยใช้ต้นข้าวโพดแห้งหมักทดแทนฟางข้าวที่สัดส่วน 0, 10, 20, 30, 40, 50 และ 60% ตามลำดับ พบว่าการย่อยสลายของวัตถุแห้งในหลอดทดลอง (in vitro dry matter degradability, IVDMD) ที่ 24 ชั่วโมง มีค่าการย่อยได้เพิ่มขึ้นอยู่ที่ 65.63% (P<0.001) การย่อยสลายของอินทรียวัตถุ (in vitro organic matter degradability, IVOMD) ที่ 24 ชั่วโมง มีค่าการย่อยได้อยู่ที่ 66.70% (P<0.001) จากผลการทดลองสรุปได้ว่าต้นข้าวโพดหมักสามารถใช้ทดแทนฟางข้าวได้ และมีศักยภาพในการใช้เป็นแหล่งอาหารหยาบในอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 2568. ข้อมูลจำนวนสัตว์ในประเทศไทยประจำปี พ.ศ. 2568. แหล่งข้อมูล: https://certify.dld.go.th/index.php?option= com_content&view=article&id=810:livestock-number-book-2565&catid=247&Itemid=540&lang=th. ค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2568.
จุลพงศ์ จำเริญลาภ. 2559. ผลของการเสริมเอนไซม์ย่อยเยื่อใยต่อองค์ประกอบทางเคมี ปริมาณการกินได้ และปริมาณการย่อยได้ของอาหารผสมสำเร็จที่ใช้ทางใบปาล์มน้ำมันหมักเป็นแหล่งอาหารหยาบ. แหล่งข้อมูล:http://www.agri.ubu.ac.th/mis/seminar/upload/52.pdf. ค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2566.
ฉลอง วชิราภากร. 2541. โภชนะศาสตร์และการให้อาหารสัตว์เคี้ยวเอื้องเบื้องต้น. ภากวิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เทอดชัย เวียร์ศิลป์. 2548. โภชนศาสตร์สัตว์เคี้ยวเอื้อง. พิมพ์ครั้งที่ 5. เชียงใหม่:ภาควิชาสัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
นริสรา คงสุข, ศิวัช สังข์ศรีวงษ์, เวทชัย เปล่งวิทยา, กิตติมา กองทอง และเสาวลักษณ์ แย้มหมื่นอาจ. 2563. ผลของการเสริม L. plantarum BCC 65951 ต่อคุณภาพการหมักของหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1 หมักโดยวิธีวัดแก๊สในห้องปฏิบัติการและการย่อยสลายในกระเพาะรูเมน. แก่นเกษตร. 52: 145-153.
นิราวรรณ กุนัน. 2557. อาหารและการให้อาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง. สาขาสัตวศาสตร์ คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
นัทธ์ชนัน บุญคง, ชัญญา ปลื้มใจ, พงศ์ธร คงมั่น, ชัยภูมิ บัญชาศักดิ์, พนัดดา บึงศรีสวัสดิ์, เสวก เกียรติสมภพ และก.ทีปลักษณ์ ระงับเหตุ. 2567. การปรับปรุงคุณภาพทางโภชนะและการย่อยได้ของข้าวโพดสุวรรณหมักร่วมกับจุลินทรีย์ด้วยเทคนิค in vitro. Recent Science and Technology. 17: 261001.
พิมเพ็ญ พรเฉลิมพงศ์ และนิธิยา รัตนาปนนท์. 2010. Lactobacillus / แล็คโทบาซิลลัส. แหล่งข้อมูล: https://www.foodnetworksolution.com/wiki/word/1271/ lactobacillus. ค้นเมื่อ 25 ธันวาคม 2566.
มูลนิธิเกษตรรักษ์สิ่งแวดล้อม. 2559. ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ สถานการณ์/การเผาและแนวทางจัดการเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร. แหล่งข้อมูล: http://www.aecth .org/upload/13823/Q8ru0PsGgR.pdf. ค้นเมื่อ 25 มกราคม 2566.
ศุภคม คล้ายโตนด, เยาวลักษณ์ แหม่งปัง, ชัยณรงค์ วงศ์สรรศรี, โชค โสรัจกุล, รวิสรา รื่นไวย และขรรค์ชัย ดั้นเมฆ. 2565. การปรับปรุงคุณค่าทางโภชนะต้นข้าวโพดแห้งหมักด้วยเชื้อรา Trichoderma viride UP15 แบบเหลวที่ผลิตเอนไซม์ย่อยเยื่อใยพืชร่วมกับจุลินทรีย์ที่ผลิตกรดแลคติก. แก่นเกษตร. 50: 1162-1173.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2568. เนื้อที่เพาะปลูก เนื้อที่เก็บเกี่ยว ผลผลิต และผลผลิตต่อไร่แยกตามรุ่นรายจังหวัด. แหล่งข้อมูล: https://www.oae.go.th/assets/portals/1/fileups/prcaidata/files/maize%20province%2064.pd. ค้นเมื่อ 27 ธันวาคม 2568.
อัญชลี พฤทธิพงศ์กุล, กมลทิพย์ บุญรัตน์, ณัฐภัทธ์ จันทร์แสง และพิมผกา เคลือมณี. 2565. ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพื่อใช้เป็นแนวทางในการวางแผนพัฒนาการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์. สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนครสวรรค์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
Adesogan, A. T., Z. X. Ma, J. J. Romero, and K. G. Arriola. 2014. Ruminant Nutrition Symposium: Improving cell wall digestion and animal performance with fibrolytic enzymes. Journal of Animal Science. 92: 1317-1330.
AOAC. 2019. Official Methods of Analysis of the Association of Official Analytical Chemistry. 15th Edition. AOAC., Washington, D.C.
Beauchemin, K. A., L. M. Rode, M. Maekawa, D. P. Morgavi, and R. Kampen. 2000. Evaluation of a nonstarch polysaccharidase feed enzyme in dairy cow diets. Journal of Dairy Science. 83: 543-553.
Chang, M., F. Ma, J. Wei, J. Liu, X. Nan, and P. Sun. 2021. Live Bacillus subtilis natto promotes rumen fermentation by modulating rumen microbiota in vitro. Animals (Basel). 11: 1519.
Cherdthong, A., C. Suntara, W. Khota, and M. Wanapat. 2021. Feed utilization and rumen fermentation characteristics of Thai-indigenous beef cattle fed ensiled rice straw with Lactobacillus casei TH14, molasses, and cellulase enzymes. Livestock Science. 245: 104405.
Devendra, C., and R. Leng. 2011. Feed resources for animals in Asia: issues, strategies for use, intensification and integration for increased productivity. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences. 24: 303-321.
Foiklang, S., M. Wanapat, and T. Norrapoke. 2016. Effect of grape pomace powder, mangosteen peel powder and monensin on nutrient digestibility, rumen fermentation, nitrogen balance and microbial protein synthesis in dairy steers. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences. 29: 1416.
Foiklang, S., M. Wanapat, Y. Opatpatanakit, and A. Paserakung. 2016. Effect of yeast fermented and physical forms of corn husk on digestibility and fermentation by using in vitro gas techniques. The 17th Asian-Australasian Association of Animal Production Societies Animal Science Congress.
Gao, S., G. Tang, D. Hua, R. Xiong, J. Han, S. Jiang, and C. Huang. 2019. Stimuli-responsive bio-based polymeric systems and their applications. Journal of Materials Chemistry B. 7: 709-729.
Kung, J. r., L., C. C. Taylor, M. P. Lynch, and J. M. Neylon. 2003. The effect of treating alfalfa with Lactobacillus buchneri 40788 on silage fermentation, aerobic stability, and nutritive value for lactating dairy cows. Journal of Dairy Science. 86: 336-343.
Khota, W., S. Pholsen, D. Higgs, and Y. Cai. 2016. Natural lactic acid bacteria population of tropical grasses and their fermentation factor analysis of silage prepared with cellulase and inoculant. Journal of Dairy Science. 99: 9768–9781.
Khota, W., S. Pholsen, D. Higgs, and Y. Cai. 2017. Fermentation quality and in vitro methane production of sorghum silage prepared with cellulase and lactic acid bacteria. Asian Journal of Applied Sciences. 30: 1568-1574.
López, S., and C. J. Newbold. 2007. Analysis of methane. In Measuring methane production from ruminants (pp. 1-13): Springer.
Makkar, H. P. S., M. Blümmel, and K. Becker. 1995. Formation of complexes between polyvinyl pyrrolidones or polyethylene glycols and tannins, and their implication in gas production and true digestibility in in vitro techniques. British Journal of Nutrition. 73: 897-913.
Moss., J., P. Jouany, and J. Newbold. 2000. Methane production by ruminants: its contribution to global warming. EDP Sciences.
McAllister, S. J. Oosting, J. D. Popp, Z. Mir, L. J.Yanke, A. N. Hristov, R. J.Treacher, and K.-J. Cheng. 1999. Effect of exogenous enzymes on digestibility of barley silage and growth performance of feedlot cattle. Canadian Journal of Animal Science. 79: 353–360.
Nishino, N., H. Hattori, H. Wada, and E. Touno. 2007. Biogenic amine production in grass, maize and total mixed ration silages inoculated with Lactobacillus casei or Lactobacillus buchneri. Journal of Applied Microbiology. 103: 325–332.
Ørskov, E. R., and I. McDonald. 1979. The estimation of protein degradability in the rumen from incubation measurements weighted according to rate of passage. The Journal of Agricultural Science. 92: 499-503.
Pholsen, S., W. Khota, H. Pang, D. Higgs, and Y. Cai. 2016. Characterization and application of lactic acid bacteria for tropical silage preparation. Animal Science Journal. 87: 1202–1211.
SAS. 1998. SAS/STAT Guide for Personal computers, Version 6, Cary, NC:SAS Inc.
Song, M. K. 2000. Fatty acid metabolism by rumen microorganisms. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences. 13: 137-148.
Tilley, J. M. A., and D. R. Terry. 1963. A two-stage technique for the in vitro digestion of forage crops. Grass and Forage Science. 18: 104-111.
Van Soest, P. V., J. B. Robertson, and B. A. Lewis. 1991. Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science. 74: 3583-3597.
Wanapat, M., K. Phesatcha, B. Viennasay, B. Phesatcha, T. Ampapon, and S. Kang. 2018. Strategic supplementation of cassava top silage to enhance rumen fermentation and milk production in lactating dairy cows in the tropics. Tropical Animal Health and Production. 50: 1539-1546.
