ผลของระยะปลูกต่อการเจริญเติบโต ผลผลิต และปริมาณสารแคนนาบิไดออล ของกัญชงที่ปลูกในแปลงกลางแจ้ง
คำสำคัญ:
ระยะปลูก , กัญชง , สารแคนนาบิไดออล , ปัจจัยการผลิต , สายพันธุ์บทคัดย่อ
ตั้งแต่ประเทศไทยมีการอนุญาตให้ปลูก ใช้ และศึกษาพืชในกลุ่มกัญชงและกัญชาอย่างถูกต้องตามกฎหมายในปี พ.ศ. 2565 เป็นต้นมา พบว่ามีการปลูกพืชดังกล่าวในเชิงพาณิชย์เพิ่มมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การดำเนินธุรกิจดังกล่าวมีทั้งที่ประสบความสำเร็จและ ที่ประสบปัญหาขาดทุนเป็นจำนวนมาก เนื่องจากขาด องค์ความรู้โดยเฉพาะเรื่องระยะปลูกที่เหมาะสม และ สายพันธุ์ที่ใช้ปลูกในสภาพแปลงปลูกกลางแจ้ง งานวิจัยนี้ดำเนินการ ณ ศูนย์ทดสอบ วิจัยและพัฒนากัญชง มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จังหวัดเชียงใหม่ วางแผนการทดลองแบบ 3×3 factorial in randomized complete block design ดังนี้ ปัจจัยที่ 1 ระยะปลูก 3 ระยะ คือ 1x1, 2x1 และ 2x2 เมตร ปัจจัยที่ 2 สายพันธุ์กัญชง 3 สายพันธุ์ คือ EHFGP#1, EHFGP#3 และ EHFGP#8 พบว่า ระยะปลูกมีผลต่อความสูงของต้น ความกว้างของต้น จำนวนข้อปล้องต่อต้น ขนาดของช่อดอก น้ำหนักผลผลิตดอกสด ต่อต้น น้ำหนักผลผลิตดอกแห้งต่อต้น และน้ำหนักผลผลิตดอกแห้งต่อไร่ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง ทางสถิติ อิทธิพลร่วมพบว่า สายพันธุ์ EHFGP#3 ที่ปลูกในระยะ 1×1 เมตร มีความสูงเฉลี่ยของต้นสูงที่สุด คือ 238.38 เซนติเมตร ส่วนสายพันธุ์ EHFGP#1 ที่ปลูกระยะ 2x1 และ 2×2 เมตร ทำให้มีจำนวนข้อต่อต้น จำนวนกิ่งต่อต้น มากที่สุด โดยมีความแตกต่างกันทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง ขณะที่ขนาดช่อดอกมีความแปรปรวนของสายพันธุ์กับระยะปลูก คือ ระยะปลูก 2x2 เมตร ทำให้สายพันธุ์ EHFGP#3 และ EHFGP#8 มีขนาดช่อดอกใหญ่ที่สุด ส่วนระยะปลูก 2x1 เมตร กลับทำให้ช่อดอกของสายพันธุ์ EHFGP#1 มีขนาดช่อดอกใหญ่ที่สุด ด้านของผลผลิตพบว่า สายพันธุ์ EHFGP#1 และ EHFGP#3 ให้น้ำหนักสดและน้ำหนักแห้งต่อต้นมากที่สุด ขณะที่น้ำหนักแห้งต่อไร่ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ อย่างไรก็ตาม มีแนวโน้มว่า EHFGP#3 ที่ปลูก ในระยะ 1x1 เมตร ให้น้ำหนักแห้งต่อไร่เฉลี่ยมากที่สุด ด้านปริมาณสารแคนนาบิไดออล สายพันธุ์เป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญยิ่ง สายพันธุ์ EHFGP#1 และ EHFGP#3 มีปริมาณสารสูงที่สุดอยู่ในช่วง 11.76–12.93% และ11.79–13.10% ตามลำดับ ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสายพันธุ์กับระยะปลูกมีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญ แต่ระยะปลูกไม่มีอิทธิพลต่อปริมาณสารแคนนาบิไดออล
เอกสารอ้างอิง
Burczyk, H., L. Grabowska, M. Strybe and W. Konczewicz. 2009. Effect of sowing density and date of harvest on yields of industrial hemp. Journal of Natural Fibers 6: 204–218.
Chen, X., H. Deng, J.A. Heise, D.P. Puthoff, N. Bou-Abboud, H. Yu and J. Peng. 2021. Contents of cannabinoids in hemp varieties grown in Maryland. ACS Omega 6: 32186–32197.
Darby, H., R. Malone, J. Bruce, I. Luke and S. Ziegler. 2020. 2019 Hemp Cannabidiol Plant Spacing x Planting Date Trial. 8 p. In Research Report. Burlington, Vermont: Northwest Crops and Soils Program.
Darby, H., J. Bruce, I. Krezinski, and L. Ruhl. 2021. 2020 Hemp Flower Variety Trial. 20 p. In Research Report. Burlington, Vermont: Northwest Crops and Soils Program.
Darby, H., J. Bruce, I. Krezinski, R. Malone and S. Ziegler. 2022. 2020 Hemp Flower Plant Spacing x Planting Date Trial. 8 p. In Research Report. Burlington, Vermont: Northwest Crops and Soils Program.
Department of Agriculture (Thailand). 2022. Notification of the Department of Agriculture Re: Public Announcement of the Application for the Issuance of a Certificate of Registered Plant Variety Pursuant to the Plant Varieties Act, B.E. 2518 (1975). Bangkok: Department of Agriculture, Ministry of Agriculture and Cooperatives. 57 p. [in Thai]
Department of Medical Services (Thailand). 2024. Guidance on Cannabis for Medical Use. 6th Revised Edition. Bangkok: Department of Medical Services, Ministry of Public Health. 57 p. [in Thai]
Duangdamrong, J., K. Jamparngernthaweesri, Y. Sathiyos, S. Poopong, N. Lumlerdkij and P. Akarasereenont. 2022. Evidence of cannabis for medical uses and its indications: an evidence-based comparison between Thai traditional medicine and western medicine. Siriraj Medical Bulletin 15(3): 155–163. [in Thai]
García-Tejero, I.F., V.H. Durán-Zuazo, R. Pérez-Álvarez, A. Hernández, S. Casano, M. Morón and J.L. Muriel-Fernández. 2014. Impact of plant density and irrigation on yield of hemp (Cannabis sativa L.) in a Mediterranean semi-arid environment. Journal of Agricultural Science and Technology 16: 887–895.
García-Tejero, I.F., A. Hernández, C. Ferreiro-Vera,V., H. Durán Zuazo, J. Hidalgo García, C. Sánchez-Carnerero and S. Casano. 2020. Yield of new hemp varieties for medical purposes under semi-arid Mediterranean environment conditions. Comunicata Scientiae 11: e3264.
Koren, J. 2007. Influence of plantation row spacing on quality and yield of hops. Plant, Soil and Environment 53(6): 276–282.
Linder, E.R., S. Young, X. Li, S. Henriquez Inoa and D.H. Suchoff, 2022. The effect of transplant date and plant spacing on biomass production for floral hemp (Cannabis sativa L.). Agronomy 12: 1856.
Ministry of Public Health (Thailand). 2022. Ministerial Notification of the Ministry of Public Health Re: Specifying Narcotic Substances in Category 5, B.E. 2565 (2022). The Royal Thai Government Gazette 139 (Special Part 35 Ngor): 8. [in Thai]
O'Brien, K. and P. Blair. 2021. Medicinal Cannabis and CBD in Mental Healthcare. Cham: Springer. 361 p.
Office of Industrial Economics. 2022. Action plan for the development of the industrial hemp industry towards commercialization (2023-2027). Retrieved from http://bioie.oie.go.th/oieqrcode/uploadFile/oie736117653_2029136235.pdf [in Thai]
Pinmanee, S., R. Yanaphan, S. Kuppatarat, P. Akaranuchat, S. Kaewchumchuem, P. Meepanya, W. Pansupa and S. Pripanachaiman. 2013. Research and Development on Cultivation and Processing of Products from Hemp: A Final Report of Action Research in the Royal Project Foundation Areas. 56 p. In Research Report. Chiang Mai: Highland Research and Development Institute (Public Organization). [in Thai]
Visković, J., V.D. Zheljazkov, V. Sikora, J. Noller, D. Latković, C.M. Ocamb and A. Koren. 2023. Industrial Hemp (Cannabis sativa L.) agronomy and utilization: a review. Agronomy 13: 931.
Yadav, S.P.S., N.P. Ghimire and V. Lahutiya. 2023. A comprehensive review of the production technology of Cannabis sativa L. with its current legal status and botanical features. Fundamental and Applied Agriculture 8(1&2): 458–474.
Yanaphan, R. 2016. Hemp Cultivation Manual for Fiber Production under a Controlled System. 1st Ed. Chiang Mai: Highland Research and Development Institute (Public Organization). 28 p. [in Thai]
Yanaphan, R., S. Kuppatarat and S. Pinmanee. 2023. The test of hemp varieties and their potential for fiber production. Khon Kaen Agriculture Journal 51(SUPPL.1): 140–145. [in Thai]
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
