ผลของ BAP และ NAA ต่อการเร่งการออกดอกและการเจริญเติบโตของเอื้องผึ้ง (Dendrobium lindleyi Steud.) ในสภาพปลอดเชื้อ

Main Article Content

นพรัตน์ อินถา
พุทธพงษ์ สร้อยเพชรเกษม
มงคล ศิริจันทร์
นุชนาฏ ภักดี

บทคัดย่อ

       กล้วยไม้เอื้องผึ้ง (Dendrobium lindleyi Steud.) มีดอกสีเหลืองอมส้ม มีกลิ่นหอมหวานคล้ายกลิ่นน้ำผึ้งจึงเป็นที่นิยมในหมู่นักเพาะเลี้ยงกล้วยไม้ การขยายพันธุ์กล้วยไม้ด้วยเมล็ดในธรรมชาติมีอัตราการรอดชีวิตต่ำ เจริญเติบโตและออกดอกช้า ข้อจำกัดดังกล่าวเป็นอุปสรรคต่อการขยายพันธุ์และการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของ 6-benzylaminopurine (BAP) ร่วมกับ 1-naphthaleneacetic acid (NAA) ต่อการออกดอกและการเจริญเติบโตของกล้วยไม้เอื้องผึ้งในสภาพปลอดเชื้อ เพาะเลี้ยงต้นอ่อนอายุ 10 สัปดาห์ บนอาหารสูตร MS ดัดแปลงที่เติม BAP ร่วมกับ NAA ได้แก่ 0+0, 0.5+0.5, 0.5+1.0, 0.5+1.5 และ 0.5+2.0 มิลลิกรัม/ลิตร เป็นระยะเวลา 20 สัปดาห์ ผลการทดลอง พบว่า อาหารสูตร MS ดัดแปลงที่เติม BAP ร่วมกับ NAA ความเข้มข้น 0.5+1.0 มิลลิกรัม/ลิตร และ 0.5+2.0 มิลลิกรัม/ลิตร ส่งผลให้เกิดจำนวนดอกเฉลี่ยสูงที่สุด เท่ากับ 0.6 ดอก/ตัวอย่างพืช หลังจากเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 4 สัปดาห์ อาหารสูตร MS ดัดแปลงที่เติม BAP ร่วมกับ NAA ความเข้มข้น 0.5+0.5 มิลลิกรัม/ลิตร ส่งผลให้จำนวนยอดเฉลี่ยและความสูงยอดเฉลี่ยสูงที่สุด เท่ากับ 11.9 ยอด/ตัวอย่างพืช และ 2.4 เซนติเมตร ตามลำดับ อาหารสูตร MS ดัดแปลงที่เติม BAP ร่วมกับ NAA ความเข้มข้น 0.5+1.5 มิลลิกรัม/ลิตร ส่งผลให้จำนวนรากเฉลี่ยสูงที่สุด เท่ากับ 18.8 ราก/ตัวอย่างพืช ค่าเฉลี่ยมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่น 95%

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อินถา น., สร้อยเพชรเกษม พ. ., ศิริจันทร์ ม. ., & ภักดี น. . (2026). ผลของ BAP และ NAA ต่อการเร่งการออกดอกและการเจริญเติบโตของเอื้องผึ้ง (Dendrobium lindleyi Steud.) ในสภาพปลอดเชื้อ. วารสารเกษตรพระจอมเกล้า, e0267526. https://doi.org/10.55003/kmaj.2026.267526
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Bottom, S. (2024). Orchid Parts and Why They Matter. Retrieved from: https://www.aos.org/orchids/articles/orchid-parts-and-why-they-matter.

Bouasavanh, K., Tongbai, W., & Koto, R. (2021). In vitro propagation of Dendrobium scabrilingue Linld. King Mongkut's Agricultural Journal, 39(1), 30-38. (in Thai).

Davies, P. J. (2013). The Plant Hormones: Physiology, Biochemistry and Molecular Biology. Springer.

Department of Agricultural Extension. (2016). Tissue Culture. The Agricultural Co-operative Federation of Thailand, Ltd. (in Thai).

Fosket, D. E. (1994). Plant Growth and Development: A Molecular Approach. Academic Press.

Goswami, K., Yasmin, S., Nasiruddin, K. M., Khatun, F., & Akte, J. (2015). In vitro regeneration of Dendrobium sp. of orchid using leaf tip as explant. Journal of Environmental Science and Natural Resources, 8(2), 75-78.

Kaur, S. (2022). In vitro florigenesis with special reference to orchids-A review. Recent Patents on Biotechnology, 16(4), 311-318.

Kieber, J. J., & Schaller, G. E. (2014). Cytokinins. Arabidopsis Book, 2014(12), e0168. https://doi.org/10.1199/tab.0168

Lanna Magazine on Cloud. (2021). Yellow Orchid (Honey Fragrant Orchids). Retrieved from: https://accl.cmu.ac.th/Knowledge/details/2124. (in Thai).

Murthy, K. S. R., Kondamudi, R., Rao, C. P. V., & Pullaiah, T. (2012). In vitro flowering-A review. Journal of Agricultural Technology, 8(5), 1517-1536.

Nadal, M. C., Andrade, G. V. S., Flores, J. H. N., Reis, M. V. D., Rodrigues, V. A., & Pasqual, M. (2023). Dendrobium nobile in vitro flowering induction. Ornamental Horticulture, 29(2), 135-142.

Parthibhan, S., Rao, M. V., & Kumar, T. S. (2015). In vitro regeneration from protocorms in Dendrobium aqueum Lindley – An imperiled orchid. Journal of Genetic Engineering and Biotechnology, 13(2), 227-233.

Pierik, R. L. M. (1997). In Vitro Culture of Higher Plants. Springer.

Piluek, J. (2015). Tissue culture of orchid. Agriculture Extension Journal, 60(2), 24-35. (in Thai).

Ritti, W., Chourykaew, B., Nontharak, K., & Kitcharoen, T. (2017). Effects of TDZ and 2,4-D on growth and development of in vitro seedling culture of Dendrobium formosum Roxb. ex Lindl. KKU Science Journal, 45(2), 360-368. (in Thai).

Supinrach, S., & Supinrach, I. (2014). Effects of BA and NAA on in vitro growth of Dendrobium lindleyi Steud. seedlings. Burapha Science Journal, 19(2), 84-92. (in Thai).

Teixeira da Silva, J, A., Kerbauy, G. B., Zeng, S., Chen, Z., & Duan, J. (2013). In vitro flowering of orchids. Critical Reviews in Biotechnology, 34(1), 56-76.

Zhao, D. K., Li, C. F., Chen, Z. Y., & Yang, J. B. (2012). In vitro flowering and conservation of Dendrobidium strongylanthum Rchb.f. Subtropical Plant Science, 4(1), 48-50.