การเพิ่มศักยภาพของโปรตีนจิ้งหรีดด้วยกระบวนการไฮโดรไลซิสเพื่อเสริมฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และการยับยั้งเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับโรคอ้วนและโรคเบาหวานชนิดที่ 2

จันทร์จิรา  วันชนะ; สุมิตร  เชื่อมชัยตระกูล; กาญจนา  นาคประสม; ปภังกร  ส่างสวัสดิ์; ศรัญญา สุวรรณอังกูร

ผู้แต่ง

จันทร์จิรา วันชนะ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เชียงใหม่
สุมิตร เชื่อมชัยตระกูล สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เชียงใหม่
กาญจนา นาคประสม สาขาวิศวกรรมอาหาร คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เชียงใหม่
ปภังกร ส่างสวัสดิ์ สาขาวิชาเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางสัตว์ คณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี นครราชสีมา
ศรัญญา สุวรรณอังกูร สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เชียงใหม่ https://orcid.org/0000-0003-4096-3285

คำสำคัญ:

การไฮโดรไลซิส , โปรตีนจิ้งหรีด , โรคเบาหวานชนิดที่ 2 , โรคอ้วน , สารต้านอนุมูลอิสระ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มศักยภาพของโปรตีนจากจิ้งหรีดบ้าน (Acheta domesticus) ด้วยกระบวนการไฮโดรไลซิส โดยเปรียบเทียบเอนไซม์ อัลคาเลส ฟลาโวไซม์ และนิวเทรส ต่อสมบัติเชิงฟังก์ชันและฤทธิ์ทางชีวภาพ ได้แก่ การต้านอนุมูลอิสระ และ การยับยั้งเอนไซม์เมแทบอลิซึมคาร์โบไฮเดรต (DPP-IV, alpha-amylase, alpha-glucosidase) ผลการทดลองพบว่าไฮโดรไลเสตจากอัลคาเลสมีระดับการย่อยสลาย สูงที่สุด (DH=22.36%) และมีสัดส่วนเปปไทด์น้ำหนักโมเลกุลต่ำ (<3 kDa) มากที่สุด ส่งผลให้มีประสิทธิภาพเด่นในการต้านอนุมูลอิสระ (ค่า EC₅₀ ต่ำ) และการยับยั้งเอนไซม์เมแทบอลิซึม (ค่า IC₅₀ ต่ำ) เมื่อเทียบกับไฮโดร ไลเสตจากฟลาโวไซม์และนิวเทรส ผลลัพธ์สะท้อนความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างค่า DH และสัดส่วนเปปไทด์ขนาดเล็กกับศักยภาพทางชีวภาพของโปรตีนจิ้งหรีด ดังนั้น เอนไซม์อัลคาเลสเป็นเอนไซม์ที่มีศักยภาพสูงที่สุดในการเพิ่มคุณค่าเชิงโภชนาการ และเสริมฤทธิ์ทางชีวภาพของโปรตีนจิ้งหรีด เพื่อการประยุกต์ใช้เป็นส่วนประกอบในผลิตภัณฑ์อาหารฟังก์ชันหรือโภชนเภสัช

เอกสารอ้างอิง

Antony, P. and R. Vijayan. 2021. Bioactive peptides as potential nutraceuticals for diabetes therapy: a comprehensive review. International Journal of Molecular Sciences 22(16): 9059.

Anyasi, T.A., P. Acharya and C.C. Udenigwe. 2025. Edible insects as an alternative protein source: nutritional composition and global consumption patterns. Future Foods 12: 100699.

Chanadang, S., S. Mingyai, P. Charoenthaikij, K. Sathapornprasath, Y. Supan, D. Wayupap and T. Itthisoponkul. 2024. Topic: physicochemical, functional and antioxidant properties of cricket protein powders produced by microwave-assisted spouted bed drying. Future Foods 10: 100480.

Czelej, M., K. Garbacz, T. Czernecki, J. Wawrzykowski and A. Wasko 2022. Protein hydrolysates derived from animals and plants-a review of production methods and antioxidant activity. Foods 11(13): 1953.

Hamad, A. and A. Tayel. 2025. Food 2050 concept: trends that shape the future of food. Journal of Future Foods 6(6): 1053–1066.

Ma, Z., M. Mondor, F.G. Valencia and Hernández- A.J. Alvarez. 2023. Current state of insect proteins: extraction technologies, bioactive peptides and allergenicity of edible insect proteins. Food & Function 14(18): 8129–8156.

Mishyna, M., J.K. Keppler and J. Chen. 2021. Techno-functional properties of edible insect proteins and effects of processing. Current Opinion in Colloid & Interface Science 56: 101508.

Patil, P., S. Mandal, S.K. Tomar and S. Anand. 2015. Food protein-derived bioactive peptides in management of type 2 diabetes. European Journal of Nutrition 54(6): 863–880.

Sangsawad, P., S. Katemala, D. Pao, S. Suwanangul, R. Jeencham and M. Sutheerawattananonda. 2022. Integrated evaluation of dual-functional DPP-IV and ACE inhibitory effects of peptides derived from sericin hydrolysis and their stabilities during in vitro-simulated gastrointestinal and plasmin digestions. Foods 11(23): 3931.

Suwanangul, S., M.A. Alashi, R.E. Aluko, W. Tochampa and K. Ruttarattanamongkol, 2021. Inhibition of α-amylase, α-glucosidase and pancreatic lipase activities in vitro by sacha inchi (Plukenetia volubilis L.) protein hydrolysates and their fractionated peptides. Maejo International Journal of Science and Technology 15(1): 13–26.

Suwanangul, S., P. Sangsawad, M.A. Alashi, R.E. Aluko, W. Tochampa, S. Chittrakorn, and K. Ruttarattanamongkol. 2021. Antioxidant activities of sacha inchi (Plukenetia volubilis L.) protein isolate and its hydrolysates produced with different proteases. Maejo International Journal of Science and Technology 15(1): 48–60.

Suwanangul, S. and K. Ruttarattanamongkol. 2022. Antioxidant and biochemical properties of protein hydrolysates prepared from Sacha Inchi meal. Journal of Agricultural Research and Extension 39(2): 55–67. [in Thai]

Suwanangul, S., P. Jaichakan, N. Narkprasom, S. Kraithong, K. Narkprasom and P. Sangsawad. 2023. Innovative insights for establishing a synbiotic relationship with Bacillus coagulans: viability, bioactivity, and In Vitro-simulated gastrointestinal digestion. Foods 12(19): 3692.

Suwanangul, S., K. Arkanit, S. Kraithong, W. Sorndech, S. Tastub, N. Rungraeng and P. Sangsawad. 2025. Impact of an innovative two-step temperature-controlled accelerated germination process on phytochemical enhancement, digestibility, and morphological changes in colored rice. Food Chemistry 478: 143558.

Suwanangul, S., N. Rungraeng, S. Phongthai, R. Chen, H. Corke, Y. Ai and P. Sangsawad. 2025. Effects of pressure-cooking and freeze-drying on the quality and functionality of instant black rice: starch crystallinity, bioactive properties, and digestibility. International Journal of Biological Macromolecules 318(1): 144754.