ความหลากหลายทางชีวภาพของแพลงก์ตอนและปริมาณไมโครซิสทินในแหล่งน้ำบริเวณสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง : การประเมินความเป็นพิษในช่วงฤดูร้อน
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาความหลากหลายของแพลงก์ตอนและปริมาณพิษไมโครซิสทินในแหล่งน้ำบริเวณสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังช่วงฤดูร้อน เพื่อประเมินความหลากหลายและผลกระทบที่อาจมีต่อผู้สัมผัสหรือใช้น้ำ เก็บตัวอย่าง 10 สถานี เดือนละ 1 ครั้ง พบแพลงก์ตอนพืช 3 ดิวิชัน 6 คลาส 64 สกุล 92 สปีชีส์ ดิวิชัน Chlorophyta มีความหลากหลายมากที่สุด (31 สกุล 74 สปีชีส์) คลาส Cyanophyceae มีปริมาณมากที่สุด (0.14-374.78 x 104 units/L) สกุลที่มีปริมาณมากที่สุดคือ Chroococcus (372.58 x 104 units/L) ส่วนแพลงก์ตอนสัตว์พบ 3 ไฟลัม 22 สกุล 11 สปีชีส์ ไฟลัม Protozoa มีความหลากหลายของชนิด (12 สกุล) และมีปริมาณมากที่สุด (3,714.53 units/L) สกุลที่มีปริมาณมากที่สุดคือ Difflugia (1,750.11 units/L) การศึกษานี้พบแพลงก์ตอนที่สร้างสารพิษได้ 6 สกุล คือ Oscillatoria, Microcystis, Lyngbya, Pseudanabaena, Anabaena และ Anabaenopsis โดยมีปริมาณรวมทุกสกุลอยู่ในช่วง 0-7.61 x 104 unit/L แต่ตรวจไม่พบสารพิษไมโครซิสทินในทุกแหล่งน้ำที่ศึกษา แสดงว่าปริมาณแพลงก์ตอนที่สร้างพิษยังไม่มากพอที่จะสร้างและปล่อยพิษสะสมในน้ำ ส่วนค่าดัชนีความหลากหลายทางชีวภาพ ความสม่ำเสมอ และความมากชนิดพบอยู่ในช่วง 0.17-1.78, 0.046-0.508 และ 2.11-4.66 ตามลำดับ แสดงว่าแหล่งน้ำมีความหลากหลายทางชีวภาพต่ำถึงต่ำมาก ความสัมพันธ์ของคุณภาพน้ำกับแพลงก์ตอนพบว่าปริมาณแพลงก์ตอนในคลาส Cyanophyceae มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความเค็มและค่าการนำไฟฟ้า คลาส Euglenophyceae, Chrysophyceae และ Dinophyceae มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความเข้มแสง กลุ่มโปรโตซัวมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับของแข็งที่ละลายในน้ำ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารเกษตรพระจอมเกล้า
เอกสารอ้างอิง
Bláha, L., Babica, P., & Maršálek, B. (2009). Toxins produced in cyanobacterial water blooms – toxicity and risks. Interdisciplinary Toxicology, 2(2), 36–41.
Carmichael, W. W. (2001). Health effects of toxin-producing cyanobacteria: “The CyanoHABs”. Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal, 7(5), 1393-1407.
Chia, A. M., Oniye, S. J., Ladan, Z., Lado, Z., Pila, A. E., Inekwe, V. U., & Mmerole, J. U. (2009). A survey for the presence of microcystins in aquaculture ponds in Zaria, Northern-Nigeria: Possible public health implication. African Journal of Biotechnology, 8(22), 6282–6289.
Codd, G. A. (2000). Cyanobacterial toxins, the perception of water quality, and the prioritisation of eutrophication control. Ecological Engineering, 98(2), 50-60.
Falconer, L. R., & Humpage, A. R. (2005). Health risk assessment of cyanobacterial (blue-green algal) toxins in drinking water. Environmental Research and Public Health, 2(1), 43–50.
Ge, F., Ma, M., Chen, B., Wang. Y., Lu, X., An, S., Zhang, D., Zhang, W., Yu, W., Han, W., Yu, X., Liu, Z., & Kuang, F. (2022). Phytoplankton species diversity patterns and associated driving factors in China’s Jiulong river estuary: Roles that nutrients and nutrient ratios play. Frontiers in Marine Science, 9(1), 829285.
John, M., Whitton, A., & Brook, J. (1997). The Freshwater Algal Flora of the British Isles. Cambridge University.
Li, J., Song, Y., Wan, H., & Zhu, H. (2017). Dynamical analysis of a toxin-producing phytoplankton–zooplankton model with refuge. Mathematical Biosciences and Engineering, 14(1), 237–257.
Magurran, A. E. (2004). Measuring Biological Diversity. Blackwell Publishing.
McElhiney, J., Lawton, L. A., & Leifert, C. (2001). Investigations into the inhibitory effects of microcystins on plant growth, and the toxicity of plant tissues following exposure. Toxicon, 39(9), 1411–1420.
Philipose, M. T. (1967). Chlorococcales. Indian Council of Agricultural Research.
Plaas, H. E., & Paerl, H. W. (2021). Toxic cyanobacteria: A growing threat to water and air quality. Environmental Science & Technology, 55(1), 44–64.
Pollution Control Department. (2014). Surface Water Quality Standard. Retrieved from: https://www.pcd.go.th/laws/4168/ (in Thai).
Pongswat, S., & Sutthawan, S. (2015). Toxic Algae as a Component of Phytoplankton in Irrigation Canals (Thailand). Chiang Mai Journal of Science, 42(3), 560-577.
Prommana, R., Peerapornpisal, Y., Whangchai, N., Morrison, L. F., Metcalf, J. S., Ruangyuttikarn, W., Towprom, A., & Codd, G. A. (2006). Microcystins in cyanobacterial blooms from two freshwater prawn (Macrobrachium rosenbergii) ponds in northern Thailand. ScienceAsia, 32(3), 307–312.
Ruangsomboon, S., Yongmanitchai, W., Taveekijakarn, P., & Ganmanee, M. (2014). Cyanobacterial composition and microcystin accumulation in catfish pond. Chiang Mai Journal of Science, 41(1), 27–38.
Ruangsomboon, S. (2020). Microalgae Cultivation and Utilization. Bangkok Department of Fisheries Science, Faculty of Agricultural Technology, King Mongkut’s Institute of Technology Ladkrabang. (in Thai).
Santhosh, B., & Singh, N. P. (2007). Guidelines for Water Quality Management for Fish Culture in Tripura. ICAR Research Complex for NEH Region, Tripura Center.
Sengpracha, W., Suvannachai, N., & Phutdhawong, W. (2006). Microcystin LR content in Microcystis aeruginosa Kütz collected from Sri Sakhett, Thailand. Chiang Mai Journal of Science, 33(2), 231-236.
Sivonen, K. (1999). Cyanobacterial toxins. Encyclopedia of Microbiology, 39(1), 290-307.
Sommer, U., Adrian, R., De Senerpont Domis, L., Elser, J. J., Gaedke, U., Ibelings, B., Jeppesen, E., Lürling, M., Molinero, J. C., Mooij, W. M., Van Donk, E., & Winder, M. (2012). Beyond the plankton ecology group (PEG) model: Mechanisms driving plankton succession. Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics, 43(1), 429–448.
Waiyaka, P., & Buddee, R. (2022). Study on phytoplankton diversity for using as indicator of water quality in water reservoir at Chiang Rai Rajabhat University. Journal of Science and Technology Phetchabun Rajabhat University, 2(1), 16- 23. (in Thai).
Wang, H., Fu, H., Wen, Z., Yuan, C., Zhang, X., Ni, L., & Cao, T. (2021). Seasonal patterns of taxonomic and functional beta diversity in submerged macrophytes at a fine scale. Ecology and Evolution, 11(14), 9827–9836.
Wetzel, R. G. (2001). Limnology: Lake and River Ecosystems. 3rd Ed. Academic Press.
Wongrat, L. (1996). Phytoplankton. Kasetsart University. (in Thai).
Wongrat, L., & Boonyapiwat, S. (2003). Manual of Sampling and Analytical Methods of Plankton. Kasetsart University. (in Thai).
Yoshikawa, T., Murata, O., Furuya, K., & Eguchi, M. (2007). Short–term covariation of dissolved oxygen and phytoplankton photosynthesis in a coastal fish aquaculture site. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 74(3), 515–527.
Yossan, S., & Moonsin, P. (2015). Using dominant phytoplankton as a bioindicator of water quality in Huay Samran, Sisaket Province. Science and Engineering Connect, 38(3), 295-309. (in Thai).
Yu, S. Z. (1995). Primary prevention of hepatounitular carcinoma. Journal of Gastroenterol and Hepatol, 10(6), 674-682.
Zimba, P. V., & Grimm, C. C. (2003). A synoptic survey of musty/muddy odor metabolites and microcystin toxin occurrence and concentration in southeastern USA channel catfish (Ictalurus punctatus Rafinesque) production ponds. Aquaculture, 218(1-4), 81–87.
