ผลของปุ๋ยมูลแพะ โค และ ไก่ ต่อการให้ผลผลิตและคุณค่าทางโภชนะของบุหงานรา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บุหงานราเป็นพืชที่มีองค์ประกอบทางเคมีของโปรตีนสูง 16.05% ผนังเซลล์ 42.24 ลิกโนเซลลูโลส 38.53% ลิกนิน 18.68 เฮมิเซลลูโลส 3.69% เซลลูโลส 19.85% และคาร์โบไฮเดรตที่ย่อยสลายได้ง่าย 32.68% ซึ่งมีอยู่ทั่วไปโดยเฉพาะบริเวณสวนยางพารา สวนปาล์มน้ำมัน ซึ่งมีการนำมาใช้เลี้ยงสัตว์โดยการปล่อยให้สัตว์แทะเล็ม แต่การเพาะปลูกยังมีข้อมูลอยู่อย่างจำกัดจึงนำไปสู่วัตถุประสงค์ของการศึกษาวิจัยการใช้ปุ๋ยมูลโค แพะ ไก่ ต่อการให้ผลผลิต และคุณค่าทางโภชนะของบุหงานรา การศึกษาผลของปุ๋ยมูลแพะ โค และไก่ ต่อการให้ผลผลิตและคุณค่าทางโภชนะของบุหงานรา (Thysanostigma siamensis) วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ กลุ่มการทดลองประกอบด้วยปุ๋ย 4 ชนิด ได้แก่ ปุ๋ยมูลแพะ ปุ๋ยมูลโค ปุ๋ยมูลไก่ และไม่ใส่ปุ๋ย (กลุ่มควบคุม) ตามลำดับ โดยปลูกบุหงานราในท่อซีเมนต์ขนาด 80 ซม. อัตราส่วนปุ๋ยต่อดิน 3:1 ศึกษาผลผลิตบุหงานราที่ใส่ปุ๋ยมูลแพะ ปุ๋ยมูลโค ปุ๋ยมูลไก่ และไม่ใส่ปุ๋ยที่อายุการตัด 70 วันหลังปลูกครั้งแรก และที่อายุการตัด 60 วัน โดยทำการศึกษาผลผลิตในสภาพสด (as fresh) ผลผลิตในสภาพวัตถุแห้ง สัดส่วนใบต่อลำต้น และองค์ประกอบทางเคมีผลการศึกษาพบว่า ผลการศึกษาพบว่าบุหงานราที่ใส่ปุ๋ยมูลแพะ ปุ๋ยมูลโค ปุ๋ยมูลไก่ และไม่ใส่ปุ๋ยที่อายุการตัด 70 วันหลังปลูกครั้งแรก มีปริมาณผลผลิตน้ำหนักสด ผลผลิตในสภาพวัตถุแห้ง (DM) กิโลกรัมต่อท่อซีเมนต์ สัดส่วนใบต่อลำต้น แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01) โดยกลุ่มที่ผลผลิตปุ๋ยมูลไก่ผลผลิตรวมสภาพสด สภาพแห้ง ใบ และลำต้นมีค่าสูงสุด เท่ากับ 1,565.00, 1,079.85, 647.91 และ 431.94 กิโลกรัมต่อท่อซีเมนต์ตามลำดับ องค์ประกอบทางเคมีของวัตถุแห้ง (DM) โปรตีน (CP) เถ้า (ash) ผนังเซลล์ (NDF) ลิกโนเซลลูโลส (ADF) และเฮมิเซลลูโลส แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01) เท่ากับ 69.00, 20.02, 5.12, 46.12, 30.87 และ 29.54% ตามลำดับ ผลผลิตในสภาพสด (as fresh) ผลผลิตในสภาพวัตถุแห้ง สัดส่วนใบต่อลำต้น องค์ประกอบทางเคมี พบว่า ผลการศึกษาพบว่าบุหงานราที่ใส่ปุ๋ยมูลแพะ ปุ๋ยมูลโค ปุ๋ยมูลไก่ และไม่ใส่ปุ๋ยที่อายุการตัด 60 วัน พบว่า ผลผลิตน้ำหนักสด (as fresh) ผลผลิตในสภาพวัตถุแห้ง (DM) กิโลกรัมต่อปล้อง สัดส่วนใบต่อลำต้น แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01) โดยกลุ่มที่ได้รับปุ๋ยมูลไก่ผลผลิตรวมสภาพสด สภาพแห้ง ใบ และลำต้นมีค่าสูงสุด เท่ากับ 2,035.34, 1,404.38, 842.63 และ 561.75 กิโลกรัมต่อท่อซีเมนต์ ตามลำดับ และองค์ประกอบทางเคมีของโปรตีน (CP) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่งทางสถิติ (P<0.01) เท่ากับ 22.98% ตามลำดับ ซึ่งการใช้ปุ๋ยมูลไก่ในการเพาะปลูกหญ้าบุหงนราที่อายุการตัด 70 วันหลังปลูก และเก็บครั้งถัดไปที่ระยะเวลา 60 วัน สามารถให้ผลผลิตสูงสุด และมีองค์ประกอบทางเคมีสูงสุดเมื่อเปรียบเทียบกับการใช้ปุ๋ยมูลแพะ และปุ๋ยมูลแพะ ดังนั้นการเพาะปลูกหญ้าบุหงานราควรใช้ปุ๋ยมูลไก่เพาะปลูกเหมาะสมที่สุด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จุรีรัตน์ สัจจิพานนท์, ทรงศักดิ์ สิงหเทพ, ไพลิน เหล็กคง, จีรพัฒน์ วงศ์พิพัฒน์, ชาญชัย มณีดุลย์ และวัชรินทร์ บุญภัคดี. (2529). การศึกษาอัตราปุ๋ยคอกที่มีต่อผลผลิตของหญ้าขนและหญ้าเนเปียร์. รายงานการประชุมวิชาการสาขาสัตวบาล ครั้งที่ 25. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 54–63.
จุรีรัตน์ เงินแดง, ศักดา ประจักษ์บุญเจษฎา, พิสุทธิ์ สุขเกษม และจีระศักดิ์ ชอบแต่ง. (2562). ผลของการใช้บุหงานราแห้งเป็นอาหารเสริมโปรตีนต่อสมรรถนะการเจริญเติบโตแพะเนื้อ [รายงานวิจัย]. สำนักพัฒนาอาหารสัตว์.
ไซนะ มูเล็ง และซันวานี จิใจ. (2562). ผลของน้ำเสียจากกระบวนการผลิตขนมจีน แกลบ และมูลสัตว์ต่อการผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพ [รายงานวิจัย]. มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ณัฐพร จันทร์ฉาย และอัญศญา บุญประจวบ. (2564). ผลของความเป็นกรด-ด่างของดินต่อการเติบโตและคุณภาพการให้สีครามของห้อม (Baphicacanthus cusia (Nees.) Bremek.) ในพื้นที่จังหวัดแพร่. วารสารวิจัยนิเวศวิทยาป่าไม้เมืองไทย, 5(1), 91–104.
ณภาส์ณัฐ อู๋สูงเนิน, วรพจน์ ศตเดชากุล และไชยยงค์ หาราช. (2565). ผลการใช้ปุ๋ยมูลสัตว์ต่อผลผลิตและเปอร์เซ็นต์โปรตีนของหญ้าเนเปียร์พันธุ์ปากช่อง 1 ในระบบผลิตอินทรีย์. วิทยาศาสตร์เกษตรและการจัดการ, 5(3), 7–15.
บุญฤทธิ์ ชุมทอง และสมยศ เดชภิรัตนมงคล. (2559). ผลของปุ๋ยมูลสัตว์ที่มีต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของหญ้าหวาน (Stevia rebaudiana Bertoni). แก่นเกษตร, 44(ฉบับพิเศษ 1), 272–277.
ปรัชวนี พิบำรุง. (2558). ฟอสฟอรัสและการชะละลายฟอสฟอรัสในดินนาจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. แก่นเกษตร, 43(ฉบับพิเศษ 1), 949–955.
สุภิญญา ชูใจ, ภรณ์ทิพย์ ทองมณี, มรกต แสงรุ่ง, สุนิสา นวลมโน และธีระวิทย์ จันทร์ทิพย์. (2560). องค์ประกอบทางเคมีและลักษณะพฤกษศาสตร์ของหญ้าพื้นเมืองภาคใต้ที่ใช้เลี้ยงแพะ. ใน การประชุมวิชาการแห่งชาติ "งานวิจัยปศุสัตว์ไทยสร้างนวัตกรรมใหม่สู่ประเทศไทย 4.0" ครั้งที่ 6 (น. 164). สำนักส่งเสริมและฝึกอบรม กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2566). สถิติการเกษตรของประเทศไทย ปี 2566. https://www.oae.go.th/assets/portals/1/ebookcategory/109_statistic2566/
สายัณห์ ทัดศรี. (2547). พืชอาหารสัตว์เขตร้อน. ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
อารยา เจียรมาศ. (2567). ผลของปุ๋ยมูลสัตว์ต่อความอุดมสมบูรณ์ของดินและผลผลิตของหญ้าเนเปียร์ปากช่อง 1. วารสารแก่นเกษตร, (2), 335–340.
AOAC. (1990). Official methods of analysis (15th ed.). Association of Official Analytical Chemists.
Miller, I. L., & Nobbs, R. C. (1976). Early wet season fertilization of Para grass for use as saved in the Northern Territory, Australia. Tropical Agriculture, 53, 217–224.
Steel, R. G. D., & Torrie, J. H. (1980). Principles and procedures of statistics: A biometrical approach (2nd ed.). McGraw-Hill.
Van Soest, P. J., Robertson, J. B., & Lewis, B. A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science, 74(10), 3583–3597.
Woodard, K. R., & Prine, G. M. (1991). Forage yield and nutritive value of elephant grass as affected by harvest frequency and genotype. Agronomy Journal, 83, 541–546
