การทดสอบคุณภาพผ้าสีธรรมชาติที่ย้อมด้วยสีผงจากเปลือกฝักโกโก้ (Theobroma cacao) โดยการใช้สารช่วยติดสี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในกระบวนการผลิตและการแปรรูปโกโก้มีส่วนของเปลือกฝักโกโก้ที่เป็นส่วนเหลือทิ้งซึ่งสามารถนำมาพัฒนาให้เกิดประโยชน์ได้ การศึกษานี้มีการนำเปลือกฝักโกโก้มาสกัดด้วยวิธีตกตะกอนด้วยเกลือเพื่อทำเป็นสีผงสำหรับนำไปใช้ย้อมผ้าสีธรรมชาติ จากนั้นนำสีผงมาทดสอบการย้อมผ้าด้วยวิธีการทำผ้ามัดย้อม การห่มสีในการทำผ้าพิมพ์สีธรรมชาติ (eco-print) และการย้อมเส้นด้ายฝ้ายสำหรับทอผ้า โดยใช้สารส้ม น้ำปูนใส และเฟอรัสซัลเฟต ซึ่งนิยมใช้ในการทำผ้าสีธรรมชาติเป็นสารช่วยติดสี ผลการศึกษาพบว่าในกระบวนการผลิตสีผงสามารถผลิตสีผงได้ร้อยละ 26.29 ของน้ำหนักเปลือกฝักโกโก้เริ่มต้น เมื่อนำไปทดสอบคุณภาพการย้อมสีด้วยการวิเคราะห์ค่าสี (L* a* และ b*) และค่าความเข้มสี พบว่าสามารถไล่เฉดสีในการย้อมผ้าเป็นสีน้ำตาลอ่อน สีน้ำตาลแก่ และสีเทาปนดำ ด้วยการใช้สารช่วยติดสี คือ สารส้ม น้ำปูนใส และเฟอรัสซัลเฟต ตามลำดับ ผลการทดสอบคุณภาพผ้าสีธรรมชาติที่ได้จากการย้อมโดยการใช้สารส้มและน้ำปูนใสเป็นสารช่วยติดสีพบว่ามีความคงทนต่อการซักล้าง น้ำ เหงื่อ แสงแดดเทียม และการขัดถูในระดับปานกลางถึงดีของการย้อมผ้าแต่ละวิธี ส่วนการใช้เฟอรัสซัลเฟตเป็นสารช่วยติดสีพบว่ามีความคงทนในระดับดีที่สุดในการย้อมผ้าทุกวิธี การศึกษานี้สรุปว่าการใช้สีผงจากเปลือกฝักโกโก้ที่สกัดด้วยวิธีตกตะกอนด้วยเกลือในการทำผ้าสีธรรมชาติเป็นแนวทางในการพัฒนาเพื่อนำส่วนเหลือทิ้งจากกระบวนการผลิตโกโก้มาใช้ประโยชน์ได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ถือเป็นลิขสิทธ์ของวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราชก่อนเท่านั้น
The content and information in the article published in Wichcha journal Nakhon Si Thammarat Rajabhat University, It is the opinion and responsibility of the author of the article. The editorial journals do not need to agree. Or share any responsibility.
เอกสารอ้างอิง
เกศศิณี นามกร พรเพ็ญ อาธรกิจวัฒน์ และขนิษฐา วัชราภรณ์. (2563). การศึกษาและพัฒนากระบวนการย้อมสีกกทอเสื่อด้วยสีธรรมชาติจากครั่ง. ใน การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 58 (หน้า 743-750). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
จันทิมา ชั่งสิริพร พฤกระยา พงศ์ยี่หล้า และนิรณา ชัยฤกษ์. (2565). ผลของการใช้เปลือกโกโก้อบแห้งเป็นส่วนประกอบในอาหารสำหรับไก่ไข่ต่อผลผลิตและคุณภาพของไข่. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 24(3), 11-19.
ณัฐธิดา ทิพย์กุล รัตนพล มงคลรัตนาสิทธิ์ และสาคร ชลสาคร. (2566). อัตราส่วนที่เหมาะสมของการพิมพ์สกรีนด้วยสีผงสกัดจากมูลช้าง. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 17 สมาคมคหเศรษฐศาสตร์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชินูปถัมภ์ (หน้า 98-107). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ณิชา ประสงค์จันทร์ นพดล โพชกําเหนิด และโกสินทร์ ทีปรักษพันธ์. (2567). การพัฒนาสีย้อมธรรมชาติจากตาลโตนด (Borassus flabellifer L.) สู่ผลิตภัณฑ์สิ่งทอชุมชน. วารสารหน่วยวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้, 15(1), 12-24.
ธนิกา หุตะกมล และเพ็ญวิสาข์ พิสิฏฐศักดิ์. (2563). การย้อมสีผ้าฝ้ายและผ้าเรยอนด้วยสีผงธรรมชาติที่สกัดจากเปลือกมังคุด. ใน การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 58 (หน้า 635-642). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
นวรัตน์ ชาติวิวัฒน์พรชัย ณัฐนิช ดิษฐถาพร ขนิษฐา วัชราภรณ์ นิตยา ทับทิมทัย และณัฐดนย์ รุ่งเรืองกิจไกร. (2560). การสกัดสีธรรมชาติจากฝักคูนและประยุกต์ใช้ในการย้อมบนผ้าไหม. ใน การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 55 (หน้า 833-840). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ปรีชา มูลสิน ทันทิรา พันชารี และกนกกรณ์ ศิริทิพย์. (2564). การศึกษาการย้อมสีธรรมชาติจากใบยางพารา โดยใช้ สารส้ม จุนสี และสนิมเหล็กเป็นสารช่วยติดสี. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด: วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 2(1), 35-40.
ผ่องศรี รอดโพธิ์ทอง. (2560). พืชพื้นเมืองสำหรับย้อมผ้าสีดำ. วารสารวิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล., 25(2), 163-175.
พัทวัฒน์ สีขาว พลอยชมพู คำบุญ อริศรา ศรีรักษา และหนึ่งฤทัย เนื้อไม้หอม. (2566). การพัฒนาการเตรียมสีผงจากใบและกิ่งมะยงชิดโดยใช้วิธีการดูดซับด้วยเกลือ. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ครั้งที่ 5 (หน้า 166-172). เลย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.
ไพรัตน์ ปุญญาเจริญนนท์ กาญจนา ลือพงษ์ และจำลอง สาลิกานนท์. (2557). การพัฒนาการเตรียมสีผงจากสีย้อมธรรมชาติ. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร.
มาลี ตั้งสถิตกุลชัย เสาวณีย์ รัตนพานี วิจิตร รัตนพานี และสายสุนีย์ เหลี่ยวเรืองรัตน์. (2550). การสกัดและการเกิดสารเชิงซ้อนของสีย้อมธรรมชาติจากแก่นฝาง. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
ระมัด โชชัย. (2556). การย้อมสีเส้นด้ายฝ้ายด้วยสีย้อมธรรมชาติจากใบและเปลือกต้นมะม่วงสำหรับอุตสาหกรรมครอบครัว. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่, 5(4), 116-127.
วันเช็ง สิทธิกิจโยธิน. (2557). การเตรียมแป้งพิมพ์ด้วยสารข้นจากกัมเมล็ดพืชสำหรับการพิมพ์ผ้าไหมด้วยสีจากเปลือกมังคุด. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยบูรพา.
ศรินทร์ ทองธรรมชาติ ชื่นจิตร ศรีชูยงค์ วัชระ วารินทร์ และพัชราภรณ์ พิมพ์จันทร์. (2554). การวิเคราะห์หาปริมาณโลหะหนักในสีย้อมกกสังเคราะห์และการผลิตสีย้อมกกจากธรรมชาติ. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(2), 193-203.
สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร. (2564). การจัดการความรู้เทคโนโลยีการผลิตโกโก้. กรุงเทพฯ: การันตี Guarantee (นนทบุรี).
อรจิรา เจียมสกุล และชุติมา เสพย์ธรรม. (2567). การศึกษาจลนพลศาสตร์และอุณหพลศาสตร์ของการย้อมสีสกัดจากเปลือกหุ้มเมล็ดโกโก้บนผ้าฝ้าย. วารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 43(2), 26-38, doi: https://doi.org/10.65217/wichchajnstru.2024.v43i2.258275.
Burkinshaw, S.M. and Kumar, N. (2008). A tannic acid/ferrous sulfate after treatment for dyed nylon 6,6. Dyes and Pigments, 79(1), 48-53, doi: https://doi.org/10.1016/j.dyepig.2008.01.004.
Donkor, A., Atuahene, C.C., Wilson, B.N. and Adomako, D. (1991). Chemical composition of cocoa pod husk and its effect on growth and food efficiency in broiler chicks. Animal Feed Science and Technology, 35(1-2), 161-169, doi: https://doi.org/10.1016/0377-8401(91)90107-4.
Failisnur, F., Sofyan, S., Kasim, A. and Angraini, T. (2018). Study of cotton fabric dyeing process with some mordant methods by using gambier (Uncaria gambir Roxb) extract. International Journal on Advanced Science Engineering and Information Technology, 8(4), 1098-1104, doi: https://doi.org/10.18517/ijaseit.8.4.4861.
International Standard (ISO 105-B02). (1994). Textiles-tests for colour fastness-part B02: Colour fastness to artificial light: Xenon arc fading lamp test. Geneva: International Organization for Standardization.
International Standard (ISO 105-C06). (2010). Textiles-tests for colour fastness-part C06: Colour fastness to domestic and commercial laundering. Geneva: International Organization for Standardization.
International Standard (ISO 105-E01). (2010). Textiles-tests for colour fastness-part E01: Colour fastness to water. Geneva: International Organization for Standardization.
International Standard (ISO 105-E01). (2010). Textiles-tests for colour fastness-part X12: Colour fastness to rubbing. Geneva: International Organization for Standardization.
International Standard (ISO 105-E04). (2013). Textiles-tests for colour fastness-part E04: Colour fastness to perspiration. Geneva: International Organization for Standardization.
Kasembunyakorn, S., Mouchai, P. and Arirob, W. (2012). Effect of tannin mordant on silk dyed with tropical almond leaves (Terminalia catappa Linn.). Journal of Asian Regional Association for Home Economics, 19(4), 174-177.
Khanbabaee, K. and van Ree, T. (2001). Tannins: Classification and definition. Natural Product Reports, 8(6), 641-649, doi: https://doi.org/10.1039/b101061l.
Kokhanovsky, A.A. (2007). Physical interpretation and accuracy of the Kubelka-Munk theory. Journal of Physics D: Applied Physics, 40(7), 2210-2216, doi: https://doi.org/10.1088/0022-3727/40/7/053.
Mongkholrattanasit, R., Klaichoi, C., Rungruangkitkrai, N., Punrattanasin, N., Sriharuksa, K. and Nakpathom, M. (2013). Dyeing studies with eucalyptus, quercetin, rutin, and tannin: A research on effect of ferrous sulfate mordant. Journal of Textiles, 2013, 423842, doi: https://doi.org/10.1155/2013/423842.
Patel, B. and Kanade, P. (2021). Iron-tannin complex effect on coloration and functional properties of silk fabric. Sustainable Chemistry and Pharmacy, 22, 100490, doi: https://doi.org/10.1016/j.scp.2021.100490.
Prabhu, K.H. and Bhute, A.S. (2012). Plant based natural dyes and mordnats: A review. Journal of Natural Product and Plant Resources, 2(6), 649-664.
