การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตแพะ ด้วยเทคโนโลยีการกำหนดเวลาผสมเทียม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อนำเทคโนโลยีการกำหนดเวลาผสมเทียมมาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตแพะ ดยใช้แม่พันธุ์แพะเนื้อ สายพันธุ์บอร์ จำนวน 40 ตัว อายุเฉลี่ย 2 ปี ที่มีน้ำหนักเฉลี่ย 38.00±0.5 กิโลกรัม/ตัว วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ๆ ละ 10 ตัว กลุ่มที่ 1 กลุ่มควบคุม (Control) แม่พันธุ์แพะที่ไม่ได้รับโปรแกรมฮอร์โมนเหนี่ยวนำและผสมแบบธรรมชาติ กลุ่มที่ 2 แม่พันธุ์ที่ได้รับโปรแกรมฮอร์โมนเหนี่ยวนำ และผสมแบบธรรมชาติ กลุ่มที่ 3 แม่พันธุ์ที่ได้รับโปรแกรมฮอร์โมนเหนี่ยวนำและกำหนดเวลาในการผสมเทียมโดยใช้น้ำเชื้อแช่แข็งผสมเทียม 1 ครั้ง กลุ่มที่ 4 แม่พันธุ์ที่ได้รับโปรแกรมฮอร์โมนเหนี่ยวนำ กำหนดเวลาในการผสมเทียมโดยใช้น้ำเชื้อแช่แข็งผสมเทียม 2 ครั้ง จากการศึกษาพบว่า แม่พันธุ์ที่ได้รับโปรแกรมฮอร์โมนเหนี่ยวนำและกำหนดเวลาในการผสมเทียม กลุ่มที่ 3 และ 4 มีการเป็นสัดของแพะช่วงวันที่ 6–8 โดยมีอัตราการเป็นสัดสูงสุด (100%) อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) และมีอัตราการตั้งท้องสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ 1 และกลุ่มที่ 2 นอกจากนี้ยังพบว่าแพะกลุ่มที่ 3 และ 4 ไม่มีการสูญเสียการตั้งท้อง และไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างการผสมเทียม 1 ครั้ง และ 2 ครั้ง จากผลการศึกษาสรุปได้ดังนี้ การใช้เทคโนโลยีการกำหนดเวลาผสมเทียมแพะ สามารถเพิ่มผลผลิตลูกแพะได้ โดยมีอัตราการเป็นสัด และอัตราการตั้งท้อง สูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ทำการเหนี่ยวนำการเป็นสัด ซึ่งเป็นอีกวิธีที่สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตแพะ และแก้ปัญหาการขาดแคลนลูกแพะขุน ลดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ และเสริมสร้างรายได้ให้เกษตรกร อันนำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนในพื้นที่จังหวัดลำปาง โดยองค์ความรู้ที่ได้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในระบบการผลิตแพะเชิงพาณิชย์ได้ต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมปศุสัตว์. 2566. ข้อมูลจำนวนแพะและเกษตรกรผู้เลี้ยงแพะในประเทศไทย ปี 2566. สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ (รวบรวมโดยกลุ่มสารสนเทศและข้อมูลสถิติ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร). กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
โครงการวิจัย TDRI. 2564. การวิเคราะห์โครงสร้างตลาดและแนวทางส่งเสริมการเลี้ยงแพะเนื้อในประเทศไทย. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย.
จารึก ณัฏฐากรกุล และไชยณรงค์ นาวานุเคราะห์. 2561. การเหนี่ยวนำพัฒนาการของฟอลลิเคิลและการตกไข่ในแพะพื้นเมืองไทยโดยใช้ฮอร์โมน FSH แบบลด ร่วมกับ hCG. วารสารเกษตร. 34: 147–156.
นลินทิพย์ พรมซาว, ปุณณะวุทฒ์ ยะมา, วริษฐา อุกฤษ, มลรัฐ แสงเกตุ, ธีรภัทร์ มะลัยโย, พยุงศักดิ์ อินต๊ะวิชา, วิลาสินี อินญาวิเลิศ, จุฬากร ปานะถึก และทศพล มูลมณี. 2564. อิทธิพลของการใช้ฮอร์โมน gonadotropin-releasing hormone ในช่วงเริ่มต้นโปรแกรมเหนี่ยวนำการตกไข่แบบระยะสั้น (5 วัน) ต่ออัตราการเป็นสัดและประสิทธิภาพการเหนี่ยวนำการตกไข่ในแพะเพศเมีย. วารสารแก่นเกษตร. 2: 550–556.
มาลี อภิเมธีธํารง, จักรภพ จันทร์สะอาด, บรรจง จงรักษ์วัฒนา, วิทยา ขจีรัมย์, อรุณ ชุมแก้ว และณรงค์ เลี้ยงเจริญ. 2556. อัตราการตั้งท้องหลังผสมเทียมแบบกําหนดเวลาในแพะที่เหนี่ยวนำการเป็นสัดแบบโปรแกรมระยะสั้น. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร. 44: 207–210.
วิไลวรรณ ขันธุแสง, ไชยณรงค์ นาวานุเคราะห์, ทศพล มูลมณี, จิรัฐติ ธรรมศิริ, ศรุติวงศ์ บุญคง และวินัย ใจขาน. 2555. ผลของชนิด โปรเจสเทอโรนสังเคราะห์ต่ออัตราการผสมติดในแพะพื้นเมืองไทยโดยวิธีผสมเทียมแบบกําหนดเวลา. วารสารแก่นเกษตร. 40: 239–242.
ศิริชัย ศรีพงศ์พันธ์ และจรวย บุญชู. 2541. การชักนําให้เกิดการตกไข่มากกว่าปกติในแพะโดยใช้ Pregnant mare serum gonadotropin (PMSG). น. 52. ใน: การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 36 วันที่ 3-5 กุมภาพันธ์ 2541. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพ.
Abecia, J. A., F. Forcada, and A. González-Bulnes. 2011. Hormonal control of reproduction in small ruminants. Animal Reproduction Science. 124: 173–179.
Abecia, L., P. G. Toral, A. I. Martín-García, G. Martínez, N. W. Tomkins, E. Molina-Alcaide, and D. R. Yáñez-Ruiz. 2012. Effect of bromochloromethane on methane emission, rumen fermentation pattern, milk yield, and fatty acid profile in lactating dairy goats. Journal of Dairy Science. 95: 2027–2036.
Alves, N. G., J. M. G. Souza-Fabjan, R. I. T. P. Batista, M. E. F. Oliveira, F. Z. Brandão, J. F. Fonseca, and L. S. Ribeiro. 2025. Luteal features and serum concentrations of progesterone and hCG following MAP sponge + eCG + cloprostenol in goats. Theriogenology. 234: 56–63.
Arrebola, F. A., R. Torres-Martell, O. González-Casquet, C. A. Meza-Herrera, and C. C. Pérez-Marín. 2022. Periovulatory hormonal profiles after estrus induction and conception rate by fixed-time AI in Payoya goats during the anestrous season. Animals. 12: 2853.
Fatet, A., M. T. Pellicer-Rubio, and B. Leboeuf. 2011. Reproductive cycle of goats. Small Ruminant Research. 40: 151–163.
Fatet, A., M. T. Pellicer-Rubio, and B. Leboeuf. 2011. Reproductive cycle of goats. Animal Reproduction Science. 124: 211–219.
Fonseca, J. F., C. A. A. Torres, E. P. Costa, V. V. Maffili, G. R. Carvalho, N. G. Alves, and M. A. Rubert. 2005. Progesterone profile and reproductiveperformance of estrous-induced Alpine goatsgiven hCG five days after breeding. Animal Reproduction. 2: 54-59.
Fonseca, J. F., C. A. A. Torres, E. P. Costa, V. V. Maffili, G. R. Carvalho, N. G. Alves, and M. A. Rubert. 2018. Progesterone profile and reproductive performance of estrous-induced Alpine goats given hCG five days after breeding. Animal Reproduction. 2: 54-59.
Greyling, J. P. C., and M. van der Nest. 2000. Synchronization of oestrus in boer goat does using different progestagen treatments. Small Ruminant Research. 36: 123–130.
Gordon, R. J. 1997. The time-varying NAIRU and its implications for economic policy. Journal of economic Perspectives. 11: 11-32.
Hesselink, J. W., and M. A. M. Taverne. 1994. Ultrasonography of the uterus of the goat. Veterinary Quarterly. 16: 41-45.
Kadhim, M. S. 2025. Ovulation induction by used deslorelin acetate in goats during anestrus season. Journal of Agriculture, Aquaculture, and Animal Science. 2: 70-75.
Leboeuf, B., Y. Forgerit, D. Bernelas, J. L. Pougnard, E. Senty, M. A. Driancourt, and G. Baril. 2003. Efficacy of two types of sponges (MAP and FGA) for estrus synchronization in dairy goats. Reproduction in Domestic Animals. 38: 340–345.
Luo, J., W. Wang, and S. Sun. 2019. Research advances in reproduction for dairy goats. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences. 32: 1284.
Martemucci, G., and A. G. D’Alessandro. 2011. Synchronization of oestrus and ovulation by short time combined FGA, PGF2α, GnRH, eCG treatments for natural service or AI fixed-time. Animal Reproduction Science. 123: 32-39.
Menchaca, A., and E. Rubianes. 2004. New treatments associated with timed artificial insemination in small ruminants. Reproduction, Fertility and Development. 16: 403–413.
Menchaca, A., D. W. Miller, and N. R. Salvetti. 2017. Reproductive technologies in small ruminants: An update. Theriogenology. 86: 152–161.
Nakafeero, A., A. Gonzalez-Bulnes, and P. Martinez-Ros. 2024. Use of short-term CIDR-based protocols for oestrus synchronisation in goats at tropical and subtropical latitudes. Animals. 14: 1560.
Salem, S. S., and A. Fouda. 2021. Green synthesis of metallic nanoparticles and their prospective biotechnological applications: an overview. Biological Trace Element Research. 199: 344-370.
Wildeus., S. 2000. Current concepts in synchronization of estrus: Sheep and goats. Journal Animal Science. 77: 47-53.
Wiltbank, M. C., R. Meidan, J. Ochoa, G. M. Baez, J. O. Giordano, J. C. R. Ferreira, and R. Sartori. 2016. Maintenance or regression of the corpus luteum duringmultiple decisive periods of bovine pregnancy. Animal Reproduction. 13: 217-233.
