การใช้ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์เพื่อประเมินพื้นที่เหมาะสมในการฝังกลบขยะมูลฝอย  ตามหลักสุขาภิบาล จังหวัดลพบุรี

ขวัญชัย  ชัยอุดม; วรินทร  สุดแสวง; เอมิกา  รสโหมด

doi:10.14456/jare-mju.2025.60

ผู้แต่ง

ขวัญชัย ชัยอุดม สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ลพบุรี
วรินทร สุดแสวง สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ลพบุรี
เอมิกา รสโหมด สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี ลพบุรี

DOI:

https://doi.org/10.14456/jare-mju.2025.60

คำสำคัญ:

สถานที่ฝังกลบขยะมูลฝอยแบบถูกหลักสุขาภิบาล , เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ , เทคนิคการซ้อนทับข้อมูลเชิงพื้นที่

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการฝังกลบขยะมูลฝอยของจังหวัดลพบุรี วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่ด้วยวิธีการถ่วงน้ำหนักและเทคนิคการซ้อนทับข้อมูลเชิงพื้นที่ (overlay technique) ด้วยโปรแกรม ArcGIS 10.2 จากเกณฑ์การคัดเลือกพื้นที่ 11 ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเลือกพื้นที่เพื่อสร้างบ่อฝังกลบขยะอย่างถูกหลักสุขาภิบาล

ผลการศึกษา พบว่าปัจจัยที่ใช้ในการคัดเลือกพื้นที่ที่มีค่าถ่วงน้ำหนักมากที่สุด คือ ระยะห่างจากแหล่งน้ำและพื้นที่ชุ่มน้ำ มีค่าถ่วงน้ำหนัก ร้อยละ 11.03 รองลงมาคือ ประปา ระดับน้ำใต้ดิน ระยะห่างจากชุมชน ความลาดชัน สภาพทางธรณี โบราณสถาน พื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วม เนื้อดิน การใช้ประโยชน์ที่ดิน และเส้นทางคมนาคม ร้อยละ 10.66, 10.29, 9.56, 9.56, 9.19, 8.82, 8.46, 8.09, 7.72 และ 6.62 ตามลำดับ ส่วนพื้นที่ที่มีเหมาะสมมากสำหรับเป็นพื้นที่ฝังกลบขยะมูลฝอยแบบ ถูกหลักสุขาภิบาลในจังหวัดลพบุรี ส่วนใหญ่อยู่ในเขตพื้นที่อำเภอโคกสำโรง มีเนื้อที่ 224.64 ตารางกิโลเมตร (ร้อยละ 3.62 ของพื้นที่ทั้งจังหวัด) รองลงมาคือ พื้นที่อำเภอชัยบาดาล มีเนื้อที่ 182.05 ตารางกิโลเมตร (ร้อยละ 2.93) อำเภอท่าหลวง มีเนื้อที่ 81.21 ตารางกิโลเมตร (ร้อยละ 1.30) และน้อยที่สุดคือ พื้นที่อำเภอสระโบสถ์ มีเนื้อที่ 0.86 ตารางกิโลเมตร (ร้อยละ 0.01) อย่างไรก็ตาม ควรมีการส่งเสริมให้มีขบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อใช้ประกอบการประเมินพื้นที่เหมาะสมในการเป็นพื้นที่ฝังกลบขยะมูลฝอยตามหลักสุขาภิบาล และพิจารณาแนวทางการจัดการขยะที่ยั่งยืนเพื่อลดปริมาณขยะ ในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

Al-Anbari, M.A., M.Y. Thameer and N. Al-Ansari. 2018. Landfill site selection by weighted overlay technique: case study of Al-Kufa, Iraq. Sustainability 10(4): 999. https://doi.org/10.3390/su10040999

Chabuk, A., N. Al-Ansari, H.M. Hussain, S. Knutsson and R. Pusch. 2016. Landfill site selection using geographic information system and analytical hierarchy process: a case study Al-Hillah Qadhaa, Babylon, Iraq. Waste Management and Research 34(5): 427–437. https://doi.org/10.1177/0734242X16633778

Chinda, T., N. Leewattana and N. Leeamnuayjaroen. 2012. The Study of Landfill Situations in Thailand. pp. 1–8. In Proceedings of the 1st Mae Fah Luang University International Conference 2012. Chiang rai: Mae Fah Luang University.

Ghobadi, M. 2024. Environmental capability assessment for MSW landfill site using geographic information system and multi criteria evaluation. Advances in Environmental Technology 10(1): 29–40. https://doi.org/10.22104/aet.2023.6210.1712

Iamchuen, N., B. Sukopromsun, N. Chaikaew and T. Anucharn. 2023. Network analysis of waste collection systems and guidelines for finding landfill areas: a case study of Songkhla municipality, Songkhla province. Burapha Science Journal 28(1): 364–383. [in Thai]

Mallick, J. 2021. Municipal solid waste landfill site selection based on fuzzy-AHP and geoinformation techniques in Asir region, Saudi Arabia. Sustainability 13(3): 1538. https://doi.org/10.3390/su13031538

Narongrit, C. 2005. Geographic Information Systems for Environmental Management. Phitsanulok: Department of Natural Resources and Environment, Faculty of Agriculture, Natural Resources and Environment, Naresuan University. 329 p. [in Thai]

Noinamsai, S. and P. Wachirawongsakorn. 2017. Assessment of suitable areas for sanitary landfill sites in uttaradit province using geographic information systems. Phibunsongkhram Journal of Science, Technology and Environmental Research 3(25): 77–85. [in Thai]

Pollution Control Department. 2024. Information system for municipal waste management. [Online]. Available https://thaimsw.pcd.go.th/report_country.php (September 12, 2024).

Pollution Control Department. 2024. Guidelines for assessing site suitability, design, construction and management of sanitary landfill sites. [Online]. Available https://www.pcd.go.th/publication/5065/(September 20, 2024).

Provincial Office of Natural Resources and Environment Lop Buri. 2024. Provincial natural resources and environmental management plan (5-year period 2023–2027). [Online]. Available https://lopburi.mnre.go.th/th/information/more/69 (September 12, 2024).

Rezaeisabzevar, Y., A. Bazargan and B. Zohourian. 2020. Landfill site selection using multi criteria decision making: Influential factors for comparing locations. Journal of Environmental Sciences 93: 170–184. https://doi.org/10.3390/rs15153754

Vichiansinpa, J., N. Wongram and C. Wantong. 2015. Application of geographic information system on sanitary landfill site selection: a case study of Lam Plai Mat district, Buriram province. Rommayasan 13(2): 19–32. [in Thai]