ผลตกค้างของอุณหภูมิสูงชั่วคราวในช่วงต้นกล้าของพันธุ์ข้าวไทย

Main Article Content

เนตรนภา ซุ่มทองหลาง
บุญรัตน์ จงดี
ปิยะดา ธีระกุลพิศุทธ์
อโนมา ดงแสนสุข

บทคัดย่อ

ข้าวเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีความสำคัญต่อประเทศไทย ซึ่งในปัจจุบันเกิดความแปรปรวนของสภาพอากาศอันเกิดจากสภาวะโลกร้อน ซึ่งการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิส่งผลต่อสรีรวิทยาของข้าวอย่างเช่น การกระจายอาหารไปยังส่วน ต่าง ๆ ของข้าวซึ่งส่งผลต่อการให้ผลผลิตในข้าว ดังนั้นการวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการกระจายอาหารของข้าวพันธุ์รับรอง 15 พันธุ์ (N22, IR64, CN1, Dular, PSL2, PTT1, Riceberry, RD29, RD31, RD41, RD49, RD57, RD61, RD63 และ SPT1) เมื่อได้รับอุณหภูมิสูง 41oC เป็นเวลา 7 วันที่ระยะกล้าและได้รับอุณหภูมิตามสภาพโรงเรือนเปิด วางแผนการทดลองแบบ completely randomized design จำนวน 4 ซ้ำ ผลการทดลองพบว่าน้ำหนักแห้งรวมและการกระจายอาหารของข้าวพันธุ์รับรองทั้ง 15 พันธุ์ ลดลงหลังได้รับอุณหภูมิสูง นอกจากนี้ข้าวพันธุ์ PSL2 และ RD29 มีการกระจายอาหารในส่วนใบ ลำต้น ราก และเมล็ดลดลงหลังได้รับอุณหภูมิสูง แต่การกระจายอาหารไปยังส่วนใบ ลำต้น ราก และเมล็ดของข้าวพันธุ์ IR64 และ RD63 หลังได้รับอุณหภูมิสูงมีค่าไม่แตกต่างเมื่อเทียบกับที่ได้รับอุณหภูมิตามสภาพโรงเรือนเปิด ส่วนข้าวพันธุ์ N22, IR64, Dular, PTT1, RD29, RD31, RD41, RD57 และ RD61 หลังได้รับอุณหภูมิสูงที่ระยะกล้ามีการกระจายอาหารไปยังส่วนเมล็ดมากกว่าส่วนอื่น ๆ ที่ระยะสุกแก่ แสดงให้เห็นว่าข้าวพันธุ์ดังกล่าวสามารถทนต่ออุณหภูมิสูงที่ระยะกล้าได้ดีกว่าพันธุ์อื่น ๆ จึงสามารถลำเลียงอาหารไปยังเมล็ดได้มากในระยะสุกแก่

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย (research article)

References

กรมอุตุนิยมวิทยา. 2560. การคาดหมายอุณหภูมิโลกในอนาคต. แหล่งข้อมูลhttp://climate.tmd.go.th/content/file/11.ค้นเมื่อ 12 เมษายน 2559.

ชลลดา ถาคำมี. 2545. อิทธิพลของอุณหภูมิสูงในระยะตั้งท้องและผสมเกสรต่อการผสมเกสรและองค์ประกอบผลผลิตของข้าวนาปรังในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ขอนแก่น.

นเรศ ขำเจริญ, โอรส รักชาติ และ กณิตา ธนเจริญชณภาส 2553. ผลของอุณหภูมิเพิ่มขึ้นสูงระหว่างระยะการเจริญเติบโตต่าง ๆ กันที่มีต่อถั่วเหลืองพันธุ์เชียงใหม่ 60. ใน: ประชุมวิชาการครั้งที่ 48 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 3-5 กุมภาพันธ์ 2553. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

บุญหงษ์ จงคิด. 2557. ข้าวและเทคโนโลยีการผลิต. ภาควิชาเทคโนโลยีการเกษตร คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 2. สำนักพิมพ์ดี, กรุงเทพฯ.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2561. สถิติการเกษตรของประเทศไทยปี 2562. แหล่งข้อมูล: http://www.oae.go.th/assets/portals/1/files/jounal/2562/agri_situation2562.pdf. ค้นเมื่อ 19 พฤษภาคม 2562.

อโนมา ดงแสนสุข. 2558. Source และ Sink. เอกสารประกอบการเรียนวิชา 134441 นิเวศวิทยาและสรีรวิทยาพืชไร่ สาขาวิชาพืชไร่ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

อโนมา ดงแสนสุข. 2560. การตอบสนองทางสรีรวิทยาของพืชต่อสภาพแวดล้อม. ขอนแก่น, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

อรรควุฒิ ทัศน์สองชั้น. 2526. เรื่องของข้าว. ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

Brun, W. A. A., 1978. In: A. G Normal. (ed). Soybean physiology, agronomy, and utilization. New York: Academic Press. 45-76.

Casartelli, A., D. Riewe, H. M. Hubberten, T. Altmann, R. Hoefgen, and S. Heuer. 2018. Exploring traditional aus-type rice for metabolites conferring drought tolerance. Rice. 11: 1-16.

Cheabu, S., P. M. ngam, S. Arikit, A. Vanavichit, and C. Malumpong. 2018. Effects of heat stress at vegetative and reproductive stages on spikelet fertility. Rice Science. 25: 218-226.

De Datta, S. K. 1981. Principles and practices of rice production. The International Rice Research Institute. 155-161.

Dongsansuk, A., P. Theerakulpisut, and P. Pongdontri. 2017. Short-term heat exposure effect on psii efficiency and growth of rice (Oryza sativa L.). Pertanika Journal of Tropical Agricultural Science 40: 621-628.

Dubey, A. N., S. Verma, S. P. Goswami, and A. K. Devedee. 2018. Effect of temperature on different growth stages and physiological process of rice crop a review. Bulletin of Environment Pharmacology and Life Sciences. 7: 129-136.

Guo-hua, L. Ü., W. U. Yong-feng, B. A. I. Wen-bo, M. A. Bao, W. A. N. G. Chun-yan, and S. O. N. G. Ji-qing. 2013. Influence of high temperature stress on net photosynthesis, dry matter partitioning and rice grain yield at flowering and grain filling stages. Journal of Integrative Agriculture. 12: 603-609.

IIon, A. C., G. Omatta, G. H. Ogbadu, and P. C. Onyenekwe. 2014. Effects of elevated temperature on seed germination and seedling growth on three cereal crops in Nigeria. Scientific Research and Essays. 9: 806-813.

IRRI. 2018. Climate change - ready rice. Available: http://irri.org/our-work/research/better-rice-varieties/climate-change-ready-rice. Accessed Nov. 22, 2019.

Jagadish, S. V. K., R. Muthurajan, R. Oane, R. T. Wheeler, S. Heuer, J. Bennett, and P. Q. Craufurd. 2010. Physiological and proteomic approaches to address heat tolerance during anthesis in rice. Journal of Experimental Botany. 61: 143-156.

Kilasi, N. L, J. Singh, C. E. Vallejos, C. Ye, S. V. K. Jagadish, P. Kusolwa, and B. Rathinasabapathi. 2018. Heat stress tolerance in rice (Oryza sativa L.): Identification of quantitative trait loci and candidate genes for seedling growth under heat stress. Plant Science. 9: 1-11.

Krishnan, P., B. Ramakrishnan, K. Raja Reddy, and V. R. Reddy. 2011. High-temperature effects on rice growth, yield, and grain quality. In: L. Donald Sparks, editor: Advances in Agronomy. 111: 87-206.

Nagaoka, I., H. Sasahara, A. Shigemune, A. Goto, and K. Miura. 2012 The Effect of high-temperature stress applied to the root on grain quality of rice. Plant Production Science. 15: 274-277.

Paethaisong, W., W. Lontom, and A. Dongsansuk. 2019. Impact of short-term exposure to elevated temperatures on physiology of Thai rice (cv. Riceberry). IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 346 (012083): 1-6.

Shi, P., L. Tang, C. Lin, L. Liu, H. Wang, W. Cao, and Y. Zhu. 2015. Modeling the effects of post-anthesis heat stress on rice phenology. Field Crops Research. 177: 26-36.

Sridevi, V., and V. Chellamuthu. 2015. Impact of weather on rice – A review. International Journal of Applied Research. 9: 825-831.

Thuy, T L. 2018. Effect of shading and high temperature on dry-matter production, yield and grain appearance quality of vietnamese rice cultivars (Oryza sativa L.) in paddy field. Dissertation the graduated School of Environmental and Life Science. Okayama University.

Venkatramanan, V., and S. D. Singh. 2009. Effects of day and night temperature on growth of rice crop. Pusa Agricultural Science. 32: 57-62.

Yoshida, S. 1973. Effect of temperature on growth of the rice plant (Oryze sativa L.) in a controlled environment. Journal of Soil Science and Plant Nutrition. 19: 299-310.

Yoshida, S., T. Satake, and D. S. Mackill. 1981. High temperature stress in rice (study conducted at IRRI, Philippines). IRRI Research Paper Series, Philippines. 67: 1-15.

Most read articles by the same author(s)