ผลของความยาววันและอุณหภูมิต่อการเจริญเติบโตของกล้วยไม้แวนดาพันธุ์ปากช่องบลู

พรวจนา คงแก้ว; กนกวรรณ ปัญจะมา; ชัยอาทิตย์ อิ่นคำ; ภาณุพล หงษ์ภักดี; ถกลวรรณ ศิริสวัสดิ์; โสระยา ร่วมรังษี

ผู้แต่ง

พรวจนา คงแก้ว ภาควิชาพืชศาสตร์และปฐพีศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เชียงใหม่
กนกวรรณ ปัญจะมา ภาควิชาพืชศาสตร์และปฐพีศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เชียงใหม่
ชัยอาทิตย์ อิ่นคำ สถาบันวิจัยพหุศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เชียงใหม่
ภาณุพล หงษ์ภักดี สาขาวิชาพืชสวน คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ขอนแก่น
ถกลวรรณ ศิริสวัสดิ์ ศูนย์บริการการพัฒนาขยายพันธุ์ไม้ดอกไม้ผลบ้านไร่ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เชียงใหม่
โสระยา ร่วมรังษี ภาควิชาพืชศาสตร์และปฐพีศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เชียงใหม่ https://orcid.org/0000-0002-3316-1877

คำสำคัญ:

กล้วยไม้แวนดา, การพรางแสง, อุณหภูมิต่ำ, นอกฤดูกาล, ความยาวช่วงแสง

บทคัดย่อ

ตลาดทั้งในและต่างประเทศมีความต้องการกล้วยไม้ตลอดทั้งปี ซึ่งการผลิตดอกกล้วยไม้แวนดา โดยเฉพาะกล้วยไม้แวนดาลูกผสมพันธุ์ ‘ปากช่องบลู’ ในฤดูร้อนเป็นที่ต้องการของตลาดแต่ยังผลิตได้ยาก งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของความยาววันและอุณหภูมิที่มีต่อการเจริญเติบโตและการควบคุมการบานของดอกในช่วงฤดูร้อน โดยให้พืชได้รับปัจจัยที่แตกต่างกัน 2 ปัจจัย คือ ปัจจัยที่ 1 สภาพความยาววัน 2 ระดับ ได้แก่ ความยาวช่วงแสงประมาณ 12 ชั่วโมง และสภาพวันสั้น 7 ชั่วโมง ปัจจัยที่ 2 ให้พืชได้รับอุณหภูมิปลูกเลี้ยงที่แตกต่างกัน 2 ระดับ ได้แก่ 30±2°ซ ภายใต้โรงเรือนพรางแสง 50 เปอร์เซ็นต์ และ 25±2°ซ โรงเรือนควบคุมอุณหภูมิ (4 กรรมวิธี) โดยพืชได้รับความเข้มแสงเท่ากันเฉลี่ย 350 ไมโครโมลต่อตารางเมตรต่อวินาที ผลการทดลองพบว่า การให้กรรมวิธีความยาววันและอุณหภูมิ ที่แตกต่างกันไม่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตทางลำต้น คือ ความสูงต้น ความยาวใบ และจำนวนใบ ตลอดระยะเวลาทำการทดลอง อย่างไรก็ตาม พบว่ากรรมวิธีทดลองทำให้การบานมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ซึ่งการให้กล้วยไม้แวนดาได้รับสภาพวันสั้นสามารถชะลอการบานของดอกออกไปได้ตามระยะเวลาที่ให้วันสั้น เมื่อเปรียบเทียบกับความยาววัน 12 ชั่วโมง และการปลูกเลี้ยงในโรงเรือนควบคุมอุณหภูมิทำให้คุณภาพและประสิทธิภาพการบานของแวนดามีเปอร์เซ็นต์การบาน และอายุช่อดอกมากกว่าการปลูกเลี้ยงในโรงเรือนพรางแสงธรรมชาติ

เอกสารอ้างอิง

Arditti, J. 1992. Fundamentals of Orchid Biology. New York: John Wiley & Sons. 691 p.

Banyai, K., S. Ruamrungsri and N. Potapohn. 2010. Effects of photoperiod and GA3 on plant nutrients and off-season flowering of Rhynchostylis gigantea (Lindl.) Ridl. The Horticulture Journal 26(1): 43–50. [in Thai]

Blanchard, M.G. and E.S. Runkle. 2006. Temperature during the day, but not during the night, controls flowering of Phalaenopsis orchids. Journal of Experimental Botany 57: 4043–4049.

Department of International Trade Promotion. 2024. Herb and spice market in Japan. Retrieved from https://www. ditp.go.th/post/169480 [in Thai]

Grove, D.L. 1995. Vandas and Ascocendas and Their Combinations with Other Genera. Portland: Timber Press, Inc. 241 p.

Jearwattana, M., D. Naphrom and N. Potapohn. 2014. Changes of gibberellin-like substances content during flowering of Rhynchostylis gigantea (Lindl.) Ridl. The Horticulture Journal 30(3): 263–269. [in Thai]

Lopez, R.G. and E.S. Runkle. 2005. Environmental physiology of growth and flowering of orchids. HortScience 40(7): 1969–1973.

Ruamrungsri, S., C. Inkham, T. Sirisawad, P. Kongkeaw, P. Hongpakdee and K. Panjama. 2024. Flowering behavior and temperature affected on growth and flowering of blue Vanda hybrid. Social Science Research Network 30: 1–32.

Ruamrungsri, S., T. Sirisawad, K. Panjama, N. Potapohn and C. Inkham. 2021. Effects of short day cycles on flowering time and nutritional status of Vanda. The Horticulture Journal 90(1): 108–113.

Sirisawad, T. and S. Ruamrungsri. 2018. Annual flower bud development of Vanda Manuvadee. Journal of Agriculture and Crops 34(3): 341–351. [in Thai]

Sirisawad, T., N. Potapohn and S. Ruamrungsri. 2015. Effects of evaporative cooling greenhouse growing on flowering of Vanda. Acta Horticulturae 1078: 107–112.