การประเมินปริมาณแป้งและสารพฤกษเคมีของเนื้อฟักทองเพื่อคัดเลือกสายพันธุ์ฟักทองสำหรับการแปรรูปผงฟักทอง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ฟักทองเป็นพืชผักเศรษฐกิจและเป็นที่นิยมของผู้บริโภค แต่ไม่มีการแปรรูปเป็นผงฟักทองในเชิงอุตสาหกรรมในประเทศไทย นอกจากนี้ ยังไม่มีการประเมินและคัดเลือกสายพันธุ์เพื่อผลิตผงฟักทอง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อคัดเลือกสายพันธุ์ฟักทองสำหรับผลิตผงฟักทอง โดยใช้ฟักทอง 13 สายพันธุ์ ประเมินเนื้อฟักทองสด และผงฟักทองที่ได้จากการอบแห้งในโรงอบพลังงานแสงอาทิตย์ ที่อุณหภูมิ 60-65 องศาเซลเซียส โดย พันธุ์ A02 มีเปอร์เซ็นต์ผงฟักทองสูงที่สุดคือ ร้อยละ 20.51 แป้งฟักทองจากเนื้อฟักทองสด ร้อยละ 3.69 ปริมาณของแข็งทั้งหมดที่ละลายน้ำได้ ร้อยละ 12.68 องศาบริกซ์ ปริมาณสารเบต้าแคโรทีนในฟักทองสด 1.220 และในผงฟักทอง 0.409 มก./100 ก. โดยน้ำหนักสด รวมทั้งมีปริมาณสารประกอบฟีนอลิคและกิจกรรมต้านอนุมูลอิสระในฟักทองสดและผงฟักทองที่สูง และ พันธุ์ PA04 มีเปอร์เซ็นต์ผงฟักทองคือ ร้อยละ 19.99 และเปอร์เซ็นต์แป้งฟักทองสูงที่สุด มีค่า ร้อยละ 4.28 จากการศึกษาครั้งนี้ พบว่า เปอร์เซ็นต์ผงฟักทองมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับปริมาณแป้งจากเนื้อฟักทองสด (r=0.926**) และการวิเคราะห์องค์ประกอบหลัก ของคุณภาพผลฟักทอง 9 ลักษณะ มีค่าเปอร์เซ็นต์ความแปรปรวนใน PC1 และ PC2 เท่ากับ ร้อยละ 51.53 และ 15.54 ตามลำดับ แสดงให้เห็นว่า ฟักทองที่ได้รับการปรับปรุงพันธุ์มา 8 พันธุ์ ให้เปอร์เซ็นต์ผงฟักทอง ปริมาณของแข็งทั้งหมดที่ละลายน้ำได้ และสารพฤกษเคมีสูง และมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นพันธุ์การค้าในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการเกษตร. 2567. พื้นที่การผลิตพืช แหล่งปลูกพืชเศรษฐกิจสถิติข้อมูล การปลูกพืชย้อนหลัง. แหล่งข้อมูล: https://production.doae.go.th. ค้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 2568.
จำนอง โสมกุล, ธนากร ไชยศิล, ธรธ อำพล, ปณาลี ภู่วรกุลชัย, วรลักษณ์ ประยูรมหิศร และอัญมณี อาวุชานนท์. 2561. การประเมินคุณภาพผลและปริมาณสารเบต้าแคโรทีนของเชื้อพันธุกรรมฟักทอง 29 accessions. วารสารแก่นเกษตร. 46: 1424-1430.
ภูวไนย ไชยชุมภู, วชิรญา อิ่มสบาย, วรลักษณ์ ประยูรมหิศร, ยงยุทธ พลบัจะโปะ และอัญมณี อาวุชานนท์. 2562. การประเมินปริมาณสารเบต้าแคโรทีนของฟักทองพันธุ์ลูกผสมชั่วรุ่นที่ 1 ที่เหมาะสมต่อการแปรรูป. วารสารเกษตรพระจอมเกล้า. 37: 581-589.
มนัญญา คำวชิระพิทักษ์, สุนิษา สืบสายจันทร์, อำพรพันธุ์ สุขชู และเบญจพรรณ บุรวัฒน์. 2560. คุณสมบัติบางประการของฟักทองผงที่ผ่านการทำแห้งเพื่อใช้ในอาหารทางสายให้อาหารปั่นผสมชนิดดื่ม. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. 12: 117-126.
รัชชานนท์ ทองแผ่น, วรลักษณ์ ประยูรมหิศร และอัญมณี อาวุชานนท์. 2562. การประเมินและคัดเลือกสายพันธุ์ฟักทองเพื่อพัฒนาฟักทองสายพันธุ์แท้สารเบต้าแคโรทีนสูง. วารสารเกษตรพระจอมเกล้า. 37: 619-626.
อุทิศ สุภาพ. 2555. การใช้เทคนิคเนียร์อินฟราเรดสเปกโทรสโกปีในการหาปริมาณสารเบต้าแคโรทีนเพื่อใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ฟักทอง. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
Adelerin, R. O., B. O. Ifesan, and O. O. Awolu. 2022. Physicochemical, nutritional, phytoconstituents, and antioxidant properties of three different processing techniques of pumpkin (Cucurbita pepo) pulp flour. Ceylon Journal of Science. 51: 119-128.
Bai, Y., M. Zhang, S. C. Atluri, J. Chen, and R. G. Gilbert. 2020. Relations between digestibility and structures of pumpkin starches and pectins. Food Hydrocolloids. 106: 104746.
Kulaitiene, J., E. Jariene, H. Danilcenko, J. Cerniauskiene, A. Wawrzyniak, J. Hamulka, and E. Jukneviciene. 2014. Chemical composition of pumpkin (Cucurbita maxima D.) flesh flours used for food. Journal of Food, Agriculture and Environment. 12: 61-64.
Kulczynski, B., A. Sidor, and A. Gramza-Michalowska. 2020. Antioxidant potential of phytochemicals in pumpkin varieties belonging to Cucurbita moschata and Cucurbita pepo species. CyTA - Journal of Food. 18: 472-484.
Loy, J. B. 2006. Harvest period and storage affect biomass partitioning and attributes of eating quality in acorn squash (Cucurbita pepo). p. 568-577. In: G. J. Holmes (ed.), Cucurbitaceae Proceedings 2006. Universal Press, Raleigh, NC.
Nagata, M., and I. Yamashita. 1992. Simple method for simultaneous determination of chlorophyll and carotenoids in tomato fruit. Nippon Shokuhin Kogyo Gakkaishi. 39: 925-928.
Penicaud, C., N. Achir, C. Dhuique-Mayer, M. Dornier, and P. Bohuon. 2011. Degradation of β-carotene during fruit and vegetable processing or storage: reaction mechanisms and kinetic aspects: A review. Fruits. 66: 417-440.
Pinyo, J., P. Luangpitaksa, M. Suphantharika, C. Hansawasdi, and R. Wongsagonsup. 2017. Improvement of sago starch extraction process using various pretreatment techniques and their pretreatment combination. Starch/Starke. 69: 1700005.
Rajendran, S., and L. Jerald. 2021. Process optimisation of pumpkin powder and its quality evaluation. The Indian Journal of Nutrition and Dietetics. 58: 32-41.
Thaipong, K., U. Boonprakob, L. Cisneros-Zevallos, and D. H. Byrne. 2005. Hydrophilic and lipophilic antioxidant activities of guava fruits. Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health. 36: 254-257.
Yuan, T., F. Ye, T. Chen, M. Li, and G. Zhao. 2022. Structural characteristics and physicochemical properties of starches from winter squash (Cucurbita maxima Duch.) and pumpkin (Cucurbita moschata Duch. ex Poir.). Food Hydrocolloids. 122: 107129.
Zinash, A., T. S. Workneh, and K. Woldetsadik. 2013. Effect of accessions on the chemical quality of fresh pumpkin. African Journal of Biotechnology. 12: 7092-7098.
