โมเดลการใช้สื่อใหม่เพื่อการส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงกุ้งทะเลของประเทศไทย
DOI:
https://doi.org/10.14456/jare-mju.2025.32คำสำคัญ:
โมเดลเพื่อการส่งเสริมและพัฒนา , สื่อใหม่ , เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งทะเลบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบท สภาพปัญหา และความต้องการการส่งเสริมการใช้สื่อใหม่ของเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งทะเลของประเทศไทย 2) ศึกษาสภาพพื้นฐานส่วนบุคคล เศรษฐกิจ สังคม การใช้สื่อและสื่อใหม่ และความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยที่เกี่ยวข้องในการใช้สื่อใหม่ของเกษตรกร 3) ศึกษาความรู้ ทัศนคติ การปฏิบัติ และปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติในการใช้สื่อใหม่ของเกษตรกร 4) วิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ประกอบของโมเดลการใช้สื่อใหม่ และ 5) พัฒนาโมเดลและประเมินโมเดลการใช้สื่อใหม่เพื่อการส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงกุ้งทะเลของประเทศไทย ประชากรที่ศึกษา คือ เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งทะเลของประเทศไทย 40,983 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของทาโร ยามาเน่ ที่ค่าความคลาดเคลื่อน 0.06 ได้ 276 คน สุ่มตัวอย่างตามสัดส่วนเกษตรกรในแต่ละภาค เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ สำหรับการพัฒนาโมเดลและประเมินโมเดล กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้เชี่ยวชาญ 12 คน และเกษตรกร 40 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัยพบว่า 1) เกษตรกรมีการใช้เทคโนโลยีสื่อสาร ได้แก่ เทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง ระบบการจัดการฐานข้อมูล การใช้โซเชียลมีเดีย และแอปพลิเคชันในการเลี้ยงกุ้งทะเล แต่ยังมีปัญหาในการใช้สื่อใหม่ทั้งในด้านผู้ส่งสาร เนื้อหา ช่องทาง และผู้รับสาร 2) เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีอายุเฉลี่ย 47.17 ปีจบการศึกษาต่ำกว่าระดับปริญญาตรี มีประสบการณ์ ในการเลี้ยงกุ้งทะเลเฉลี่ย 12.02 ปี ส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นสมาชิกกลุ่ม/สถาบันเกษตรกร ได้รับข่าวสารจากเพื่อนเกษตรกร การอบรมสัมมนา กิจกรรมต่าง ๆ และสื่อเพจเฟซบุ๊ก 3) ในการใช้สื่อใหม่เพื่อการส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงกุ้งทะเลเกษตรกรมีความรู้และทัศนคติอยู่ในระดับมาก มีการปฏิบัติในระดับมากที่สุด โดยปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา การเป็นสมาชิกกลุ่มและสถาบัน การใช้สื่อใหม่ ได้แก่ เพจเฟซบุ๊ก ยูทูบ สื่อเว็บไซต์ 4) องค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับการใช้สื่อใหม่ ได้แก่ ผู้ส่งสาร สาร ช่องทางการสื่อสาร และผู้รับสาร ที่เหมาะสมช่วยให้การสื่อสารเกี่ยวกับการเลี้ยงกุ้งทะเลมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับความต้องการ และความสนใจของเกษตรกรเป้าหมาย 5) โมเดลการใช้สื่อใหม่เพื่อการส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงกุ้งทะเลของประเทศไทย มีองค์ประกอบ ได้แก่ ผู้ส่งสาร ข้อมูลข่าวสาร ช่องทางการสื่อสาร และผู้รับสาร และการประเมินโมเดล พบว่าปัจจัยนำเข้าและกระบวนการอยู่ในระดับมากที่สุด และด้านผลผลิต/ผลลัพธ์อยู่ในระดับมาก
เอกสารอ้างอิง
Brin, M.F.; K.E. Lyons, J. Doucette, C.H. Adler, J.N. Caviness, C.L. Comella, R.M. Dubinsky, J.H. Friedman, B.V. Manyam, J.Y. Matsumoto, S.L. Pullman, A.H. Rajput, K.D. Sethi, C. Tanner, W.C. Koller. 2001. A randomized, double masked, controlled trial of botulinum toxin type A in essential hand tremor. Neurology 56: 1523–1528.
Burnett, R. and D.P. Marshall. 2003. Web Theory: An Introduction. London: Routledge. 252 p.
Chananimathorn, P. 2016. Development of Media for Learning to Increase Efficiency and Reduce Rice Production Costs through Electronic Systems (E-Learning) for Farmers in Suphan Buri Province. Master Thesis. Thammasat University. 204 p. [in Thai]
Department of Fisheries. 2014. Troubleshooting lessons illegal fishing. [Online]. Available https://www4.fisheries.go.th/local/file_document/20190708091833_1_file.pdf (March 30, 2022).
Egwu, E.W. 2016. Communication and adoption behavour of information technology by rural farmers in Ebonyi State. Asian Journal of Agriculture and Rural Development 6(1): 14–20.
Kaewthep, K. and N. Chaikhunpol. 2012. A Handbook of New Media Studies. Bangkok: Phap Phim Partnership Ltd. 343 p. [in Thai]
Panchamahalap. T. 2020. A Study of Communication Behavior through the LINE Application of the Elderly in Koh Chan District. Master Thesis. Burapha University. 218 p. [in Thai]
Sanserm, S.K. 2016. Social psychology and human relations in agricultural extension work. The Subject Matter Series on Agricultural Promotion for Development 2(9): 35–48. [in Thai]
Sanserm, S.K. and P. Saranrom. 2015. Behavioral patterns and conditions for learning to use information technology among farmers. Distance Learning Electronic Journal Innovation 5(2): 87–105. [in Thai]
Shrimp Farmers Club Surat Thani. 2019. Meeting to follow up on the marine shrimp farming situation Together with the Surat Thani Shrimp Farmers Club. [Online]. Available https://www4.fisheries.go.th/dof/news_local/67/146607 (March 30, 2022).
Supadhiloke, B. 2010. Communication Theory for Development. 109 p. In The Teaching materials for Communication and Development, Unit 3. Nonthaburi: Department of Communication Arts, Sukhothai Thammathirat Open University. [in Thai]
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
