การพัฒนาสมรรถนะทางวิชาชีพครูสังคมศึกษารุ่นใหม่ผ่านกระบวนการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้และรูปแบบการผลิตนวัตกรทางการศึกษากลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ กรณีศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม

ชวิตรา  ตันติมาลา

ผู้แต่ง

ชวิตรา ตันติมาลา สาขาวิชาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม

คำสำคัญ:

สมรรถนะครู, สังคมศึกษา, ชุมชนแห่งการเรียนรู้, นวัตกรทางการศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับสมรรถนะทางวิชาชีพของครูสังคมศึกษารุ่นใหม่ก่อนและหลังเข้าร่วมกระบวนการ PLC และ PTRU Model 2) วิเคราะห์ผลของกระบวนการดังกล่าวที่มีต่อสมรรถนะและลักษณะนวัตกรทางการศึกษา และ 3) พัฒนาสมรรถนะทางวิชาชีพผ่านกระบวนการดังกล่าวตามมุมมองของครูพี่เลี้ยงและหัวหน้ากลุ่มสาระสังคมศึกษาฯ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน ประชากร คือ นักศึกษาสาขาวิชาสังคมศึกษา ชั้นปีที่ 4 จำนวน 60 คน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษา จำนวน 30 คน ใช้วิธีเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง และครูพี่เลี้ยง 10 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามตามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 20 ข้อ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสังเกตพฤติกรรม ข้อมูลเชิงปริมาณ ใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับสมรรถนะทางวิชาชีพหลังเข้าร่วมกิจกรรมสูงกว่าก่อนเข้าร่วมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ในทุกด้าน โดยด้านที่มีการพัฒนาโดดเด่นที่สุด คือ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (4.20) 2) กระบวนการ PLC และ PTRU Model ส่งผลให้นักศึกษาเปลี่ยนบทบาทจากผู้สอนสู่การเป็นนวัตกรทางการศึกษา สามารถสร้างสรรค์นวัตกรรมการสอน 6 กลุ่มที่เชื่อมโยงกับบริบทท้องถิ่น มีทักษะการออกแบบเชิงนวัตกรรม และกล้าใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ทั้ง AI และเกมการเรียนรู้ และ 3) ข้อค้นพบสำคัญนำสู่ 4C Model ระบบนิเวศสร้างนวัตกร ประกอบด้วย การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ ความครอบคลุมรอบด้านความคิดสร้างสรรค์ และสมรรถนะวิชาชีพและนวัตกร ซึ่งเป็นระบบนิเวศที่เชื่อมโยงมหาวิทยาลัย และโรงเรียน เพื่อผลิตครูฐานสมรรถนะที่มีทักษะศตวรรษที่ 21 อย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2562). การผลิตครูมืออาชีพในยุค 4.0. สถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา.

พระมหาโยธิน มหาวีโร (มาศสุข). (2568). การสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาการสอน. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์, 3(3), 163-175.

พิชาติ แก้วพวง, ณรงค์ พิมสาร และเสวียน เจนเขว้า. (2565). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของนักศึกษาครูสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มรัตนโกสินทร์. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 13 (น. 2414–2431). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

ไพผกา ผิวดำ. (2564). บทบาทของชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพในการพัฒนาครูผู้ช่วย. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 14(2), 112–123.

มุทิตา เอี่ยมทิพย์. (2567). การพัฒนารูปแบบชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพด้วยการพัฒนาบทเรียนร่วมกับการสอนงานแบบพี่เลี้ยง เพื่อพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้ช่วย ที่ส่งเสริมความสามารถด้านการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. Ithesis-ir. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/5667

วสันต์ สุทธาวาศ และธีรวัฒน์ จันทึก. (2559). วิธีพัฒนาศักยภาพความเป็นนวัตกรการศึกษา. Veridian E-Journal, Silpakorn University (Education and Development Edition), 9(1), 748–758.

ศูนย์พิสูจน์และประเมินคุณภาพบัณฑิตครูตามมาตรฐานวิชาชีพครู. (2566). รายงานผลการดำเนินงาน PTRU Model. มหาวิทยาลัยราชภัฏ.

สำนักงานยุทธศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏ. (2565). รายงานยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่นโดยใช้ครูราชภัฏเป็นฐาน. สำนักงานเลขาธิการคณะกรรมการการอุดมศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). แนวปฏิบัติการนิเทศโดยใช้ PLC. กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). นวัตกรรมการบริหารจัดการสถานศึกษาในการพัฒนาผู้เรียนให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ตามมาตรฐานการศึกษาของชาติ: กรณีตัวอย่างโรงเรียนไพรบึงวิทยาคม. พริกหวานกราฟฟิก.

สุภาวดี จันทร์ดิษฐ์, อุรสา พรหมทา และสมบัติ ฤทธิเดช. (2562). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการวิจัยในชั้นเรียนโดยใช้กระบวนการ PLC โรงเรียนบ้านดงมัน อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(2), 115–130.

DuFour, R., & Eaker, R. (1998). Professional learning communities at work: Best practices for enhancing student achievement. National Education Service.

Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.

Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Southwest Educational Development Laboratory.

Hord, S. M. (2004). Professional learning communities: An overview. Southwest Educational Development Laboratory.

OECD. (2025). Teachers and school leaders as lifelong learners: Policy report. OECD Publishing.

Office of the Higher Education Commission. (2019). National strategy on human capital development and strengthening (2018–2037). OHEC.

Thongphukdee, C., & Ratana-O-Larn, T. (2021). A model of ASEAN teacher competency for Rajabhat University pre-service teachers. Journal of Education Studies, 49(2), 1–20.

UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO.