ผลของสารพาโคลบิวทราโซลต่อการชะลอการเจริญเติบโตของฟักข้าวในสภาพปลอดเชื้อ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาผลของสารพาโคลบิวทราโซล (paclobutrazol: PBZ) ต่อการชะลอการเจริญเติบโตของต้นฟักข้าวในสภาพหลอดทดลอง โดยเพาะเลี้ยงชิ้นส่วนยอดบนอาหารแข็งสูตร MS (Murashige and Skoog) ที่เติมสาร PBZ ความเข้มข้นแตกต่างกัน ได้แก่ 0 1 2 และ 4 มิลลิกรัมต่อลิตร เพาะเลี้ยงที่อุณหภูมิ 25±2 องศาเซลเซียส และให้แสง 14 ชั่วโมงต่อวัน พบว่าอาหารแข็งสูตร MS ที่เติมสาร PBZ ส่งผลให้มีความสูงและจำนวนใบลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ อาหารแข็งสูตร MS ที่เติมสาร PBZ ความเข้มข้น 4 มิลลิกรัมต่อลิตร ให้การยืดยาวของยอดน้อยที่สุด ซึ่งให้ความสูงเฉลี่ย 2.18 เซนติเมตร และจำนวนใบเฉลี่ย 5.2 ใบต่อต้น ซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับอาหารแข็งสูตร MS ที่ไม่เติมสาร PBZ (เฉลี่ย 3.20 เซนติเมตร และ 6.4 ใบต่อต้น) และเมื่อนำยอดจากการเพาะเลี้ยงบนอาหารแข็งสูตร MS ที่เติมสาร PBZ เป็นเวลา 3 เดือน มาชักนำรากบนอาหารที่เติมอินโดลบิวทิริกแอซิด (indole-3-butyric acid: IBA) ความเข้มข้น 1 มิลลิกรัมต่อลิตร พบว่าต้นที่ผ่านการเลี้ยงบนอาหาร MS เติมสาร PBZ ความเข้มข้น 4 มิลลิกรัมต่อลิตร ให้ความสูงยอดเฉลี่ย 2.20 เซนติเมตร และความยาวรากเฉลี่ย 0.86 เซนติเมตร ซึ่งมีความแตกต่างกันทางสถิติกับต้นที่ไม่ผ่านการเลี้ยงบนอาหารแข็งสูตร MS ที่เติมสาร PBZ (ความสูงเฉลี่ย 2.76 เซนติเมตร และความยาวรากเฉลี่ย 3.38 เซนติเมตร) ดังนั้นการใช้สาร PBZ ความเข้มข้น 4 มิลลิกรัมต่อลิตร มีประสิทธิภาพสูงที่สุดในการชะลอการเจริญเติบโตของฟักข้าว และสามารถนำไปประยุกต์ใช้สำหรับเก็บรักษาเนื้อเยื่อฟักข้าวไว้ในสภาพปลอดเชื้อได้
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ถือเป็นลิขสิทธ์ของวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราชก่อนเท่านั้น
The content and information in the article published in Wichcha journal Nakhon Si Thammarat Rajabhat University, It is the opinion and responsibility of the author of the article. The editorial journals do not need to agree. Or share any responsibility.
เอกสารอ้างอิง
ครรชิต ธรรมศิริ. (2541). เทคโนโลยีการผลิตกล้วยไม้. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด.
ไซนีย๊ะ สะมาลา พลวัต ภัทรกุลพพิสุทธิ และสมปอง เตชะโต. (2558). การขยายพันธุ์ฟักข้าวภายใต้สภาวะปลอดเชื้อ. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (2553). ฟักข้าว. สืบค้นเมื่อ 13 ธันวาคม 2567, จาก: https://phar.ubu.ac.th/herb-DetailPhargarden/253.
น้องนุช พจน์ชัยกุล. (2542). การเก็บรักษาเชื้อพันธุกรรมอ้อยในหลอดทดลอง. กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
เปรมฤดี ดำยศ. (2558). ผลของพาโคลบิวทราโซลต่อการเก็บรักษาพันธุ์กระจูดในสภาพปลอดเชื้อ. ใน การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 53: สาขาพืช สาขาสัตว์ สาขาสัตวแพทยศาสตร์ สาขาประมง สาขาส่งเสริมการเกษตรและคหกรรมศาสตร์ (หน้า 130-137). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พัชริน ส่งศรี. (2555). ฟักข้าว พืชพื้นบ้านคุณค่าสูงเพื่อสุขภาพ. แก่นเกษตร, 40(1), 1-6.
พีรเดช ทองอำไพ. (2529). ฮอร์โมนพืชและสารสังเคราะห์. กรุงเทพฯ: ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
มณฑา วงศ์มณีโรจน์. (2540). การเก็บรักษาเชื้อพันธุกรรมพืชในสภาพปลอดเชื้อ. ใน เอกสารประกอบการอบรมทางวิชาการ เรื่อง เทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อชั้นสูง (หน้า 31-39).นครปฐม: ฝ่ายปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกทดลองสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์.
ลัดดาวัลย์ มูสิกาปาละ. (2552). เทคนิคการเก็บรักษาเชื้อพันธุ์หญ้าแฝกพันธุ์สงขลา 3 (Vetiveria zizanioides Nash) ในไนโตรเจนเหลว. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต (พืชศาสตร์). มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, สงขลา.
วรรณดา พิพัฒน์เจริญชัย กาญจนรี พงษ์ฉวี และรัฐภัทร์ ประดิษฐ์สรรพ์. (2557). การเก็บรักษาพันธุ์หอมน้ำ Crinum thaianum Schulze ในสภาพปลอดเชื้อ. กรุงเทพฯ: สำนักวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด กรมประมง.
โสภา ชูเพ็ง. (2553). ผลของวิตามินและ paclobutrazol ต่อการเจริญเติบโตของต้นกล้าสิงโตปากนกแก้วในสภาพปลอดเชื้อ. ใน การประชุมวิชาการเกษตร ครั้งที่ 11 (หน้า 421-424). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
Benelli, C., Tarraf, W., Izgu, T. and De Carlo, A. (2022). In vitro conservation through slow growth storage technique of fruit species: An overview of the last 10 years. Plants, 11(23), 3188, doi: https://doi.org/10.3390/plants11233188.
El-Said R. and El-Fadl, A. (2017). Effect of growth retardants on shoot and root development of stevia (Stevia rebaudiana Bertoni) plant grown in vitro. IOSR Journal of Agriculture and Veterinary Science, 10(2), 16-24, doi: https://doi.org/10.9790/2380-1002011624.
Hazarika, B.N. (2003). Acclimatization of tissue-cultured plant. Current Science, 85(12), 1704-1712.
Indrayanti, R., Putri, R.E., Sedayu, A. and Adisyahputra, A. (2019). Effect of paclobutrazol for in vitro medium-term storage of banana variant cv. Kepok (Musa acuminata x balbisiana Colla). AIP Conference Proceedings, 2019(1), 020009, doi: https://doi.org/10.1063/1.5061845.
Kubola, J. and Siriamornpun, S. (2011). Phytochemicals and antioxidant activity of different fruit fractions (peel, pulp, aril and seed) of Thai gac (Momordica cochinchinensis Spreng). Food Chemistry, 127(3), 1138-1145, doi: https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2011.01.115.
Lolaei, A., Mobasheri, S., Bemana, R. and Teymori, N. (2013). Role of paclobutrazol on vegetative and sexual growth of plants. International Journal of Agriculture and Crop Sciences, 5(9), 958-961.
Mendes, M.I.S., Verde, D.S.V., Ramos, A.P.S., Gesteira, A.S., Filho, W.S.S. and Souza, A.S. (2021). In vitro conservation of citrus rootstocks using paclobutrazol and analysis of plant viability and genetic stability. Scientia Horticulturae, 286, 110231, doi: https://doi.org/10.1016/j.scienta.2021.110231.
Murashige, T. and Skoog, F. (1962). A reverse medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue culture. Plant Physiology, 15(3), 473-497, doi: https://doi.org/10.1111/j.1399-3054.1962.tb08052.x.
Pateli, P., Papafotiou, M.P. and Chronopoulos, J.C. (2004). Comparative effects of four plant growth retardants on growth of Epidendrum radicans. The Journal of Horticultural Science and Biotechnology, 79(2), 303-307, doi: https://doi.org/10.1080/14620316.2004.11511765.
Wu, Y., Sun, M., Zhang, J., Zhang, L., Ren, Z., Min, R., Wang, X. and Xia, Y. (2019). Differential effects of paclobutrazol on the bulblet growth of oriental lily cultured in vitro: Growth behavior, carbohydrate metabolism, and antioxidant capacity. Journal of Plant Growth Regulation, 38(2), 359-372, doi: https://doi.org/10.1007/s00344-018-9844-5.