ความสัมพันธ์และประสิทธิภาพในการทำนายค่า ECe จากค่า EC 1:5 ด้วยเครื่องมือราคาประหยัดในการประเมินความเค็มของดิน
Main Article Content
บทคัดย่อ
วิธีมาตรฐานในการประเมินความเค็มของดิน คือ การวัดค่าสภาพการนำไฟฟ้าของสารสกัดดินอิ่มตัวด้วยน้ำ (ECe) ซึ่งมีความยุ่งยาก หากมีวิธีการวัดค่า EC ที่สะดวก และสามารถจำแนกระดับความเค็มของดินได้จะเป็นทางเลือกสำหรับเกษตรกรในการติดตามคุณภาพดินเค็ม งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบวิธีการวัดค่า EC ระหว่างวิธี ECe กับวิธี EC 1:5 จากห้องปฏิบัติการ (EC 1:5 Lab) เครื่องวัด EC แบบพกพาราคาประหยัด (EC 1:5 pen-type) และชุดตรวจสอบ EC ภาคสนาม (EC test kit) ศึกษาดินที่มีผลกระทบจากเกลือในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย จำนวน 32 บริเวณ รวม 194 ตัวอย่าง ผลการศึกษาพบว่า ค่า EC 1:5 Lab และ EC 1:5 pen-type สามารถทำนาย ECe ด้วยสมการถดถอยเชิงเส้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ ให้ค่าสัมประสิทธิ์การกำหนด (R²) เท่ากับ 0.82 และ 0.83 ตามลำดับ สำหรับ ค่า EC 1:5 pen-type สามารถทำนาย ECe ด้วยสมการถดถอยเชิงเส้น ความแม่นยำของการทำนายอยู่ในระดับสูงในช่วงดินเค็มน้อยถึงปานกลาง (ECe <4 dS/m) มีค่า Residual ใกล้ศูนย์ (-1.93 ถึง 5.87 dS/m) และลดลงเมื่อความเค็มของดินสูงขึ้น (ECe >4 dS/m) มีค่า residual ระหว่าง -4.47 ถึง 6.26 dS/m โดยในดินเค็มสูงพบการประเมินต่ำกว่าค่าจริง แนะนำให้ทำการสอบเทียบเครื่องวัด EC แบบพกพาราคาประหยัดด้วยสารละลายมาตรฐานก่อนการใช้งานทุกครั้ง สำหรับ EC test kit ให้ผลเป็นข้อมูลเชิงกลุ่มที่ไม่ต่อเนื่องจึงไม่เหมาะสำหรับการทำนายค่า ECe เชิงปริมาณ แต่สามารถใช้เป็นเครื่องมือภาคสนามเพื่อจำแนกดินเค็มเบื้องต้นในระดับที่ยอมรับได้ ความถูกต้องในการจำแนกระดับความเค็มของดินเท่ากับ 88.14% เมื่อเทียบกับค่า ECe จากห้องปฏิบัติการ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารเกษตรพระจอมเกล้า
เอกสารอ้างอิง
Aboukila, E. F., & Norton, J. B. (2017). Estimation of saturated soil paste salinity from soil water extracts. Soil Science, 182(3), 107-113. https://doi.org/10.1097/SS.0000000000000197.
Akpan, U. E., Okon, A. A., & Ituen, E. E. (2002). Measurement of salinity and electrical conductivity of some soil samples of Uruan local government area of Akwa, Ibom state, Nigeria. Global Journal of Pure and Applied Science, 8(3), 399-403. https://doi.org/10.4314/gjpas.v8i3.16024.
Arnold, S. L., Doran, J. W., Schepers, J. S., Wienhold, B. J., Ginting D., Amos, B., & Gomes, S. (2005). Portable probes to measure electrical conductivity and soil quality in the field. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 36(15-16), 2271-2287. https://doi.org/10.1080/00103620500196689.
Best, R. J. (1929). A rapid electrometric method for determining the chloride content of soils. Journal of Agricultural Science, 19(3), 533-540. https://doi.org/10.1017/S0021859600011771.
Chi, C. M., & Wang, Z. C. (2010). Characterizing salt-affected soils of Songnen plain using saturated paste and 1:5 soil-to-water extraction methods. Arid Land Research and Management, 24(1), 1-11. https://doi.org/10.1080/15324980903439362.
Egorov, V. V., Fridland, V. M., Ivanova, E. N., & Rozov, N. N. (1977). Classification and Diagnostics of Soils of the USSR. CRC Press.
Food and Agriculture Organization of United Nations and The Intergovernmental Technical Panel on Soils. (2015). Status of the World’s Soil Resources (SWSR)-Main Report. Food and Agriculture Organization of the United Nations and Intergovernmental Technical Panel on Soils.
Food and Agriculture Organization of United Nations. (2018). Handbook for Saline Soil Management. Food and Agriculture Organization of the United Nations and Lomonosov Moscow State University.
Food and Agriculture Organization of United Nations. (2020). Soil Testing Methods Manual Doctors Global Programme–A Farmer-to-Farmer Training Programme. Food and Agriculture Organization of United Nations.
Food and Agriculture Organization of United Nations. (2021). Standard Operating Procedure for Soil Electrical Conductivity, Soil/ Water 1:5. Food and Agriculture Organization of United Nations.
Geo-Informatics and Space Technology Development Agency. (2023). Thailand Province Boundaries. Retrieved from: https://opendata.gistda.or.th/. (in Thai).
Gozukara, G., Altunbas, S., Dengiz, O., & Adak, A. (2022). Assessing the effect of soil to water ratios and sampling strategies on the prediction of EC and pH using pXRF and Vis-NIR spectra. Computer and Electronics in Agriculture, 203(1), 107459. https://doi.org/10.1016/j.compag.2022.107459.
Hajrasuliha, S., Cassel, D. K., & Rezainejad, Y. (1991). Estimation of chloride ion concentration in saline soils from measurement of electrical conductivity of saturated soil extracts. Geoderma, 49(1-2), 117-127. https://doi.org/10.1016/0016-7061(91)90095-B.
He, Y., DeSutter, T., Hopkins, D., Jia, X., & Wysocki, D. A. (2013). Predicting ECe of the saturated paste extract from value of EC 1:5. Canadian Journal of Soil Science, 93(5), 585-594. https://doi.org/10.4141/cjss2012-080.
He, Y., DeSutter, T., Prunty, L., Hopkins, D., Jia, X., & Wysocki, D. A. (2012). Evaluation of 1:5 soil to water extracts electrical conductivity methods. Geoderma, 185-186(1), 12-17. https://doi.org/10.1016/j.geoderma.2012.03.022.
Kargas, G., Londra, P., & Sotirakoglou, K. (2022). The effect of soil texture on the conversion factor of 1:5 soil/water extract electrical conductivity (EC 1:5) to soil saturated paste extract electrical conductivity (ECe). Water, 14(4), 642. https://doi.org/10.3390/w14040642.
Khorsandi, F., & Yazdi, F. A. (2007). Gypsum and texture effects on the estimation of saturated paste electrical conductivity by two extraction methods. Communication in Soil Science and Plant Analysis, 38(7), 1105-1117. https://doi.org/10.1080/00103620701278120.
Khorsandi, F., & Yazdi, F. A. (2011). Estimation of saturated paste extracts’ electrical conductivity from 1:5 soil/water suspension and gypsum. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 42(3), 315-321. https://doi.org/10.1080/00103624.2011.538885.
Kruse, E. G., Willardso, L., & Ayars, J. (1990). On-farm irrigation and drainage practices. In Agricultural Salinity Assessment and Management, pp. 349-371. American Society of Civil Engineers.
Kumar, P., Sarangi, A., & Singh, D. K. (2023). Comparative evaluation of methods for estimation of soil salinity. Journal of AgriSearch, 10(1), 18-23.
Land Development Department. (2025). Do It Yourself (DIY) Soil Tests. Retrieved from: https://worldsoilday.ldd.go.th/Data/3_poster/th/poster_TH4_6364b4f591412.pdf. (in Thai).
Land Development Department. (2026). e-Service LDD: Online service. Retrieved from: https://www.ldd.go.th/eservice/index.html. (in Thai).
Leksungnoen, N., Andriyas, T., & Andriyas, S. (2018). ECe prediction from EC1:5 in inland salt-affected soils collected from Khorat and Sakhon Nakhon basins, Thailand. Communication in Soil Science and Plant Analysis, 49(21), 2627-2637. https://www.scopus.com/inward/record.uri?eid=2-s2.0-85055336401&doi=10.1080%2f00103624.2018.1524900&partnerID=40&md5=ddfaf99663dd39e98c4506c0221f69cc
Microsoft Corporation. (2024). Microsoft 365 Family. Retrieved from: https://www.microsoft.com/th-th/windows-365. (in Thai).
Ozcan, H., Ekinci, H., Yigini, Y., & Yuksel, O. (2006). Comparison of four soil salinity extraction methods. In Proceedings of the 18th International Soil Metting on “Soil Sustaining Life on Earth, Managing Soil and Technology”, pp. 697-703. Soil Science Society of Turkey.
Park, S. W., Baek, N., Shin, E. S., & Choi, W. J. (2024). Advances in the ECe prediction for EC 1:5. Korean Journal of Soil Science and Fertilizer, 57(1), 73-78. https://doi.org/10.7745/KJSSF.2024.57.1.073.
Phuong, N. T. K., Khoi, C. M., Ritz, K., Linh, T. B., Minh, D. D., Duc, T. A., Sinh, N. V., Linh, T. T., & Toyota, K. (2020). Influence of rice husk biochar and compost amendments on salt contents and hydraulic properties of soil and rice yield in salt-affected fields. Agronomy, 10(8), 1101. https://doi.org/10.3390/agronomy10081101.
Queensland Government. (2018). Measuring Salinity. Retrieved from: https://www.publications.qld.gov.au/dataset/science-notes-soils/resource/6205ff5f-92b6-444b-95b7-f195fe4a64d6.
Rayment, G. E., & Higginson, F. R. (1992). Australian soil and land survey handbook. Australian Laboratory Handbook of Soil and Water Chemical Methods. Inkata Press.
Richards, L. (1954). Diagnosis and improvement of saline and alkali soils. Soil Science, 78(2), 154. https://doi.org/10.1097/00010694-195408000-00012.
Rukadi, K., Phontusang, P., & Sriprachote, A. (2025). Soil ECe prediction from different EC water ratios and sample sizes in salt-affected soils. EnvironmentAsia, 18(2), 121-130. https://doi.org/10.14456/ea.2025.42.
Sahunalu, P. (2003). Rehabilitation of salt affected lands in Northeast Thailand. Tropics, 13(1), 39-51. https://doi.org/10.3759/tropics.13.39.
Shahid, S. A., Zaman, M., & Heng, L. (2018). Soil salinity: Historical perspectives and a world overview of the problem. In Guideline for Salinity Assessment, Mitigation and Adaptation Using Nuclear and Related Techniques, pp. 43-53. Springer International Publishing.
Shirokova, Y., Forkutsa, I., & Sharafutdinova, N. (2000). Use of electrical conductivity instead of soluble salts for soil salinity monitoring in Central Asia. Irrigation and Drainage Systems, 14(3), 199-205. https://doi.org/10.1023/A:1026560204665.
Smagin, A., Kacimov, A., & Sadovnikova, N. (2024). EC conversion for 1:5 extracts and standard saturated soil-water pastes in the assessment of arid land salinization: Classical methodologies revisited. Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences, 23(4), 277-288. https://doi.org/10.1016/j.jssas.2023.12.005.
Soil Science Division Staff. (2017). Soil Survey Manual: USDA Handbook No. 18. Government Printing Office.
Sonmez, J. S., Buyuktas, D., Okturen, F., & Citak, S. (2008). Assessment of different soil to water ratios (1:1, 1:2:5, 1:5) in soil salinity studies. Geoderma, 144(1), 361-369. https://doi.org/10.1016/j.geoderma.2007.12.005.
United States Department of Agriculture. (1954). Diagnoses and Improvement of Saline and Alkali Soils: Agriculture Handbook No. 60. United States Department of Agriculture.
Visconti, F., de Paz, J. M., & Rubio, J. L. (2010). What information does the electrical conductivity of soil water extracts of 1 to 5 ratio (w/v) provide for soil salinity assessment of agricultural irrigated lands? Geoderma, 154(3-4), 387-397. https://doi.org/10.1016/j.geoderma.2009.11.012.
Wang, Y., Wang, Z. X., Lian, X. J., Xiao, H., Wang, L. Y., & He, H. D. (2011). Measurement of soil electrical conductivity and relationship between soluble salt content and electrical conductivity in Tianjin coastal area. Tianjin Agricultural Science, 17(2), 18-21. https://doi.org/10.22059/ijswr.2024.383125.669804.
Yang, Y., Ye, R., Srisutham, M., Nontasri, T., Sritumboon, S., Maki, M., Yoshida, K., Oki, K., & Homm, K. (2022). Rice production in farmer fields in soil salinity classified areas in Khon Kaen, Northeast Thailand. Sustainability, 14(16), 9873. https://doi.org/10.3390/su14169873.
