ผลของการพอกเมล็ดด้วย Captan และ Metalaxyl ต่อคุณภาพเมล็ดพันธุ์และการยับยั้งเชื้อรา Pythium spp. สาเหตุการเกิดโรคเน่าคอดินในระยะต้นกล้าดาวเรือง
Main Article Content
บทคัดย่อ
เมล็ดพันธุ์ดาวเรืองมีรูปร่างแบน บาง เรียวยาวและมีอาหารสะสมในเมล็ดน้อย ทำให้เกิดปัญหาการเพาะเมล็ดได้ยาก นอกจากนี้มักประสบปัญหาโรคเน่าคอดิน ซึ่งเกิดจากเชื้อรา Pythium spp. เข้าทำลายเมล็ดทั้งก่อนและหลังการงอก การพอกเมล็ดพันธุ์เป็นการยกระดับคุณภาพเมล็ดพันธุ์ที่ทำให้สามารถเพาะเมล็ดได้สะดวกมากขึ้น และสามารถพอกเมล็ดร่วมกับสารเคมีป้องกันเชื้อราที่สามารถลดความรุนแรงและป้องกันกำจัดโรคพืชได้ในระยะต้นกล้า ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเข้มข้นของ captan และ metalaxyl ที่เหมาะสมสำหรับพอกเมล็ดและความสามารถในการยับยั้งการเข้าทำลายของเชื้อรา Pythium spp. ในระยะต้นกล้าดาวเรืองได้ โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (completely randomized design: CRD) จำนวน 4 ซ้ำ พบว่า captan ในอัตรา 1.5 และ 2.0 กรัมของสารออกฤทธิ์ (g.ai.) สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อรา Pythium spp. ได้ 100 เปอร์เซ็นต์ จากนั้นเมื่อนำ captan และ metalaxyl มาพอกร่วมกับเมล็ดพันธุ์ดาวเรือง พบว่าเมล็ดที่พอกด้วย captan ในอัตรา 1.0 กรัมของสารออกฤทธิ์ metalaxyl ในอัตรา 1.0 กรัมของสารออกฤทธิ์ มีความงอกและความเร็วในการงอกมากกว่ากรรมวิธีอื่นเมื่อตรวจสอบในสภาพห้องปฏิบัติการ ส่วนการตรวจสอบในสภาพเรือนทดลอง พบว่าเมล็ดที่พอกด้วย captan และ metalaxyl ทุกอัตรามีความงอกและความเร็วในการงอกมากกว่าและแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเปรียบเทียบกับเมล็ดที่ไม่ผ่านการพอก และจากการตรวจสอบการยับยั้งเชื้อราและความมีชีวิตรอดของเมล็ดพันธุ์ดาวเรืองหลังผ่านการพอกร่วมกับ captan และ metalaxyl พบว่าการพอกเมล็ดด้วย captan ในอัตรา 2.0 กรัมของสารออกฤทธิ์ และ metalaxyl ทุกอัตราสามารถยับยั้งเชื้อรา Pythium spp. มากกว่าเมล็ดที่ไม่ผ่านการพอก ดังนั้นสรุปได้ว่าการพอกเมล็ดร่วมกับ metalaxyl ในอัตรา 1.0 กรัมของสารออกฤทธิ์ มีประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อราได้ดีกว่า captan จึงเป็นอัตราแนะนำสำหรับนำไปใช้พอกร่วมกับเมล็ดพันธุ์ดาวเรือง
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ถือเป็นลิขสิทธ์ของวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราชก่อนเท่านั้น
The content and information in the article published in Wichcha journal Nakhon Si Thammarat Rajabhat University, It is the opinion and responsibility of the author of the article. The editorial journals do not need to agree. Or share any responsibility.
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการเกษตร. (2556). การปลูกดาวเรือง. สืบค้นเมื่อ 28 พฤศจิกายน 2566, จาก: https://agkb.lib.ku.ac.th/doae/search_detail/result/282222.
ขวัญหทัย มวลสุข สุธิดา จีนกลาง และอนันตกร สุนทรพิทักษ์. (2561). การศึกษาการเจริญเติบโตของดาวเรือง “พาวเวอร์โกลด์” โดยใช้วัสดุปลูกที่มีส่วนผสมของก้อนเชื้อเห็ดเก่า. วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 3(2), 1-6.
จักรพงษ์ กางโสภา และเพชรรัตน์ จี้เพชร. (2563). ผลของการไพรม์เมล็ดพันธุ์ร่วมกับการเคลือบเมล็ดด้วย captan และ metalaxyl ต่อความงอกและการเจริญเติบโตของต้นกล้าข้าวโพดหวานลูกผสม. แก่นเกษตร, 48(ฉบับพิเศษ 1), 305-310.
จักรพงษ์ กางโสภา อนันต์ วงเจริญ และบุญมี ศิริ. (2558). การพอกเมล็ดพันธุ์ร่วมกับสารป้องกันเชื้อรา เพื่อยับยั้งเชื้อรา Pythium spp. ในระยะต้นกล้าของยาสูบ. แก่นเกษตร, 43(4), 717-728.
ญาณีนุช กล่ำบุรี พิมพ์ชนก จันทร์น้อย ภานุพันธ์ แตงนิล รุ่งฟ้า จีนแส นงลักษณ์ คงศิริ เฉลิมพล ภูมิไชย์ และราตรี บุญเรืองรอด. (2562). การถ่ายทอดลักษณะสีกลีบดอกในดาวเรืองฝรั่งเศส. วารสารพืชศาสตร์สงขลานครินทร์, 6(2), 1-6.
ธรรมศักดิ์ สมมาตย์. (2528). สารเคมีป้องกันกำจัดโรคพืช. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ปัทมาวดี คุณวัลลี เทวี มณีรัตน์ และกนกวัน ปลอดจินดา. (2566). ผลของการเตรียมความพร้อมเมล็ดพันธุ์มะเขือเทศด้วย Bacillus subtilis ต่อความงอกของเมล็ดและการรอดชีวิตของต้นกล้าในโรงเรือนที่เคยมีการระบาดของโรคเหี่ยวเขียว. วารสารเกษตรและอาหาร มรวอ., 2(1), 22-28.
พรทิพย์พา หาระโคตร จักรพงษ์ กางโสภา และบุญมี ศิริ. (2559). ผลของการพอกเมล็ดร่วมกับ metalaxyl และ captan ต่อคุณภาพเมล็ดพันธุ์ผักกาดหอม. ใน รายงานการประชุมทางวิชาการเมล็ดพันธุ์แห่งชาติ ครั้งที่ 13 (หน้า 54-66). สุรินทร์: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน.
พิสุทธิ์ เอกอำนวย. (2550). โรคและแมลงของพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ. เชียงใหม่: สวนสัตว์แมลงสยาม.
วนิดา ชื่นชัน สุกันยา รักษาสระน้อย สมศักดิ์ อยู่บริบูรณ์ และวรรณกร กิจจะ. (2562). การยับยั้งเชื้อรา Phytophthora parasitica ด้วยเชื้อราปฏิปักษ์ที่แยกได้จากดินในเขตพื้นที่ตำบลกุยบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสารวิทยาศาสตร์ลาดกระบัง, 28(1), 53-64.
วรรณวิไล อินทนู จิระเดช แจ่มสว่าง ภาณี ทองพํานัก และวุฒิชัย ทองดอนแอ. (2544). การทดสอบประสิทธิภาพของเชื้อรา Gliocladium virens ที่เคลือบเมล็ดผักคะน้าในการป้องกันโรคเน่าระดับดินของต้นกล้า. รายงานการประชุมวิชาการ ครั้งที่ 39 (หน้า 243-252). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
แสงโฉม ศิริพานิช. (2556). สถานการณ์และผลต่อสุขภาพจากสารเคมีป้องกันกําจัดศัตรูพืช ปีพ.ศ. 2556. สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข, 44(44), 689-692.
อภาพร โพธิยอด และศุภลักษ์ สัตยสมิทสถิต. (2566). ประสิทธิภาพของสารกำจัดเชื้อราในการยับยั้งการเจริญของเชื้อรา Phomopsis sp. สาเหตุโรคเมล็ดเน่าโฟมอปซิสในถั่วเหลือง. แก่นเกษตร, 51(suppl 1), 643-667.
อมรรัตน์ ภู่ไพบูลย์ และพีระวรรณ วัฒนวิภาส. (2552). สํารวจ รวบรวม และจําแนกรา Pythium สาเหตุโรคพืช. รายงานผลงานวิจัยและพัฒนา. กรมวิชาการเกษตร.
อรพรรณ วิเศษสังข์. (2552). คู่มือการเลือกใช้สารป้องกันกำจัดโรคพืช. กรุงเทพฯ: กรมวิชาการเกษตร.
Adaskaveg, J.E., Michailides, T. and Eskalen, A. (2022). Fungicides, bactericides, biocontrols, and natural products for deciduous tree fruit and nut, citrus, strawberry, and vine crops in California. California: University of California.
Filonow, A.B. and Jackson, K.E. (1989). Effect of metalaxyl plus PCNB or metalaxyl plus tolclofos-methyl on peanut pod rot and soil populations of Pythium spp. and Rhizoctonia solani. Peanut Science, 16(1), 25-32, doi: https://doi.org/10.3146/i0095-3679-16-1-6.
Grover, R.K. and Moore, J.D. (1962). Toxicometric studies of fungicides against brown rot organisms Sclerotinia fructicola and S. laxa. Phytopathology, 52(9), 876-880.
Gurjar, P., Meena, L. and Verma, A.K. (2019). Diseases of marigold (Tagetes erecta) and their management: A review. International Journal of Advanced Scientific Research and Management, 4(4), 137-144.
International Seed Testing Association (ISTA). (2022). International rules for seed testing. Zürich: Bassersdorf.
Lersel, M.W. and Bugbee, B. (1996). Phytotoxic effects of fungicides on bedding plants. Journal of the American Society for Horticultural Science, 121(6), 1095-1102, doi: https://doi.org/10.21273/JASHS.121.6.1095.
Lu, P., Aimonino, D.R., Gilardi, G., Gullino, M.L. and Garibaldi, A. (2010). Efficacy of different steam distribution systems against five soilborne pathogens under controlled laboratory conditions. Phytoparasitica, 38(2), 175-189, doi: https://doi.org/10.1007/s12600-010-0086-8.
Sharma, K.K., Singh, U.S., Sharma, P., Kumar, A. and Sharma, L. (2015). Seed treatments for sustainable agriculture-A review. Journal of Applied and Natural Science, 7(1), 521-539, doi: https://doi.org/10.31018/jans.v7i1.641.
Taylor, A.G., Allen, P.S., Bennett, M.A., Bradford, K.J. and Misra, M.K. (1998). Seed enhancements. Seed Science Research, 8, 245-256, doi: https://doi.org/10.1017/S0960258500004141.