ผลของความถี่การให้อาหารด้วยเครื่องให้อาหารอัตโนมัติเชิงพาณิชย์ต่อการเจริญเติบโตผลผลิต และอัตราการรอดตายของไรน้ำนางฟ้าไทย (Branchinella thailandensis)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการเลี้ยงไรน้ำนางฟ้าไทยด้วยเครื่องให้อาหารอัตโนมัติ และเปรียบเทียบประสิทธิภาพกับการให้อาหารด้วยแรงงานคนในด้านการเจริญเติบโต ผลผลิต อัตราการรอด คุณค่าทางโภชนาการ และปริมาณแคโรทีนอยด์ วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (completely randomized design: CRD) ประกอบด้วย 2 ชุดการทดลอง ชุดละ 4 ซ้ำ โดยชุดการทดลองที่ 1 ให้อาหารด้วยแรงงานคน (3 ครั้ง/วัน) และชุดการทดลองที่ 2 ให้อาหารด้วยเครื่องให้อาหารอัตโนมัติ (5 ครั้ง/วัน) ทำการเลี้ยงไรน้ำนางฟ้าไทยในบ่อซีเมนต์ขนาด 2 × 3 × 0.6 เมตร ให้อาหารด้วยสาหร่ายคลอเรลลา (Chlorella sp.) ที่ความหนาแน่น 1 × 107 เซลล์/มิลลิลิตร ปริมาตรรวม 300 ลิตร/บ่อ/วัน ทำการชั่งน้ำหนักและวัดความยาวทุก 5 วัน เป็นระยะเวลา 15 วัน พบว่าไรน้ำนางฟ้าไทย ทั้งสองชุดการทดลองมีการเจริญเติบโตเพิ่มขึ้นตามระยะเวลาการเลี้ยง โดยในช่วง 10 วันแรก น้ำหนักเฉลี่ยไม่แตกต่างกันทางสถิติ (p>0.05) อย่างไรก็ตามเมื่ออายุ 15 วัน ไรน้ำนางฟ้าไทยในชุดการทดลองที่ใช้เครื่องให้อาหารอัตโนมัติ มีการเจริญเติบโต อัตราการรอด และผลผลิตต่อลิตรสูงกว่าชุดที่ให้อาหารด้วยแรงงานคนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ในขณะที่คุณค่าทางโภชนาการและปริมาณแคโรทีนอยด์รวมของทั้งสองชุดการทดลองไม่แตกต่างกันทางสถิติ (p>0.05) โดยมีโปรตีนประมาณ 61–62% ไขมัน 3–4% และแคโรทีนอยด์รวม 223–224 ไมโครกรัม/กรัมน้ำหนักแห้ง สรุปได้ว่าการใช้เครื่องให้อาหารอัตโนมัติช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยงไรน้ำนางฟ้าไทยในด้านการเจริญเติบโต ผลผลิต และอัตราการรอด โดยไม่ส่งผลกระทบต่อคุณค่าทางโภชนาการ และสามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบการเลี้ยงไรน้ำนางฟ้าไทยเชิงพาณิชย์ เพื่อลดหรือทดแทนภาระแรงงานและเพิ่มผลผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จามรี เครือหงษ์, จงดี ศรีนพรัตน์วัฒน และสุรภี ประชุมพล. 2559. ผลของระยะเวลาการเสริมคลอเรลลาต่อคุณค่าทางโภชนาการและปริมาณแคโรทนอยด์ของไรน้ำนางฟ้าไทยเลี้ยงด้วยน้ำทิ้งจากบ่อเลี้ยงปลา. วารสารวิจัยเทคโนโลยีการประมง. 10: 49-56.
จิตรา สิมาวัน, นิศาชล ฤาแก้วมา และโฆษิต ศรีภูธร. 2559. ผลของการใช้ไรน้ำนางฟ้าไทยในอาหารต่อความเข้มของสีผิวปริมาณแคโรทีนอยด์รวมและการเจริญเติบโตของปลาทอง. แก่นเกษตร. 44: 682-687.
ธนบดี ปิ่นทศิริ, พีระพล คำหอม, สุรภี ประชุมพล, จอมสุดา ดวงวงษา และจามรี เครือหงษ์. 2567. การใช้ประโยชน์จากแบคทีเรียสังเคราะห์แสงในการเลี้ยงไรน้ำนางฟ้าไทย. แก่นเกษตร. 52: 856-869.
ธนบดี ปิ่นทศิริ, ชัยพิพัฒน์ ล่ำสัน, ธีรภัทร บุญมี และจามรี เครือหงษ์. 2568. ชีววิทยาการสืบพันธุ์บางประการของไรแดงสยามจากแหล่งน้ำธรรมชาติและการเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการ. วารสารวิจัยเทคโนโลยีการประมง. 19: 30-41.
นุกูล แสงพันธุ์. 2548. การเพาะเลี้ยงไรน้ำนางฟ้าไทยเพื่อการค้าในประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น.
นุกูล แสงพันธุ์ และละออศรี เสนาะเมือง. 2552. ผลของความเข้มข้นของอาหารต่อการเจริญเติบโตและการรอดชีวิตของไรน้ำนางฟ้าไทย. วารสารบูรพา. 14: 19-28.
นุกูล แสงพันธุ์. 2558. คู่มือการเพาะเลี้ยงไรน้ำนางฟ้า. วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีสุพรรณบุรี, สุพรรณบุรี.
ละออศรี เสนาะเมือง, วิภาวี ไทเมืองพล, บรรเจิด สอนสุภาพ, สายรุ้ง สอนสุภาพ, โฆษิต ศรีภูธร และประภัทศร ดาบสีพาย. 2565. การจัดการและการถ่ายทอดความรู้ด้านการเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดและไรน้ำนางฟ้าเพื่อการใช้ประโยชน์ในชุมชนภาคตะวันออกเฉียงเหนืออย่างยั่งยืน. รายงานกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรม สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.), กรุงเทพฯ.
ศิริวรรณ คิดประเสริฐ และชนัดดา เกษมโชติช่วง. 2554. เครื่องให้อาหารไรน้ำนางฟ้าแบบอัตโนมัติ. รายงานการวิจัยคณะเกษตรศาสตร์และทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก, ชลบุรี.
AOAC. 1990. Official Methods of Analysis. 15th Edition. Analytical Chemist. Washington DC.: Association of Official.
Britton, G., S. Liaaen-Jensen, and H. Pfander. 1995. Carotenoids. Volume 1A: Isolation and analysis. Birkhauser: Basel, Switzerland.
Chaoruangrit, L., P. Tapaneeyaworawong, S. Powtongsook, and L. Sanoamuang. 2018. Alternative microalgal diets for cultivation of the fairy shrimp Branchinella thailandensis (Branchiopoda: Anostraca). Aquaculture International. 26: 37–47.
Dararat, W., K. Lomthaisong, and L. Sanoamuang. 2012. Biochemical composition of three species of fairy shrimp (Branchiopoda: Anostraca) from Thailand. Journal of Crustacean Biology. 32: 81–87.
Dhont, J., K. Dierckens, J. G. Støttrup, and G. Van Stappen. 2013. Rotifers, Artemia and copepods as live feeds for fish larvae in aquaculture. P. 157–202. In: Advances in aquaculture hatchery technology. Woodhead Publishing.
FAO. 2018. The state of world fisheries and aquaculture. FAO, Rome.
Jindal, D., and P. Sharma. 2019. Drying techniques and nutritional retention of freshwater zooplankton. Aquaculture Nutrition. 25: 1135-1144.
Halver, J. 1972. Fish Nutrition. Academic Press, NY.
Kongkeaw, P., W. Rungpiboon, and K. Thammasiri. 2020. Effect of drying methods on nutritional quality of Moina macrocopa. Aquaculture Research. 51: 320-329.
Lavens, P., and P. Sorgeloos. 1996. Manual on the production and use of live food for aquaculture. FAO Fisheries Technical Paper No. 361, Rome.
Munson, B. R., D. F. Young, and T. H. Okiishi. 2006. Fundamentals of fluid mechanics. 5th Edition. Wiley.
Ng, W. K., N. Romano, and C. B. Koh. 2023. Nutrition and feeding of aquaculture species. Aquaculture Reports. 28: 101456.
Plodsomboon, S., and L. Sanoamuang. 2023. Effects of Pediastrum boryanum and dried chlorella as feeds on the growth performance and carotenoid content of the fairy shrimp Branchinella thailandensis (Branchiopoda, Anostraca). Tropical Natural History. 23: 73–81.
Saengphan, N., R. J. Shiel, and L. Sanoamuang. 2005. The cyst hatching pattern of the Thai fairy shrimp, Branchinella thailandensis Sanoamuang, Saengphan and Murugan, 2002 (Anostraca). Crustaceana. 78: 513–523.
Siddik, M. A. B., J. Howieson, and R. Fotedar. 2021. Role of live feed in aquaculture: Nutritional perspectives. Aquaculture Research. 52: 1–15.
Sorgeloos, P., P. Dhert, and P. Candreva. 2001. Use of the brine shrimp, Artemia spp., in marine fish larviculture. Aquaculture. 200: 147–159.
Su, F., B. Huang, and J. Liu. 2018. The carotenoids of shrimps (Decapoda: Caridea and Dendrobranchiata) cultured in China. Journal of Crustacean Biology. 38: 523–530.
