ผลของการจัดการปุ๋ยแบบผสมผสานต่อผลผลิตของข้าวโพดหวานที่ปลูกในดินร่วน จังหวัดนครสวรรค์
Main Article Content
บทคัดย่อ
ศึกษาผลของการใช้ปุ๋ยเคมี วัสดุอินทรีย์ และปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซาต่อสมบัติดินและผลผลิตข้าวโพดหวานพันธุ์เอทีเอส–12 ในดินร่วนที่อุดมสมบูรณ์ปานกลาง ในจังหวัดนครสวรรค์ จำนวน 2 ฤดูปลูก ระหว่างปี 2565–2566 วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ภายในบล็อก (RCBD) จำนวน 4 ซ้ำ สิ่งทดลองคือ การจัดการปุ๋ย 7 กรรมวิธี ดังนี้ 1) ไม่ใส่ปุ๋ยเคมี วัสดุอินทรีย์และปุ๋ยชีวภาพ (สิ่งทดลองควบคุม) 2) ใส่ปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำ (20–6–15 กิโลกรัม N–P2O5–K2O ต่อไร่; 100% RDF) 3) ใส่ปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำ + มูลไก่แกลบ (100% RDF + CM) 4) ใส่ปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำ + มูลไก่แกลบ + ปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซา (100% RDF + CM + AMF) 5) ใส่ปุ๋ยเคมี 75% ของอัตราแนะนำ (15–4.5–11.3 กิโลกรัม N–P2O5–K2O ต่อไร่ + มูลไก่แกลบ (75% RDF + CM) 6) ใส่ปุ๋ยเคมี 75% ของอัตราแนะนำ + มูลไก่แกลบ + ปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซา (75% RDF + CM + AMF) 7) มูลไก่แกลบ+ปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซา (CM + AMF) โดยปุ๋ยมูลไก่แกลบหว่านให้ทั่วแปลงอัตรา 1 ตันน้ำหนักแห้งต่อไร่ และปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซาใส่รองก้นหลุมพร้อมปลูกอัตรา 5 กรัมต่อหลุม เก็บข้อมูลสมบัติดิน ปริมาณสปอร์เชื้อรา AMF องค์ประกอบผลผลิต และผลผลิต ผลการศึกษา พบว่า การจัดการปุ๋ยทำให้การเข้าอาศัยของเชื้อ AMF ในราก (p<0.05) ความสูงต้นข้าวโพดหวาน (p<0.05) ความกว้างของฝัก (p<0.01) น้ำหนักฝักปอกเปลือก (p<0.01) และผลผลิต (p<0.01) แตกต่างกันทางสถิติ แต่ไม่ทำให้สมบัติทางเคมีของดินหลังปลูก และจำนวนสปอร์แตกต่างกัน (p>0.05) ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่า การปลูกข้าวโพดหวานพันธุ์เอทีเอส–12 บนดินร่วนชุดดินตะพานหินจำเป็นต้องใช้ปุ๋ย โดยอาจใช้ปุ๋ยเคมีอัตราแนะนำเพียงอย่างเดียว (100% RDF) หรือใช้ปุ๋ยเคมีร่วมกับมูลไก่แกลบ (75–100% RDF + CM) หรือใช้ปุ๋ยเคมี 75–100% ของอัตราแนะนำร่วมกับมูลไก่แกลบและปุ๋ยชีวภาพไมคอร์ไรซา (75–100% RDF + CM + AMF) หรือใช้ CM + AMF อย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อให้ได้ผลผลิตคุ้มค่ากับการลงทุน และเมื่อพิจารณาความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจพบว่า การใส่ปุ๋ยเคมีตามอัตราแนะนำ ให้ผลตอบแทนต่อหน่วยลงทุนในฤดูปลูกที่ 1 และฤดูที่ 2 มากที่สุดเท่ากับ 2.72 และ 2.87 ตามลำดับ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารเกษตรพระจอมเกล้า
เอกสารอ้างอิง
Balestra, G. M., & Misaghi, I. J. (1997). Increasing the efficiency of the plate counting method for estimating bacterial diversity. Journal of Microbiological Methods, 30(2), 111–117.
Bouyoucos, G. J. (1962). Hydrometer method improved for making particle size analysis of soils. Agronomy Journal, 54(1), 464–465.
Bray, R. H., & Kurtz, L. (1945). Determination of total, organic, and available forms of phosphorus in soils. Soil Science, 59(1), 39-46.
Department of Agriculture. (2005). Announcement of the Department of Agriculture: Organic Fertilizer Standards 2005. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (in Thai).
Department of Agriculture. (2008). Organic Fertilizer Analysis Manual. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (in Thai).
Department of Agriculture. (2019). Manual for Data Collection on Field Crops and Renewable Energy Crops. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (in Thai).
Department of Agriculture. (2021a). Biofertilizer. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (in Thai).
Department of Agriculture. (2021b). Recommendations for The Use of Fertilizers based on Soil Analysis Values for Economic Field Crops. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (in Thai).
Department of Agriculture. (2023). Summary of Fertilizer Import-Export Data in 2023. Retrieved from: https://www.doa.go.th/ard/?page_id=312. (in Thai).
Domyos, S., Domyos, P., & Saykawe, J. (2018). Using chemical fertilizer based on soil analysis in combination with organic fertilizers on growth and yield of sweet corn in Phattalung soil series. Journal of Vocational Education in Agriculture, 2(1), 72–80.
Giovannetti, M., & Mosse, B. (1980). An evaluation of techniques for measuring vesicular arbuscular mycorrhizal infection in roots. New Phytologist, 84(3), 489–500.
Kaewmueng, C., Amkha, S., & Mala, T. (2013). The effects of azospirillum inoculation as alternative nitrogen source for sweet corn growth promotion in Kamphaengsaen soil series. Journal of Science and Technology, 2(2), 25–45. (in Thai).
Kaewnoo, T., Luanmanee, S., Kaewsuralikhit, S., Nobuntou, W., Tancharoen, S., Kueanoon, C., Thaweenut, N., Reuncharoen, S., Klinphoklap, S., Palakul, W., Jinjakam, P., Charoensri, K., Tanwan, N., Udpuay, S., Ratanavirakul, P., & Phoorahong, A. (2024). Nitrogen release assessment of compost, chicken manure, cow manure and dry azolla. Khon Kaen Agriculture Journal, 52(Suppl 1), 392–400. (in Thai).
Land Development Department. (1980). Manual for Classifying Land Suitability for Economic Crops, Volume 28. Ministry of Agriculture and Cooperatives. (in Thai).
Land Development Department. (2023). Soil Knowledge and Management. Retrieved from: https://iddindee.ldd.go.th/iddindee/SoilSeries/T_1/5_Series_(Tph).pdf. (in Thai).
Manager Online. (2024). ASEAN-Korea FTA Boosts Exports of “Thai Sweet Corn” to Become Champion in Kimchi Market. Retrieved from: https://mgronline.com/business/detail/9670000013226. (in Thai).
Ministry of Commerce. (2024). Report on Thailand's International Trade Statistics, Information and Communication Technology Center. Retrieved from: https://tradereport.moc.go.th/th/stat/reportcomcodeexport04#comid=472. (in Thai).
Office of Agricultural Economics. (2022). Agricultural Economic Data. Retrieved from: https://www.oae.go.th. (in Thai).
Owiny, A. A., & Dusengemungu, L. (2024). Mycorrhizae in mine wasteland reclamation. Heliyon, 10(13), e33141.
Poolthong, K., Seerasarn, N., & Keowan, B. (2024). Extension sweet corn production for farmers in Chum Saeng district, Nakhon Sawan province. Sukhothai Thammathirat Open University Journal, 37(1), 59-73. (in Thai).
Poomipan, P., & Thongleung, P. (2011). Effects of indigenous arbuscular mycorrhizal fungi of Pak Chong soil series on growth and phosphorus uptake of babycorn, fieldcorn and sweetcorn. Thai Science and Technology Journal, 19(4), 80–87. (in Thai).
Poomipan, P. (2012). Effects of soil phosphorus and corn type on arbuscular mycorrhizal dependency. Thai Journal of Science and Technology, 1(3), 211–220. (in Thai).
Pratt, P. F. (1965). Potassium. In Norman A. G., Methods of Soil Analysis: Part II Chemical and Microbiological Properties, pp. 1022–1030. American Society of Agronomy.
Qian, S., Xu, Y., Zhang, Y., Wang, X., Niu, X., & Wang, P. (2024). Inoculation on reducing excessive fertilizer use. Microorganisms, 12(8), 1550.
Ratanavirakul, P., Tancharoen, S., Nobuntou, W., & Luanmanee S. (2024). Effect of chemical fertilizer in combination with organic fertilizer and mycorrhiza biofertilizer on yield and nutrient use efficiency of sweet corn. In Proceeding of the 8th National Soil and Fertilizer Conference, pp. 49–59. Naresuan University. (in Thai).
Rayment, G. E., & Higginson, F. R. (1992). Australian Laboratory Handbook of Soil and Water Chemical Methods. Inkata press.
Sirichaiwetchakul, S., Nabhadalung, N., Malmai, S., & Krungkai, W. (2021). Effects of arbuscular mycorrhizal fungi on growth and yield of sweet corn under natural conditions. King Mongkut’s Agricultural Journal, 39(2), 89–94.
Sungsamran, K., Thapsilvisul, O., Poomipan, P., & Takrattanasaran, N. (2021). Effects of arbuscular mycorrhizal fungi on growth of field corn growing in soil after waterlogging. Thai Science and Technology Journal, 30(1), 109–122. (in Thai).
Thomas, G. W. (1996). Soil pH and soil acidity. In Sparks, D.L., Page, A. L., Helmke, P. A., Loeppert, R. H., Soltanpour, P. N., Tabatabai, M. A., Johnston, C. T., & Sumner, M. E. (Ed.), Methods of Soil Analysis Part 3: Chemical Methods, pp. 475-490. Soil Science Society of America, Inc.
Udpuay, S., Kueanoon, C., Tanwan, N., & Thuenprom, N. (2022). Effect of potash fertilizer on growth and yield of maize (Zea mays L.) in clay loam soil. Thai Agricultural Research Journal, 40(3), 307–320. (in Thai).
Walkley, A., & Black, I. A. (1934). An examination of the Degtjareff methods for determining soil organic matter, and a proposed modification of the chromic acid titration method. Soil Science, 37(1), 29–38.
Zenebe, B., Dobo, B., & Woliy, K. (2024). The influence of biochar, organic and inorganic fertilizers, and arbuscular mycorrhizal fungi inoculation on maize crop performance under normal and water-stressed conditions. Advances in Agriculture, 2024(1), 4934523.
