การประเมินสมรรถภาพการผลิตซากของกระบือและโคเนื้อลูกผสมภายใต้สภาวะการขุนเชิงประณีตแบบควบคุม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สมรรถภาพของซากสัตว์มีความสำคัญต่อความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจในระบบการเลี้ยงขุน โดยเฉพาะเชิงประณีตที่มีต้นทุนสูง อย่างไรก็ตาม งานวิจัยเปรียบเทียบคุณภาพซากระหว่างกระบือและโคภายใต้เงื่อนไขการเลี้ยงแบบเดียวกันยังมีจำกัด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินลักษณะซากของสัตว์เคี้ยวเอื้อง 5 กลุ่มพันธุ์ ได้แก่ กระบือปลัก (Swamp buffalo: SWAMP), กระบือแม่น้ำ (River buffalo: RIVER), โคลูกผสมแองกัส (Angus crossbred: ANG), โคลูกผสมบราห์มัน (Brahman crossbred: BRA) และโคลูกผสมชาร์โรเลส์ (Charolais crossbred: CHA) โดยใช้สัตว์เพศผู้สุขภาพดีจำนวน 20 ตัว (กลุ่มละ 4 ตัว) ขุนด้วยสูตรอาหารและการจัดการเดียวกันเป็นเวลา 180–240 วัน จนมีน้ำหนักมีชีวิตเฉลี่ยใกล้เคียง 500 กก. ลักษณะก่อนเข้าโรงฆ่าที่เก็บข้อมูล ได้แก่ ความสูงที่หัวไหล่ (WH), ความยาวรอบอก (HG), และน้ำหนักมีชีวิต (LW) ขณะที่ลักษณะซากที่วัด ได้แก่ น้ำหนักซากอุ่น (HCW), น้ำหนักซากเย็น (CCW), เปอร์เซ็นต์ซากอุ่น (HCP) และเปอร์เซ็นต์ซากเย็น (CCP) วิเคราะห์ด้วย ANOVA และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า RIVER มีค่า WH และ HG สูงสุด (137.75 ± 5.32 ซม. และ 204.25 ± 9.71 ซม. ตามลำดับ) ส่วน BRA ให้ค่า HCP และ CCP สูงที่สุด (61.08 ± 2.00% และ 59.14 ± 1.57%) ในขณะที่ SWAMP มีค่าน้อยที่สุดในทั้งสองด้าน ค่า HG มีความสัมพันธ์ทางลบกับ HCP (r = -0.48) และ CCP (r = -0.68) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.05) ขณะที่ค่า LW, HCW และ CCW ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างกลุ่มพันธุ์ ผลการศึกษานี้ชี้ว่า พันธุ์สัตว์มีอิทธิพลต่อสมรรถภาพซาก แม้อยู่ภายใต้การจัดการเดียวกัน และ สามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบการวางแผนระบบการขุนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมปศุสัตว์. 2566. ยุทธศาสตร์กรมปศุสัตว์ พ.ศ. 2566 - 2570. แหล่งข้อมูล: https://planning.dld.go.th/th/images/stories/section 5/2566/DLD_Strategy%202023_2027_1.pdf. ค้นเมื่อ 5 เมษายน 2568.
ธานี ภาคอุทัย, เพลินพรรณ เขตต์กัน และสุพจน์ ศรีสร้อย. 2563. การศึกษาสถานภาพการผลิตและการตลาดกระบือของไทยตามเส้นระเบียงเศรษฐกิจแนวตะวันออก-ตะวันตก (East-West Economic Corridor: EWEC). แหล่งข้อมูล: https://extension.dld.go.th/webnew/images/stories/63/วิชาการ/รายงานผลวิจัยกระบือ.pdf. ค้นเมื่อ 14 พฤษภาคม 2568.
สโรชา กล่ำฉนวน. 2554. ผลของเพศและอายุที่มีต่อคุณภาพซากและคุณภาพเนื้อกระบือ. วิทยานิพนธ์ ปริญญาวิทยาศาสตร์ มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยแม่โจ้, เชียงใหม่.
Coyne, J. M., R. D. Evans, and D. P. Berry. 2019. Dressing percentage and the differential between live weight and carcass weight in cattle are influenced by both genetic and non-genetic factors1. Animal Science Journal. 97: 1501–1512.
Elzo, M. A., D. D. Johnson, J. G. Wasdin, and J. D. Driver. 2012. Carcass and meat palatability breed differences and heterosis effects in an Angus-Brahman multibreed population. Meat Science. 90: 87–92.
Karolyi, D., Čubrić-Čurik, K. Salajpal, and M. Ðikic. 2012. The effect of sex and DGAT1 gene polymorphism on fat deposition traits in Simmental beef cattle. Acta Veterinaria. 62: 91–100.
Koonawootrittriron, S., J. Khemsawat, T. Suwanasopee, and M. Osothong. 2015. Challenges for sustainability of beef cattle production in Thailand. In: Proceedings of the 5th International Conference on Sustainable Animal Agricultural for Developing Counties 27–30 October 2015. Pattaya, Thailand.
Lambertz, C., P. Panprasert, W. Holtz, E. Moors, S. Jaturasitha, M. Wicke, and M. Gauly. 2014. Carcass characteristics and meat quality of swamp buffaloes (Bubalus bubalis) fattened at different feeding intensities. American Junior Academy of Sciences. 27: 551–560.
Lapitan, R. M., A. N. Del Barrio, O. Katsube, and T. Ban-Tokuda. 2007. Comparison of carcass and meat characteristics of Brahman grade cattle (Bos indicus) and crossbred water buffalo (Bubalus bubalis). Animal Science Journal. 78: 596–604.
Minervino, A. H. H., M. Zava, D. Vecchio, and A. Borghese. 2020. Bubalus bubalis: A short story. Frontiers in Veterinary Science. 7: 570413.
Mousbah, A. M., M. Hesham, W. S. Mohammed, M. E. R. El-Refy, and H. Mohamed. 2023. Buffalo genome projects: current situation and future perspective in improving breeding programs. Available: https://www.researchgate.net/publication/369946197_Buffalo_Genome_Projects_Current_Situation_and_Future_Perspective_in_Improving_Breeding_Programs. Accessed Feb.27, 2025.
Mukaka, M. M. 2012. Statistics corner: Statistics Corner: A guide to appropriate use of correlation coefficient in medical research. Malawi Medical Journal. 24: 69–71.
Pitchford, W. S., C. M. Trotta, M. L. Hebart, S. M. Michelle, and D. L. Rutley. 2020. Yield measurement is valuable for pricing beef carcasses. Animal Production Science. 61: 287–293.
Riley, D. G., D. D. Johnson, C. C. Jr. Chase, R. L. West, S. W. Coleman, T. A. Olson, and A. C. Hammond. 2005. Factors influencing tenderness in steaks from Brahman cattle. Meat Science. 70: 347–56.
Rodas-González, A., N. Huerta-Leidenz, A. Vidal, O. Colina, J. Lopez, and R. Rodriguez. 2015. Comparison of water buffalo (Bubalus bubalis) with crossbred and purebred Brahman cattle for growth performance on savannah and slaughter traits at four ages in Venezuela. Animal Production Science. 55: 967.
Roy, B. K., N. Huda, K. S. Huque, N. Sultana, and N. R. Sarker. 2020. Yield grade and quality assessment of native buffalo meat and beef at different ages. Tropical Animal Science Journal. 43: 360–368.
Sakowski, T., G. Grodkowski, M. Gołebiewski, J. Slósarz, P. Kostusiak, P. Solarczyk, and K. Puppel. 2022. Genetic and environmental determinants of beef quality—A Review. Frontiers in Veterinary Science. 9: 819605.
SAS Institute Inc. 2014. SAS® Ondemand for Academics: User’s Guide. SAS Institute Inc., Cary, NC, USA.
Simões, J. A., J. F. F. Mira, J. P. C. Lemos, and I. A. Mendes. 2005. Dressing percentage and its relationship with some components of the fifth quarter in Portuguese cattle breeds. Livestock Production Science. 96: 157–163.
Singh, P. K., S. S. Ahlawat, D. P. Sharma, and A. Pathera. 2018. Carcass characteristics of male buffalo calf and meat quality of its veal. Buffalo Bulletin. 37: 129–144.
Wegner, J., E. Albrecht, I. Fiedler, F. Teuscher, H. J. Papstein, and K. Ender. 2000. Growth- and breed-related changes of muscle fiber characteristics in cattle. Animal Science Journal. 78: 1485–96.
Wolkaro, T., Y. Tadesse, M. Urge, and M. Bayisa. 2023. Prediction of slaughter weight with body components and linear body measurement of Hararge cattle at Haramaya University abattoir, Ethiopia. Heliyon. 11. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e41219.
