ผลของอุณหภูมิและระยะเวลาการเก็บรักษาต่อความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์แตงกวา
Main Article Content
Abstract
ศึกษาผลของอุณหภูมิและระยะเวลาการเก็บรักษาต่อความงอกและความแข็งแรงของเมล็ดพันธุ์แตงกวาเพื่อประเมินอายุการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ ณ ห้องปฏิบัติการเทคโนโลยีเมล็ดพันธุ์ ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ โดยนำเมล็ดพันธุ์มาบรรจุในถุงอลูมิเนียมฟอยล์ปิดสนิท และเก็บรักษาที่ตู้ควบคุมอุณหภูมิ 25 ± 2 และ 30 ± 2°C เป็นเวลา 18 เดือน จัดสิ่งทดลองแบบ 2×7 แฟคทอเรียลในแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ มี 2 ปัจจัย ได้แก่ ปัจจัย A คือ อุณหภูมิในการเก็บรักษา ได้แก่ 25 ± 2 และ 30 ± 2°C ปัจจัย B คือ ระยะเวลาการเก็บรักษา ได้แก่ 0, 3, 6, 9, 12, 15 และ 18 เดือน ผลการทดลองพบว่าเมล็ดพันธุ์แตงกวาสามารถเก็บรักษาได้นาน 15 เดือน ที่อุณหภูมิ 25 ± 2°C และเก็บรักษาได้เพียง 6 เดือน ที่อุณหภูมิ 30 ± 2°C โดยมีความงอกในห้องปฏิบัติการและความงอกในสภาพโรงเรือนสูง (สูงกว่า 75 เปอร์เซ็นต์) ซึ่งเมื่อวิเคราะห์ข้อมูลความสัมพันธ์ระหว่างความงอกและอายุการเก็บรักษาด้วยสมการ polynomial พบว่าการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ที่อุณหภูมิ 25 ± 2 และ 30 ± 2°C มีอายุการเก็บรักษานาน 15.51 และ 8.23 เดือน ตามลำดับ นอกจากนี้การประเมินคุณภาพของเมล็ดพันธุ์เมื่ออายุการเก็บรักษาเพิ่มขึ้นมีผลทำให้ความชื้นของเมล็ดและเวลาเฉลี่ยในการงอกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ส่วนความงอกในห้องปฏิบัติการและความงอกในสภาพโรงเรือนลดลง ผลของการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ คือ SMC = 8.347+ (0.128*X1) + (-0.063*X2) R2=0.820, Germ = 234.009 + (-4.414*X1) + (-4.457*X2) R2=0.762 MGT=3.017+ (0.218*X1) + (0.024*X2) R2=0.739, GH germ = 216.330 +(-4.473*X1) + (-3.686*X2) R2=0.744
Article Details
References
ประภาพร คงสมบูรณ์. 2551. ผลของการใช้ versatil และ chitina ต่อคุณภาพและอายุการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์แตงกวา. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
พระราชบัญญัติพันธุ์พืช. 2518. ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กําหนดมาตรฐาน คุณภาพ และวิธีเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ควบคุม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2556. ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 130 ตอนพิเศษที่ 148 ง, หน้า 32-33.
พรพรรณ สุรการพินิจ. 2553. ผลของการเคลือบเมล็ดด้วย salic และ polymer ต่อคุณภาพและอายุการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์แตงกวา. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
ลลิตา นาคีรักษ์. 2551. ผลของการใช้ metalaxyl และ salicylic acid ต่อคุณภาพและอายุการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์แตงกวา. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
วันชัย จันทร์ประเสริฐ. 2542. เทคโนโลยีเมล็ดพันธุ์พืชไร่. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
วันชัย จันทร์ประเสริฐ. 2553. สรีรวิทยาเมล็ดพันธุ์. สำนักส่งเสริมและฝึกอบรมมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร. 2561. ปริมาณและมูลค่าการส่งออก-นำเข้าเมล็ดพันธุ์ควบคุม. แหล่งข้อมูล: http://www.doa.go.th/ard/?page_id=1443. ค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2562.
สิริรัตน์ ภาคสวรรค์. 2553. คุณภาพและอายุการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์แตงกวาที่คลุกด้วยสารเคมีชนิดต่าง ๆ. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สุดาวรรณ มีเจริญ, สมถวิล ศศิผลิน, ชำนาญ ทองกลัด และมาโนช ทองเจียม. 2531. อิทธิพลของอายุการเก็บรักษาเมล็ดแตงกวาเพื่อเพิ่มผลผลิต. ใน: รายงานผลงานวิจัย ศูนย์วิจัยพืชสวนพิจิตร สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, พิจิตร.
Abiodun, O. A., and R. O. Adeleke. 2010. Comparative studies on nutrition composition of four melon seeds varieties. Pak. J. Nutr. 9: 905-908.
Alhamdan, A. M., A. A. Alsadon, S. O. Khalie, M. A. Wahb-AlIah, M. E. Nagar, and A. A. Ibrahim. 2011. Influence of storage conditions on seed quality and longevity of four vegetable crops. Amer. Eurasian J. Agric. & Environ. Sci. 11: 353-359.
Burnett, C. L., M. M. Fiume, W. F. Bergfeld, D. V. Belsito, R. A. Hill, C. D. Klaassen, D. C. Leibler, J. G. Marks, R. C. Shank, T. J. Slaga, P. W. Snyder, and F. A. 2017. Safety assessment of plant-derived fatty acid oils. Int. J. Toxicol. 36: 51S-129S.
Copeland, L. O., and M. B. McDonald. 1995. Principles of Seed Science and Technology. 3th Edition. Springer Science+Business Media, New York.
Doijode, S. D. 2001. Seed Storage of Horticultural Crops. Food Products Press, New York.
Ellis, R. H., and E. H. Roberts. 1980. Improved equations for the prediction of seed longevity. Ann. Bot. 45: 13-30.
ISTA. 2018. International Rules for Seed Testing 2018. International Seed Testing Association (ISTA), Bassersdorf, Switzerland.
Keith, T. Z. 2019. Multiple Regression and Beyond: An Introduction to Multiple Regression and Structural Equation Modeling. 3rd Edition. Routledge Press, New York.
Shewry, P. R., and K. Stobart. 1993. Seed Storage Compounds: Biosynthesis, Interactions, and Manipulation. Oxford University Press, New York.