ความต้องการการส่งเสริมด้านการเพิ่มมูลค่าและการตลาดผลผลิตลำไยของสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการการส่งเสริมด้านการเพิ่มมูลค่าและการตลาดผลผลิตลำไยของสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่าง คือ เกษตรกรที่เป็นสมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกลำไยในจังหวัดเชียงใหม่ที่ได้รับการส่งเสริมจากสำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงใหม่ ในปี พ.ศ. 2568 จำนวน 20 กลุ่ม ครอบคลุม 13 อำเภอ รวมจำนวน 128 ราย ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างระหว่างเดือนมีนาคมถึงมิถุนายน พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติ ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานโดยเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างกลุ่มด้วยวิธี t-test และ F-test ผลการศึกษา พบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุเฉลี่ย 55.53 ปี และ จบการศึกษาในระดับประถมศึกษา เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่มีตำแหน่งในกลุ่มวิสาหกิจชุมชน มีพื้นที่ถือครองเพื่อเพาะปลูกลำไยเฉลี่ย 7.13 ไร่ มีประสบการณ์ในการผลิตลำไยเฉลี่ย 10.46 ปี และส่วนใหญ่เน้นการผลิตลำไยในฤดูและจำหน่ายให้กับพ่อค้าคนกลางเป็นหลัก ทั้งนี้ เกษตรกรต้องการการส่งเสริมด้านการเพิ่มมูลค่าและการตลาดผลผลิตลำไยภาพรวมอยู่ในระดับต้องการมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.22) โดยด้านการเพิ่มมูลค่ามีความต้องการสูงสุดในการใช้วัตถุดิบและวัสดุแปรรูปที่มีคุณภาพ ในขณะที่ด้านการตลาดมีความต้องการสูงสุดในการออกแบบผลิตภัณฑ์และการกำหนดราคา ผลการทดสอบสมมติฐาน พบว่า เกษตรกรที่มีตำแหน่งในกลุ่ม ประสบการณ์ในการผลิตลำไย และขนาดพื้นที่เพาะปลูกที่แตกต่างกันจะมีความต้องการที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริม โดยเน้นการพัฒนาตามศักยภาพเฉพาะกลุ่ม ทั้งด้านบริหารสำหรับผู้นำ การตลาดสมัยใหม่สำหรับรุ่นใหม่ และยกระดับเกษตรกรรายใหญ่สู่เชิงพาณิชย์ ควบคู่กับการให้ความรู้พื้นฐานด้านการแปรรูปแก่สมาชิกทุกคนอย่างเท่าเทียม เพื่อสร้างวิสาหกิจชุมชนที่เข้มแข็งและแข่งขันได้อย่างยั่งยืน