การยอมรับการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (GAP) ของเกษตรกรสวนทุเรียนที่เข้าร่วมโครงการยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าเกษตร จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ระดับการยอมรับการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืช (Good Agricultural Practices: GAP) ทั้งในเชิงทัศนคติและเชิงปฏิบัติ และ 2) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการยอมรับ GAP เชิงปฏิบัติของเกษตรกรสวนทุเรียนที่เข้าร่วมโครงการยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าเกษตร จังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 218 ราย สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ โดยใช้อำเภอเป็นชั้นภูมิและใช้บัญชีรายชื่อเกษตรกรในแต่ละอำเภอเป็นกรอบในการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่าง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบ Fisher's Exact Test หรือ Fisher–Freeman–Halton Exact Test พร้อมปรับค่าความน่าจะเป็นด้วยวิธี Benjamini–Hochberg ผลการศึกษาพบว่า การยอมรับ GAP เชิงทัศนคติอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย = 4.10) ขณะที่การยอมรับเชิงปฏิบัติอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย = 2.64) โดยด้านการบันทึกข้อมูลมีค่าเฉลี่ยการปฏิบัติต่ำที่สุดและอยู่ในระดับปานกลาง รองลงมาคือด้านสุขลักษณะส่วนบุคคล ภายหลังการปรับค่าความน่าจะเป็น พบว่า การรับรู้ว่าการปฏิบัติตามมาตรฐาน GAP ช่วยลดต้นทุนการผลิตทุเรียน เป็นเพียงปัจจัยเดียวที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติ GAP ด้านการเก็บเกี่ยวและการปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (BH-adjusted p = .022; Cramér’s V = .342) ผลการศึกษานี้จึงเสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาการสื่อสารประโยชน์เชิงเศรษฐกิจของการปฏิบัติตามมาตรฐาน GAP ควบคู่กับการพัฒนาทักษะด้านการบันทึกข้อมูลและสุขลักษณะส่วนบุคคล เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติตามมาตรฐาน GAP อย่างมีประสิทธิภาพและต่อเนื่อง