ผลของการใช้บัวตอง (Tithonia diversifolia) ทดแทนกากถั่วเหลืองในสูตรอาหารโคเนื้อ ต่อจลนศาสตร์การผลิตแก๊ส และการย่อยสลายได้ในหลอดทดลอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บัวตอง (Tithonia diversifolia) พบทั่วไปในภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย มักปลูกเพื่อความสวยงามสำหรับเป็นแหล่งท่องเที่ยว อย่างไรก็ตาม บัวตองมีคุณค่าทางโภชนะสูงโดยเฉพาะโปรตีน แต่ในเมืองไทยยังไม่ถูกนำมาใช้ประโยชน์ด้านอาหารสัตว์ งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้บัวตองทดแทนกากถั่วเหลืองในอาหารโคเนื้อ ต่อจลนศาสตร์การผลิตแก๊สและการย่อยสลายได้ในหลอดทดลอง ทำการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) โดยแบ่งเป็น 6 กลุ่มการทดลอง (T1-T6) กลุ่มละ 3 ซ้ำ โดยใช้บัวตองทดแทนกากถั่วเหลือง(วัตถุแห้ง) ในสัดส่วน 100:0, 80:20, 60:40, 40:60, 20:80 และ 0:100 ในสูตรอาหารข้น ตามลำดับ จากผลการทดลองพบว่า บัวตองมีวัตถุแห้ง 85.46% โปรตีนดิบ 18.39% เยื่อใย NDF 53.25% เยื่อใย ADF 42.29% ไขมัน 2.25% และเถ้า 13.4% ค่าจลนศาสตร์การผลิตแก๊สพบว่า ค่าของส่วนที่ละลายได้ช้า (b), ค่าศักยภาพในการผลิตแก๊ส (a+ b) และการผลิตแก๊สสะสมที่ 96 ชั่วโมง มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.01) โดยกลุ่มที่มีค่า b สูงที่สุดคือกลุ่ม T1 (133.85 ml/0.5 g DM) และ ต่ำที่สุดคือ T6 (115.80 ml/0.5 g DM) ค่า a+b กลุ่มที่มีค่าสูงที่สุดคือกลุ่ม T3 (135.57 ml/0.5 g DM) และต่ำที่สุดคือ T6 (119.35 ml/0.5 g DM) และการผลิตแก๊สสะสมที่ 96 ชั่วโมงมีค่าสูงที่สุดใน T3 (130.97 ml/0.2 g DM) มีค่าต่ำที่สุดคือ T6 (114.33 ml/0.5 g DM) ค่าของส่วนที่ละลายได้ทันที (a) ค่าอัตราส่วนของการผลิตแก๊ส และการย่อยสลายของวัตถุแห้งและการย่อยสลายของอินทรียวัตถุในหลอดทดลอง พบว่าไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) จากผลการทดลองสรุปได้ว่า บัวตองสามารถใช้ทดแทนกากถั่วเหลืองได้ถึง 60% โดยไม่กระทบต่อกระบวนการหมักและการย่อยสลายได้ในหลอดทดลอง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการนำมาใช้เป็นแหล่งวัตถุดิบอาหารสัตว์ทางเลือกได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กรมปศุสัตว์ 2567. ข้อมูลจำนวนเกษตและปศุสัตว์ในประเทศไทยประจำปี พ.ศ 2567. แหล่งข้อมูล: https://ict.dld.go.th/webnew/index.php/th/service-ict/report/477-report-thailand-livestock/reportservey2568. ค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2568.
AOAC. 1995. Official Method of Analysis, 16th Edition. Animal Feeds: Association of Official Analytical Chemists, VA, USA.
Blümmel, M., H. Steingass, and K. Becker. 1997. The relationship between in vitro gas production, in vitro microbial biomass yield and 15N incorporation and its implications for the prediction of voluntary feed intake of roughages. British Journal of Nutrition. 77: 911-921.
Firsoni, F., W. T. Sasongko, and T. Wahyono. 2022. Nutritive value and fermentation characteristics of Tithonia diversifolia and Moringa oleifera evaluated by gas production technique in vitro. Advances in Biological Sciences Research. 20: 261-26.
Foiklang, S., M. Wanapat, and T. Norrapoke. 2016. In vitro rumen fermentation and digestibility of buffaloes as influenced by grape pomace powder and urea treated rice straw supplementation. Animal Science Journal. 87: 370-377.
FRED. 2025. Global price of soybean meal (PSMEAUSDA). Available: https://fred.stlouisfed.org/series/PSMEAUSDA. Accessed: Sep.11, 2025.
Gualberto, R., O. F. Souza Júnior, N. R. Costa, C. D. Braccialli, and L. A. Gaion. 2011. Influence of spacing and plant development stadium in biomass yield and nutritional value of Tithonia diversifolia (Hemsl.) Gray. Nucleus. 8: 241-256.
Herrera, R. S., D. M. Verdecia, and J. L. Ramírez. 2020. Chemical composition, secondary and primary metabolites of Tithonia diversifolia related to climate. Cuban Journal of Agricultural Science. 54: 425-433.
John-Dewole, O. O., and S. O. Oni. 2013. Phytochemical and antimicrobial studies of extracts from the leaves of Tithonia diversifolia for pharmaceutical importance. IOSR Journal of Pharmacy and Biological Sciences. 6: 21-25.
Makkar, H. P. S. 2003. Effects and fate of tannins in ruminant animals, adaptation to tannins, and strategies to overcome detrimental effects of feeding tannin-rich feeds. Small Ruminant Research. 49: 241-256.
Menke, K. H., L. Raab, A. Salewski, H. Steingass, D. Fritz, and W. Schneider. 1979. The estimation of the digestibility and metabolizable energy content of ruminant feedingstuffs from the gas production when they are incubated with rumen liquor in vitro. Journal of Agricultural Science, Cambridge. 93: 217-222.
Mora-Santacruz, A., C. González, and M. González. 2020. Chemical composition of Tithonia diversifolia (Hemsl.) A. Gray (Asteraceae) and diversity of uses in rural areas. ECORFAN Journal-Ecuador. 7: 1–12.
Mwango, S. B., B. M. Msanya, P. W. Mtakwa, D. N. Kimaro, J. Deckers, J. Poesen, V. Massawe, and I. Bethuel. 2014. Root properties of plants used for soil erosion control in the Usambara Mountains, Tanzania. International Journal of Plant and Soil Science. 3: 1567-1580.
Navarro, F., and E. F. Rodríguez. 1990. Estudio de algunos aspectos bromatológicos del Mirasol (Tithonia diversifolia Hemsl y Gray) como posible alternativa de alimentación animal. Thesis. Universidad del Tolima, Ibagué, Colombia.
Oluwasola, T. A., and F. A. S. Dairo. 2016. Proximate composition, amino acid profile and some anti-nutrients of Tithonia diversifolia cut at two different times. African Journal of Agricultural Research. 11: 3659-3663.
Ørskov, E. R., and I. McDonald. 1979. The estimation of protein degradability in the rumen from incubation measurements weighted according to rate of passage. Journal of Agricultural Science. 92: 499-503.
Pathoummalangsy, K., and T. R. Preston. 2008. Effects of supplementation with rumen fermentable carbohydrate and sources of 'bypass' protein on feed intake, digestibility and N retention in growing goats fed a basal diet of foliage of Tithonia diversifolia. Livestock Research for Rural Development. 20: 76.
Patra, A. K., and J. Saxena. 2009. Dietary phytochemicals as rumen modifiers: a review of the effects on microbial populations. Antonie van Leeuwenhoek: Journal of Microbiology. 96: 363-375.
Pazla, R., N. Jamarun, Arief, Elihasridas, G. Yanti, and E. M. Putri. 2023. In vitro evaluation of feed quality of fermented Tithonia diversifolia with Lactobacillus bulgaricus and Persea americana miller leaves as forages for goat. Tropical Animal Science Journal. 46: 43-54.
Pazla, R., N. Jamarun, F. Agustin, M. Zain, Arief, and N. O. Cahyani. 2021. In vitro nutrient digestibility, volatile fatty acids and gas production of fermented palm fronds combined with tithonia (Tithonia diversifolia) and elephant grass (Pennisetum purpureum). IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 888: 012067.
Pazla, R., N. Jamarun, M. Zain, Arief, G. Yanti, E. M. Putri, and R. H. Candra. 2022. Impact of Tithonia diversifolia and Pennisetum purpureum-based ration on nutrient intake, nutrient digestibility and milk yield of Etawa crossbreed dairy goat. International Journal of Veterinary Science. 11: 327-335.
Pérez, A., I. Montejo, J. M. Iglesias, O. López, G. J. Martín, D. E. García, I. Milián, and A. Hernández. 2009. Tithonia diversifolia (Hemsl.) A. Gray. Pastos y Forrajes. 32: 1–15.
Rivera-Méndez, C., A. B. Pliego, O. A. Castrejón-Pineda, and J. C. Ku-Vera. 2023. Tithonia diversifolia improves in vitro rumen microbial synthesis of sheep diets without changes in total gas and methane production. Agronomy. 13: 2768.
Sari, R. M., M. Zain, N. Jamarun, R. W. S. Ningrat, Elihasridas, and E. M. Putri. 2022. Improving rumen fermentation characteristics and nutrient digestibility by increasing rumen degradable protein in ruminant feed using Tithonia diversifolia and Leucaena leucocephala. International Journal of Veterinary Science. 11: 353-360.
Sommart, K., D. S. Parker, P. Rowlinson, and M. Wanapat. 2000. Fermentation characteristics and microbial protein synthesis in an in vitro system using cassava, rice straw and dried ruzi grass as substrates. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences. 13: 1084-1093.
Tilley, J. M. A., and R. A. Terry. 1963. A two-stage technique for the in vitro digestion of forage crops. Journal of the British Grassland Society. 18: 104-111.
USDA. 2025. Oil crops outlook: May 2025. United States Department of Agriculture, Economic Research Service. Available: https://ers.usda.gov/sites/default/files/_laserfiche/outlooks/112583/OCS-25e.pdf. Accessed: Sep.11, 2025.
