ประสิทธิภาพการใช้เอนไซม์รวมเพื่อปรับปรุงคุณภาพของกากถั่วเหลืองต่อคุณค่าทางโภชนการและประสิทธิภาพการย่อยได้ของสารอาหารในกุ้งขาวแวนนาไม (Litopenaeus vannamei)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
กากถั่วเหลืองเป็นแหล่งโปรตีนจากพืชที่นิยมนำมาใช้เป็นวัตถุดิบหลักในอาหารสัตว์น้ำ เนื่องจากมีปริมาณโปรตีนสูง กรดอะมิโนที่จำเป็นและสารอาหารสำคัญหลายชนิด แต่กลับพบว่ามีสารต้านการใช้โภชนะ (Anti-nutritional factors; ANFs) ซึ่งไปขัดขวางการใช้ประโยชน์ได้ของสารอาหารทำให้ใช้ได้ในปริมาณจำกัดในอาหารสัตว์น้ำ การวิจัยนี้ได้ทำการใช้เอนไซม์รวม (Cocktail enzymes) ในการย่อยกากถั่วเหลือง (SBM-ENZ) ที่ความเข้มข้น 0, 10, 20 และ 30 กรัม/กิโลกรัม เป็นระยะเวลา 0, 1, 2, 4 และ 6 ชั่วโมง โดยวางแผนการทดลองแบบ Factorial experiments in CRD (4x5) และทำการวิเคราะห์หาปริมาณกรดไฟติก และประสิทธิภาพการย่อยได้ของโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต ด้วยเทคนิค in vitro digestibility จากผลการทดลองพบว่ากรดไฟติกลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ที่เวลา 1 ชั่วโมง เมื่อใช้เอนไซม์ 20 กรัม/กิโลกรัม ซึ่งเป็นระดับความเข้มข้นของเอนไซม์ที่เหมาะสม องค์ประกอบทางเคมี พบว่าเยื่อใยลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) ส่วนประสิทธิภาพการย่อยได้ของโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต พบว่ามีแนวโน้มสูงสุดที่ 4 และ 2 ชั่วโมง (P<0.05) ตามลำดับ เมื่อเทียบกับกากถั่วเหลืองที่ไม่ผ่านย่อยด้วยเอนไซม์ จากผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการใช้เอนไซม์รวมทำการย่อยกากถั่วเหลือง สามารถช่วยปรับปรุงให้กากถั่วเหลืองมีปริมาณกรดไฟติกลดลง และส่งผลทำให้ประสิทธิภาพการย่อยได้โปรตีนและคาร์โบไฮเดรตสูงขึ้น ซึ่งชี้ให้เห็นว่าสามารถใช้กากถั่วเหลืองในสูตรอาหารสัตว์น้ำได้ในปริมาณที่สูงขึ้น เพื่อทดแทนการใช้ปลาป่นและสร้างความยั่งยืนทางด้านอาหารสัตว์น้ำในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กองนโยบายและแผนพัฒนาการประมง. 2566. สถิติผลผลิตการเลี้ยงกุ้งทะเลประจำปี 2566. แหล่งข้อมูล: https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/20240712152754_1_file.pdf. ค้นเมื่อ 1 เมษายน 2568.
Areekijseree, M., A. Engkagul, U. Kovitvadhi, A. Thongpan, M. Mingmuang, and P. Pakkong. 2000. Temperature and pH characteristics of amylase and proteinase of adult freshwater pearl mussle, Hyriopsis (Hyriopsis) bialatus Simson 1900. Aquaculture. 234: 575–587.
AOAC, 2000. Official methods of analysis, 17th ed. Association of Official Analytical Chemists, Gaithersburg, MD, USA.
Blaabjerg, K., N. G. Carlsson, J. Hansen-Møller, and H. D. Poulsen. 2010. Effect of heat-treatment, phytase, xylanase and soaking time on inositol phosphate degradation in vitro in wheat, soybean meal and rapeseed cake. Animal Feed Science and Technology. 162: 123-134.
Bowyer, P. H. A. 2016. Assessment of a solid-state fermentation product in contemporary and lupincontaining diets for commercial finfish. Ph. D. Thesis. Plymouth University, United Kingdom.
Cao, L., T. Zou, and R. W. Hardy. 2007. Application of microbial phytase in fish feed: A review. Aquaculture Nutrition. 13: 345–360.
Carlson, D., and D. Poulsen. 2003. Phytate degradation in soaked and fermented liquid feed—effect of diet, time of soaking, heat treatment, phytase activity, pH and temperature. Animal Feed Science and Technology. 103: 141-154.
Castillo, S., and D. M. Gatlin III. 2015. Dietary supplementation of exogenous carbohydrase enzymes in fish nutrition: A review. Aquaculture. 435: 286–292.
Cristina, D. V. J., R. Y. Eliana, F. I. Soledad, L. M. Victoria, L. Clara, Z. A. Nahuel, and F. G. A. Verónica. 2024. Exploring Dietary Functional Ingredients for Broodstock Female of a Potential Species for Marine Aquaculture Odontesthes Argentinensis. Systematic review of the published literature. Available: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm.abstract_id=4920576.
Eğilmez, H. İ., and E. Haspolat. 2024. Temperature-dependent parameters in enzyme kinetics: Impacts on enzyme denaturation. Fundamental Journal of Mathematics and Applications. 7: 226-235.
El-Toukhy, N. M. K., A. S. Youssef, and M. G. M. Mikhail. 2013. Isolation, purification and characterization of phytase from Bacillus subtilis MJA. African Journal of Biotechnology. 12: 2957-2967.
Fan, Y., K. Luo, Y. Gao, W. Gao, Q. Xu, W. Zhang, and K. Mai. 2021. Replacement of fish meal by enzyme-treated soybean on the growth performance, intestine microflora, immune responses and disease resistance of Pacific white shrimp Litopenaeus vannamei. Aquaculture Research. 52: 4619-4628.
FAO. 2016. The State of world fisheries and aquaculture. Available: https://openknowledge.fao.org. Accessed Apr.1, 2025.
Fernandes, H., C. Castro, J. H. Salgado, D. Fillipe, F. Moyano, P. Ferreira, A. Oliva-Teles, I. Belo, and H. Peres. 2022. Application of fermented brewer’s spent grain extract in plant-based diets for European seabass juveniles. Aquaculture. 552: 738013.
Francis, G., H. P. S. Makkar, and K. Becker. 2001. Antinutritional factors in plant-derived alternate fish feed ingredients and their effects in fish. Aquaculture. 199: 197–227.
Gong, T., M. Ji, Y. Yang, J. Liu, Y. Gong, S. Liu, Y. Zhao, G. Cao, X. Guo, Y. Yang, and B. Li. 2024. Enzymatically hydrolyzed diet improves growth performance and intestinal microbiome in growing pigs. Frontiers in Nutrition. 11: 1485017.
Joachim, W. H., and P. P. Felictas. 2000. Handbook on Ingredients for Aquaculture Feeds. Kluwer academic. London.
Lee, H. H., and Y. S. Choi. 2011. Contents of phytic acid of various cereal crops produced in Korea. Korean Journal of Plant Resources. 24: 267–271.
Li, S., G. Ding, F. Song, C. Sang, A. Wang, and N. Chen. 2020. Comparison of dehulled, fermented and enzyme-treated soybean meal in diets for largemouth bass, Micropterus salmoides: Effects on growth performance, feed utilization, immune response and intestinal morphology. Animal Feed Science and Technology. 267: 114548.
Liang, Q., M. Yuan, L. Xu, E. Lio, F. Zhang, H. Mou, and F. Secundo. 2022a. Application of enzymes as a feed additive in aquaculture. Marine Life Science and Technology. 4: 208-221.
Lowry, O. H., N. J. Rosebrough, A. L. Farr, and R. J. Randall. 1951. Protein measurement with folin phenol reagent. Journal of Biological Chemistry. 193: 265–275.
Maas, R. M., M. C. J. Verdegem, T. L. Stevens, and J. W. Schrama. 2020. Effect of exogenous enzymes (phytase and xylanase) supplementation on nutrient digestibility and growth performance of Nile tilapia (Oreochromis niloticus) fed different quality diets. Aquaculture. 529: 735723.
Mbira, C. 2024. Influence of substrate concentration on enzyme activity in bio catalysis. Journal of Chemistry. 3: 48–58.
Nath, A., and W. M. Atkins. 2006. A theoretical validation of the substrate depletion approach to determining kinetic parameters. Drug Metabolism and Disposition. 34: 1433-1435.
National Research Council. 2011. Nutrient Requirements of Fish and Shrimp. National Academies Press, Washington, D.C., USA.
Paladines-Parrales, A. R., K. Q. Nguyen, M. Tabbara, U. Padeniya, A. Adeyemi, A. Lee, Y. Lee, T. J. Bruce, and D. A. Davis. 2025. Assessment of different dietary soybean meals and corn fermented protein in practical diets for fingerling channel catfish. Animal Feed Science and Technology. 321: 116239.
Passos, A. A., V. H. C. Moita, and S. W. Kim. 2023. Individual or combinational use of phytase, protease, and xylanase for the impacts on total tract digestibility of corn, soybean meal, and distillers dried grains with soluble fed to pigs. Animal Bioscience. 36: 1869-1879.
Plouhinec, L., L. Zhang, A. Pillon, M. Haon, S. Grisel, D. Navarro, I. Black, V. Neugnot, P. Azadi, B. Urbanowicz, J. G. Berrin, and M. Lafond. 2025. Unlocking soybean meal pectin recalcitrance using a multi-enzyme cocktail approach. Scientific Reports. 15: 716.
Rungruansak-Torrisen, K., A. Rustad, J. Sunde, S. A. Eiane, H. B. Jesen, and J. Optvedt. 2002. In vitro digestibility based on fish crude enzyme extract for prediction of feed quality in growth trails. Journal of the Science of Food and Agriculture. 82: 644–654.
U-taynapun, K., O. Rattanaporn, and N. Chirapongsatonkul. 2024. Effects of fishmeal replacement by soybean meals treated with lignocellulolytic enzymes from spent mushroom substrate on growth performance, biochemical parameters and hepatopancreas histology of white shrimp (Litopenaeus vannamei). International Journal of Agricultural Technology. 20: 2195-2206.
Wang, Q., Z. Qi, W. Fu, M. Pan, X. Ren, X. Zhang, and Z. Rao. 2024. Research and prospects of enzymatic hydrolysis and microbial fermentation technologies in protein raw materials for aquatic feed. Applied Microorganisms and Industrial/Food Enzymes. 10: 648.
Xu, J., X. Wang, and H. Niu. 2025. Effects of corn straw-based fermented total mixed rations supplemented with exogenous cellulase on growth performance, digestibility, and rumen fermentation in growing beef cattle. Animal Bioscience. 38: 293-302.
Yan, W., R. C. Reigh, and Z. Xu. 2002. Effects of fungal phytase on utilization of dietary protein and minerals, and dephosphorylation of phytic acid in the alimentary tract of channel catfish Ictalurus punctatus fed an all‑plant‑protein diet. Journal of the World Aquaculture Society. 33: 10–22.
Yu, X., Z. Wu, J. Guo, Y. Fu, K. Luo, Y. Guo, W. Zhang, and K. Mai. 2022. Replacement of dietary fish meal by soybean meal on growth performance, immunity, anti-oxidative capacity and mTOR pathways in juvenile abalone Haliotis discus hannai Ino. Aquaculture. 551: 737914.
Zheng, C. C., J. W. Wu, Z. H. Jin, Z. F. Ye, S. Ynag, Y. Q. Sun, and H. Fei. 2019. Exogenous enzymes as functional additives in finfish aquaculture. Aquaculture Nutrition. 26: 213-224.
