แนวทางการส่งเสริมการผลิตข้าวตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีของเกษตรกร ตำบลห้วยแห้ง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

Main Article Content

สุภารัตน์ สาคร
เบญจมาศ อยู่ประเสริฐ
นารีรัตน์ สีระสาร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการส่งเสริมการผลิตข้าวตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีของเกษตรกร  โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เกษตรกรผู้ปลูกข้าว ตำบลห้วยแห้ง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี ที่ขึ้นทะเบียนเกษตรกรกับกรมส่งเสริมการเกษตร ปี 2566/67 จำนวน 499 ราย กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่าง โดยใช้สูตร ทาโร ยามาเน ที่ความคลาดเคลื่อน 0.05 ได้จำนวน 222 ราย และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการจัดอันดับ ผลการศึกษา พบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 51.4 ปี จบการศึกษาระดับประถมศึกษา มีประสบการณ์ในการทำนาเฉลี่ย 32.04 ปี มีพื้นที่ในการทำนาเฉลี่ย 20.15 ไร่ รายได้ภาคการเกษตร ปี 2566 เฉลี่ย 174,315.32 บาท เกษตรกรได้รับการส่งเสริมด้านความรู้ ในประเด็นการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับข้าว จากแหล่งข้อมูลที่เป็นบุคคล คือ ได้รับข่าวสารจากปราชญ์ชาวบ้าน/เกษตรกรปราดเปรื่อง และได้รับข้อมูลข่าวสารผ่านแหล่งข้อมูลแบบมวลชน โดยผ่านทาง แอปพลิเคชันไลน์ และเกษตรกรมีความต้องการรับการส่งเสริมด้านวิธีการส่งเสริมแบบบุคคล อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมามีความต้องการอยู่ในระดับมาก คือ ด้านวิธีการส่งเสริมแบบมวลชน และด้านความรู้ เกษตรกรมีปัญหาในภาพรวมอยู่ในระดับน้อย โดยพบปัญหาด้านการผลิตข้าวในระดับปานกลาง ในประเด็นขาดการบันทึกที่สม่ำเสมอ และปัญหาด้านการส่งเสริม ในประเด็นการขาดสื่อที่ใช้ในการส่งเสริม/ให้ความรู้ และแนวทางการส่งเสริมการผลิตข้าวตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี พบว่า เกษตรกรเห็นด้วยกับการสนับสนุนการวางแผนด้านการผลิตสู่การขอการรับรองมาตรฐานตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี การจัดศึกษาดูงานเกี่ยวกับการขอรับรองมาตรฐานตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี และการส่งเสริมให้เกษตรกรมีการผลิตข้าวให้ได้มาตรฐานและเพิ่มมูลค่าผลผลิตข้าว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สาคร ส., อยู่ประเสริฐ เ. ., & สีระสาร น. . (2025). แนวทางการส่งเสริมการผลิตข้าวตามการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีของเกษตรกร ตำบลห้วยแห้ง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี. วารสารแก่นเกษตร, 53(3), 619–635. สืบค้น จาก https://li01.tci-thaijo.org/index.php/agkasetkaj/article/view/265563
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (research article)

เอกสารอ้างอิง

กรมการข้าว. 2566. การตรวจประเมินคุณภาพข้าว. กรุงเทพฯ : กองตรวจสอบรับรองมาตรฐานข้าวและผลิตภัณฑ์ Rice Inspection and Certification Division.

จุฑามาศ คำสุนทร, พีระยศ แข็งขัน และกิตติ ศรีสะอาด. 2560. การศึกษาปัจจัยที่เป็นปัญหาและอุปสรรคต่อการรับรองมาตรฐานการผลิตข้าว GAP ในพื้นที่จังหวัดยโสธร. เกษตรพระวรุณ. 14: 82-94.

นฤมล แน่นหนา, พัชราวดี ศรีบุญเรือง และพิชัย ทองดีเลิศ. 2559. ความต้องการความรู้การผลิตข้าวหอมมะลิตามมาตรฐาน GAP ของเกษตรกร พื้นที่ทุ่งสัมฤทธิ์ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา. เกษตรพระจอมเกล้า. 34: 59-66.

เพ็ญนภา โยธาศรี. 2564. ความต้องการส่งเสริมการผลิตข้าวของเกษตรกรอำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.

สุนันทา ณ มา. 2563. ความต้องการส่งเสริมการผลิตข้าวตามมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีของเกษตรกร อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา. วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.

สำนักงานเกษตรอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี. 2566. แผนพัฒนาการเกษตรอำเภอแก่งคอย พ.ศ.2566 – 2570. สระบุรี: สำนักงานเกษตรอำเภอแก่งคอย.

สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ. 2556. การปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสำหรับพืชอาหาร 2556. กรุงเทพฯ : กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2566. ข้อมูลพื้นฐาน รายได้-รายจ่ายเงินสดทางการเกษตรของครัวเรือนเกษตร จำแนกตามประเภทฟาร์ม ปีเพาะปลูก 2560/61. แหล่งข้อมูล https://www.oae.go.th/view/1/ภาวะเศรษฐกิจสังคมครัวเรือนและแรงงานเกษตร /TH-TH. ค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2567.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. 2566.ข้อมูลเศรษฐกิจการเกษตร พันธุ์ข้าวนาปี: เนื้อที่เพาะปลูก ผลผลิต และผลผลิตต่อไร่ รายจังหวัด ปีเพาะปลูก2566/67. แหล่งข้อมูล: https://www.oae.go.th/assets/portals/1/fileups/prcaidata/files/rice%20varieties%2066.pdf. ค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2567.

อนุพงศ์ อวิรุทธา, ศุภลักษณ์ ไชยสิทธิ์, รังสีจันทร์ สุวรรณสทิศกร, มณฑล ทองพนัง, จาปี เพชรชุม,วรกัญญา สิริพิเดช, ชลธิดา รักยุทธ์ และวิรัตน์ ใจสา. 2560. ความพร้อมและความต้องการในการพัฒนาทักษะของเกษตรกรในการปรับตัวสู่นโยบายประเทศไทย 4.0. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. 12: 313-320.

อภิชญา พรมมินทร์. 2562. การผลิตข้าวและความต้องการการส่งเสริมของเกษตรกร ตำบลตาขีด อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์. วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.

อรณัน กวินรัตนภัค. 2561. การจัดการผลิตข้าวตามแนวทางปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (GAP) ของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการนาแปลงใหญ่ ตำบลเดิมบาง อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี. วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.

อรณิชา สุทธิแป้น. 2562. แนวทางการส่งเสริมการเกษตรนาแปลงใหญ่ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. วิทยานิพนธ์เกษตรศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.

อิสริยา บุญญะศิริ. 2564. ความท้าทายข้าวไทยปี’67 ผลผลิตต่อไร่ต่ำ-ต้นทุนสูง. แหล่งข้อมูล: https://today.line.me/th/v2/article/9m5lZVg. ค้นเมื่อ 13 พฤษภาคม 2568.

Yamane, T. 1973. Statistics: An Introductory Analysis. Third Edition. Harper and Row Publication, New York.