ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจของผู้บริโภคในการเลือกซื้ออาหารทะเลที่ได้มาตรฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจซื้ออาหารทะเลที่ได้มาตรฐาน ดำเนินการวิจัยโดยการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์จากประชาชนไทยที่บรรลุนิติภาวะทั้งหมด 421 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วย Hierarchical cluster analysis และ Binary logistic regression ผลการจัดกลุ่มผู้บริโภคแบ่งผู้บริโภคอาหารทะเลออกเป็น 3 กลุ่มตามช่วงอายุ พบว่า คนทั้งสามกลุ่มมีการค้นข้อมูลก่อนซื้อสินค้า โดยคนในกลุ่มที่ 1 มีอายุระหว่าง 46-60 ปี และกลุ่มที่ 3 ที่มีอายุระหว่าง 24-29 ปี นิยมค้นหาข้อมูลเรื่องราคาและช่องทางการซื้อ ขณะที่คนกลุ่มที่ 3 ที่มีอายุระหว่าง 24-29 ปี จะค้นข้อมูลเรื่องราคากับโปรโมชัน แต่ทั้งสามกลุ่มมีการค้นข้อมูลเรื่องที่มาของสินค้าน้อยที่สุด ในส่วนของช่องทางการค้นหาข้อมูล คนในกลุ่มที่ 1 จะค้นหาข้อมูลผ่านการสอบถามจากบุคคล (เพื่อน/คนรู้จัก/ญาติ) ขณะที่คนกลุ่มที่ 3 จะค้นหาข้อมูลผ่านช่องทางออนไลน์ เช่น Facebook และ TikTok ส่วนคนกลุ่มที่ 2 จะค้นหาข้อมูลผ่านช่องทางออนไลน์ เช่น Facebook และอ่านจากการรีวิวสินค้า ในการตัดสินใจซื้ออาหารทะเลของคนกลุ่มที่ 1 และ 2 จะให้ความสำคัญกับคุณภาพและรูปลักษณ์ของสินค้า ขณะที่คนกลุ่มที่ 3 ที่มีอายุน้อยกว่าจะให้ความสำคัญกับเรื่องคุณภาพและราคา ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้ออาหารทะเลที่ได้มาตรฐานได้แก่ ประสบการณ์การซื้ออาหารทะเล (ค่า Wald = 11.269, p = 0.001) และการรับรู้ข่าวสาร (ค่า Wald = 15.580, p = 7.90x10-5) ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 โดยหากผู้บริโภคมีประสบการณ์การซื้ออาหารทะเลที่ดีหรือมีการรับรู้ข่าวสารเพิ่มขึ้นจะทำให้มีโอกาสในการซื้ออาหารทะเลที่ได้มาตรฐานเพิ่มขึ้น ดังนั้น หน่วยงานรัฐนอกจากจะส่งเสริมมาตรฐานกับผู้ประกอบการแล้ว ควรต้องให้ข้อมูลข่าวสารดังกล่าวกับผู้บริโภคด้วย เพื่อเพิ่มการรับรู้และความตระหนักรู้ถึงคุณค่าของอาหารทะเลที่มาจากการรทำประมงอย่างมีความรับผิดชอบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมประมง. 2563. ข่าวประชาสัมพันธ์ 1 ตุลาคม 2563 กรมประมง...ออกมาตรฐานการทำประมงและแปรรูปสินค้าประมงพื้นบ้านอย่างยั่งยืน พร้อม ! การันตี...สินค้าประมงพื้นบ้านไทยสด สะอาด ปลอดภัย ใส่ใจสิ่งแวดล้อม. แหล่งที่มา: https://www4.fisheries.go.th/local/index.php/main/view_activities /1210/88488.
กรมประมง. 2566. สถิติเรือประมงไทยปี 2566. เอกสารฉบับที่ 3/2567. กองนโยบายและแผนพัฒนาการประมง กรมประมง, กรุงเทพฯ.
กรมประมง. 2567ก. สถิติการประมงแห่งประเทศไทย พ.ศ.2566. เอกสารฉบับที่ 11/2567. กองนโยบายและแผนพัฒนาการประมง กรมประมง, กรุงเทพฯ.
กรมประมง. 2567ข. สถิติปริมาณการจับสัตว์น้ำเค็มจากการทำประมงพาณิชย์ 2566. เอกสารฉบับที่ 1/2567. กองนโยบายและแผนพัฒนาการประมง กรมประมง, กรุงเทพฯ.
กรมประมง. 2567ค. สถิติปริมาณการจับสัตว์ทะเลจากการทำประมงพื้นบ้านปี 2566. เอกสารฉบับที่ 3/2567. กองนโยบายและแผนพัฒนาการประมง กรมประมง, กรุงเทพฯ.
กองวิจัยและพัฒนาประมงทะเล. 2567. รายงานประจำปี 2566. กองวิจัยและพัฒนาประมงทะเล กรมประมง, กรุงเทพฯ.
กานต์ ทิพยาไกรศรี, จิราภัษ อัจจิมางกูร, ศันสนีย์ หวังวรลักษณ์, อุไรรัฒท์ เนตรหาญ, จารุมาศ เมฆสัมพันธ์ และมณช์นิศาษ์ ศรีสมวงศ์. 2559. สภาวะการทำประมงปูม้าในพท้นที่ใกล้ฝั่งอำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร. น. 125-135. ใน: การประชุมวิชาการวิทยาศาสตร์ทางทะเล ครั้งที่ 5 1-3 มิถุนายน 2559. กรุงเทพมหานคร.
ณัฏฐา สร้อยจำปา, อุไรรัฒท์ เนตรหาญ, จิราภัษ อัจจิมางกูร และศันสนีย์ หวังวรลักษณ์. 2561. ช่องทางการรับข่าวสารของชุมชนชายฝั่งในพื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. น. 577-586 ใน: การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 56 30 มกราคม-2 กุมภาพันธ์ 2561. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพมหานคร.
ณัฐณิชา นิสัยสุข และขวัญกมล ดอนขวา. 2558. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการซื้อผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของผู้บริโภค. Research Community and Social Development Journal. 9: 57–67.
ธเนศ ประไพพงษ์, จิราภัษ อัจจิมางกูร และกุลภา กุลดิลก. 2559. การปรับตัวของชาวประมงพื้นบ้านต่อการจัดการทรัพยากรชายฝั่งและมาตรการด้านการจัดการการกัดเซาะชายฝั่ง กรณีศึกษาพื้นที่ชายฝั่งทะเลอ่าวไทยตอนบน. น. 781-788. ใน: การประชุมทางวิชาการ ครั้งที่ 54 ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
นุชนารถ สุทธิรักษ์, กุลภา กุลดิลก และอารียา โอบิเดียกวู. 2561. พฤติกรรม และปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อกุ้งอินทรีย์ของผู้บริโภคในเขต กรุงเทพมหานคร. น. 333-339. ใน: การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 3 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขต ศรีราชา.
ปิ่นแก้ว ทองกำเนิด, จิราภัษ อัจจิมางกูร, ศันสนีย์ หวังวรลักษณ์, อุไรรัฒท์ เนตรหาญ และมณช์นิศาษ์ ศรีสมวงศ์. 2561. แนวทางการดำรงชีพอย่างยั่งยืนของชุมชนประมงพื้นบ้าน: กรณีศึกษาพื้นที่อ่าวไทยตอนกลาง. น. 587-596. ใน: การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 56 ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
พรพรรณ พันธ์แจ่ม และชวนชื่น อัคคะวณิชชา. 2561. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการบริโภคผลิตภัณฑ์เพื่อสิ่งแวดล้อม. Veridian E-Journal, Silpakorn University สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์และศิลปะ. 11: 2266-2281.
ภาควิชาการจัดการประมง. 2560. รายงานฉบับสมบูรณ์ การใช้แรงงานในการทำประมงพื้นบ้าน. ภาควิชาการจัดการประมง คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
วรางคณา สุยะนันทน์, กุลภา กุลดิลก และวิศิษฐ์ ลิ้มสมบุญชัย. 2564. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจซื้อผลิตภัณฑ์อาหารทะเลที่ติดฉลากสิ่งแวดล้อมในกรุงเทพมหานคร. วารสารเศรษฐศาสตร์และกลยุทธ์การจัดการ. 8: 180-200.
สตีเว่น ซิลบิเกอร์. 2548. เรียน MBA ในสิบวัน. กมลา สุขพานิช-ขันทปราบ, ผู้แปลเละเรียบเรียง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ยูเรก้า จำกัด. (ต้นฉบับภาษาอังกฤษ พิมพ์ปี ค.ศ. 2005).
สมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย. 2558. มาตรฐานผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำชาวประมงพื้นบ้าน มผส 001-2558: มาตรฐานบลูแบลนด์. แหล่งที่มา: https://issuu.com/bluebrandstandardthailand/ docs/.
สมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย และสมาคมรักษ์ทะเลไทย. 2564. ข้อเสนอแก้ไขปัญหาชาวประมงพื้นบ้านในประเทศไทย 2563. สมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย, ตรัง.
สิริพัฒนัญ ชินเศรษฐพงศ์. 2561. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมของผู้บริโภค. การค้นคว้าอิสระ ปริญญาบริหารธุรกิจ มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. กรุงเทพฯ.
โสมสกาว เพชรานนท์ และวลัยภรณ์ อัตตะนันทน์. 2557. ปัจจัยที่มีผลต่อความตระหนักในการบริโภค และพฤติกรรมการบริโภคผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม. น. 320-327. ใน: การประชุมทางวิชาการของ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 52. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพมหานคร.
สำนักบริหารการทะเบียน. กรมการปกครอง. 2566. สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร(รายเดือน). แหล่งที่มา: https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/statmonth/#/displayData. ค้นเมื่อ 20 มิถุนายน 2567.
Agresti, A. 1996. An introduction to categorical data analysis. 2nd Edition. Wiley & Sons.
Bhate, S., and K. Lawler. 1997. Environmentally friendly products: Factors that influence their adoption. Technovation. 17: 457-465.
Dimock, M. 2019. Defining generations: Where Millennials end and Generation Z begins. Pew Research Center.
Hair, J. F., W. C. Black, B. J. Babin, and R. E. Anderson. 2010. Multivariate analysis. 7th Edition. Pearson Prentice Hall.
Marine Stewardship Council. 2025. MSC fisheries standard (Version 3). Marine Stewardship Council.
Paz, M. D. R., and J. C. R. Vargas. 2023. Main theoretical consumer behavioural models. A review from 1935 to 2021. Heliyon. 9.
Thompson, S. K. 1992. Sampling. 3rd Edition. John Wiley.
Van Liere, K. D., and R. E. Dunlap. 1980. The social base of environmental concern: A review of hypothesis, explanations and empirical evidence. Public Opinion Quarterly. 44: 191-197.
Zuur, A. F., E. N. Ieno, and G. M. Smith. 2007. Analysing Ecological Data. Springer.
