การขยายพันธุ์จำปาดะในสภาพปลอดเชื้อและการอนุบาลต้นกล้าในโรงเรือน

บทคัดย่อ

จำปาดะเป็นไม้ผลพื้นเมืองของภาคใต้ที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ ทำให้เกษตรกรมีความต้องการปลูกเพิ่มมากขึ้น โดยมีตลาดผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ อย่างไรก็ตามการขยายพันธุ์จำปาดะจากการต่อกิ่งแบบเสียบยอดมักประสบปัญหาจากการเข้าทำลายของโรค ดังนั้นจึงทำการขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช โดยการนำเมล็ดมาฟอกฆ่าเชื้อด้วยสารละลายโซเดียมไฮโปคลอไรท์ความเข้มข้น 25% เป็นเวลา 25 นาที และเพาะเลี้ยงบนอาหารสูตร MS เติม BA ความเข้มข้น 0-2 มก./ลิตร เติมหรือไม่เติมผงถ่าน 0.2% เป็นเวลา 3 เดือน พบว่าอาหารที่เติม BA ความเข้มข้น 2  มก./ลิตร เติมผงถ่าน 0.2% ให้การพัฒนาเป็นพืชต้นใหม่สูงสุด 80±25.28% แต่เมื่อพิจารณาการเกิดยอดใหม่กลับพบว่าการไม่เติมผงถ่านให้จำนวนยอดมากที่สุด (6.25 ยอด/ชิ้นส่วน) จากนั้นทำการชักนำยอดรวมโดยนำชิ้นส่วนยอดเพาะเลี้ยงบนอาหารกึ่งแข็งสูตร MS เติม BA เข้มข้น 2 มก./ลิตร เป็นเวลา 3 เดือน พบว่ามีการเกิดยอดสูงที่สุด (4.70 ยอด/ชิ้นส่วน) จากนั้นนำชิ้นส่วนยอดมาชักนำรากบนอาหารสูตร MS เติม NAA ความเข้มข้น 1 มก./ลิตร ร่วมกับการสร้างบาดแผลที่โคนต้น และอาหารที่เติม NAA ความเข้มข้น 3 มก./ลิตร ร่วมกับการไม่สร้างบาดแผลเป็นเวลา 3 เดือน ให้เปอร์เซ็นต์การเกิดรากสูงถึง 100% ขณะที่อาหารที่เติม NAA ความเข้มข้น 2 มก./ ลิตร ร่วมกับการสร้างบาดแผลที่โคนต้น ให้จำนวนราก สูงที่สุด (6.80 ราก/ชิ้นส่วน) เมื่อต้นกล้ามีอายุ 3 เดือน จะมีความสูง 10 ซม. เมื่อนำไปอนุบาลในวัสดุปลูกที่มีส่วนผสมของดิน แกลบเผา และขี้ไก่แกลบ ในอัตราส่วน 2:1:1 มีอัตราการรอดชีวิตสูงสุด 70% หลังการอนุบาลเป็นเวลา 1 เดือน