วงจรชีวิตและพฤติกรรมการผสมพันธุ์ของด้วงหนวดยาวอ้อย Dorysthenes buqueti (Coleoptera: Cerambycidae)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ด้วงหนวดยาวอ้อย (Dorysthenes buqueti) เป็นแมลงศัตรูพืชที่สำคัญในแหล่งปลูกอ้อยของประเทศไทย ระยะหนอนทำลายรากและลำต้นอ้อย การศึกษาวงจรชีวิตของด้วงหนวดยาวอ้อยภายใต้สภาพห้องปฏิบัติการพบว่ามีการเจริญเติบโตแบบสมบูรณ์ (complete metamorphosis) ประกอบด้วย 4 ระยะ ได้แก่ ระยะไข่ ระยะหนอน ระยะดักแด้ และระยะตัวเต็มวัย โดยระยะไข่มีอายุ 14 – 30 (21.4 ± 5.78) วัน ระยะหนอนเป็นระยะที่ใช้เวลานานที่สุดมีอายุ 294 – 513 วัน ระยะดักแด้มีอายุ 8 – 13 (10.4 ± 2.28) วัน และระยะตัวเต็มวัยมีอายุ 10 – 14 (12.0 ± 1.57) วัน การศึกษาพฤติกรรมการผสมพันธุ์มีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากส่งผลโดยตรงต่อการวางไข่และการแพร่ขยายพันธุ์ จากการสังเกตพฤติกรรมการผสมพันธุ์ของด้วงหนวดยาวอ้อยในห้องปฏิบัติการ สามารถแบ่งพฤติกรรมการผสมพันธุ์ออกได้เป็น 4 ขั้นตอน คือ 1. การขึ้นคร่อม 2. การพยายามสอดอวัยวะสืบพันธุ์ 3. การผสมพันธุ์ 4. การเฝ้าระวังหลังการผสมพันธุ์ โดยมีอัตราการผสมพันธุ์สำเร็จ 25% (9 คู่ จากจำนวนคู่ทั้งหมด 36 คู่) และผสมพันธุ์ไม่สำเร็จ 75% (27 คู่จากจำนวนคู่ทั้งหมด 36 คู่) เพศเมียที่มีการผสมพันธุ์สำเร็จหลังจากนั้น 2 – 3 ชั่วโมงจะเริ่มวางไข่ในดิน 100 – 500 (309.75 ± 148.51) ฟอง/ตัว ใช้เวลาวางไข่ประมาณ 3 – 6 (4.5 ± 1.11) วัน การศึกษาพฤติกรรมการผสมพันธุ์ของด้วงหนวดยาวอ้อยในห้องปฏิบัติการมีความจำเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากการศึกษาพฤติกรรมการผสมพันธุ์ในสภาพธรรมชาติเป็นไปได้ยากมาก ข้อมูลเหล่านี้จึงมีความสำคัญต่อด้านชีววิทยาเพื่อการประยุกต์ใช้ในการควบคุมด้วงหนวดยาวอ้อยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ชัยวัช โซวเจริญสุข. 2567. Industry outlook 2024–2026: sugar industry. ธนาคารกรุงศรีอยุธยา.
ณัฐกฤต พิทักษ์ และอนุวัฒน์ จันทรสุวรรณ. 2544. แมลงศัตรูอ้อยโรงงาน อ้อยเคี้ยว อ้อยคั้นน้ำ และการป้องกันกำจัด.
ณัฐกฤต พิทักษ์. 2547. แมลงศัตรูอ้อยและการป้องกันกำจัด. เอกสารวิชาการอ้อย. กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. กรุงเทพ ฯ. 147 หน้า. เอกสารวิชาการ กองกีฏและสัตววิทยา กรมวิชาการเกษตร.
Arrese, E. L., and J. L. Soulages. 2010. Insect fat body: energy, metabolism, and regulation. Annual Review of Entomology. 55: 207–225.
Barbosa, A. de M. 2024. Agrometeorological aspects of sugarcane. In Sustainable Agroecosystems—Principles and Practices. IntechOpen.
Bishop, Y. M., S. E. Fienberg, and P. W. Holland. 1975. Discrete multivariate analysis theory and practice. New York, NY: Springer New York.
Cheng, Y., Y. Yu, Y. H. Zhou, and F. L. Li. 2022. An improved artificial diet for larvae of the seven-spotted ladybird beetle Coccinella septempunctata L. Biological Control. 171: 104949.
Dyar, H. G. 1890. The number of molts of lepidopterous larvae. Psyche: A Journal of Entomology. 5: 420–422.
Fu, C., Z. Liu, D. Xu, T. Gan, X. Deng, H. Zhang, and Z. Zhuo. 2025. Influence of temperature, humidity, and photophase on the developmental stages of Spodoptera litura (Lepidoptera: Noctuidae) and prediction of its population dynamics. Insects. 16: 355.
Fukaya, M., and H. Honda. 1992. Reproductive biology of the yellow-spotted longicorn beetle, Psacothea hilaris (Pascoe) (Coleoptera: Cerambycidae): I. Male mating behaviors and female sex pheromones. Applied Entomology and Zoology. 27: 89–97.
Hergovits, R. 2019. Dorysthenes (Lophosternus) incognitus, a new species from Laos with taxonomic comments on D. (L.) buquetii and resurrection of D. (L.) similis (Cerambycidae: Prioninae). Entomofauna Carpathica. 31: 1-11.
Hergovits, R. 2022. New species of Dorysthenes (Paraphrus) from Laos (Coleoptera: Cerambycidae, Prioninae). Entomofauna Carpathica. 34: 7–15.
Karlsson Green, K., A. Kovalev, E. I. Svensson, and S. N. Gorb. 2013. Male clasping ability, female polymorphism and sexual conflict: fine-scale elytral morphology as a sexually antagonistic adaptation in female diving beetles. Journal of the Royal Society Interface. 10: 20130409.
Keena, M. A. 2005. Pourable artificial diet for rearing Anoplophora glabripennis (Coleoptera: Cerambycidae) and methods to optimize larval survival and synchronize development. Annals of the Entomological Society of America. 98: 536–547.
Keena, M. A., and P. M. Moore. 2010. Effects of temperature on Anoplophora glabripennis (Coleoptera: Cerambycidae) larvae and pupae. Environmental Entomology. 39: 1323-1335.
Long, D. W., and X. Tong. 2025. Copulatory mechanism and genital coupling of the longhorn beetle Moechotypa diphysis (Coleoptera: Cerambycidae). ZooKeys. 1234: 275–290.
Maneerat, T., and W. Suasa-ard. 2015. Population trends of sugarcane moth borers and their larval parasitoid, Cotesia flavipes Cameron (Hymenoptera: Braconidae) in growing sugarcane plantations. Agriculture and Natural Resources. 49: 403–412.
Pipitpukdee, S., W. Attavanich, and S. Bejranonda. 2020. Climate change impacts on sugarcane production in Thailand. Atmosphere. 11: 408.
Pitaksa, C. 1993. Ecological studies, crop loss assessment and potential control of sugarcane stem boring grub, Dorysthenes buqueti Guerin (Coleoptera: Cerambycidae). Kasetsart University, Graduate School.
Potchanasin, C., T. Athipanyakul, and C. Nantajit. 2023. Impacts of policy and price changes on sugarcane production in central part of Thailand. Journal of Applied Economics and Management Strategy. 10: 15–32.
Tamim, B., A. Salter, T. Parr, and J. Brameld. 2025. Effects of feed nutrients on growth, development and the deposition of protein and fat in Tenebrio molitor larvae. Journal of Insects as Food and Feed. 11: 1619–1632.
Tamiru, A., E. Getu, B. Jembere, and T. Bruce. 2012. Effect of temperature and relative humidity on the development and fecundity of Chilo partellus (Swinhoe) (Lepidoptera: Crambidae). Bulletin of Entomological Research. 102: 9–15.
Thongphak, D., and C. Hanlaoedrit. 2012. Taxonomy of sugarcane longhorn beetle Dorysthenes spp. derived from North and Northeast of Thailand. Asia-Pacific Journal of Science and Technology. 17: 245–256.
Thornhill, R., and J. Alcock. 1983. The evolution of insect mating systems. Harvard University Press.
Togashi, K. 1989. Development of Monochamus alternatus Hope (Coleoptera: Cerambycidae) in Pinus thunbergii trees weakened at different times. Journal of the Japanese Forestry Society. 71: 383–386.
Togashi, K., and H. Sugimoto. 2024. Copulation Duration and Sperm Precedence with Reference to Larval Diapause Induction in Monochamus alternatus Hope (Coleoptera: Cerambycidae). Insects. 15: 255.
Tong, X., Z. Y. Huang, and Q. Huang. 2024. Mating behavior and functional morphology of genitalia in longhorn beetle Dorysthenes granulosus (Coleoptera: Cerambycidae: Prioninae). Applied Entomology and Zoology. 59: 163–171.
Yi, D. A., A. V. Kuprin, Y. H. Lee, and Y. J. Bae. 2017. Newly developed fungal diet for artificial rearing of the endangered long-horned beetle Callipogon relictus (Coleoptera: Cerambycidae). Entomological Research. 47: 373–379.
