ปัจจัยที่ส่งผลต่อความตั้งใจการผลิตข้าวสาลีของเกษตรกร ในพื้นที่อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่

ภัทรธีรา  อินพลับ; รพี  ดอกไม้เทศ; จิรัฐินาฏ  ถังเงิน; สิปปวิชญ์ ปัญญาตุ้ย

ผู้แต่ง

ภัทรธีรา อินพลับ สาขาการจัดการเกษตรและชุมชน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน นครปฐม https://orcid.org/0009-0006-0207-8874
รพี ดอกไม้เทศ สาขาการจัดการเกษตรและชุมชน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน นครปฐม
จิรัฐินาฏ ถังเงิน สาขาการจัดการเกษตรและชุมชน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน นครปฐม
สิปปวิชญ์ ปัญญาตุ้ย ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง เชียงใหม่

คำสำคัญ:

การผลิตข้าวสาลี , ความตั้งใจผลิตข้าวสาลี , ทัศนคติ, การคล้อยตาม , การรับรู้, ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความตั้งใจผลิตข้าวสาลี และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจในการผลิตข้าวสาลีของเกษตรกรในอำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน (TPB) กลุ่มประชากร คือ เกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนปลูก ข้าวสาลีกับศูนย์วิจัยข้าวสะเมิงในฤดูปลูกปี พ.ศ. 2567/2568 จำนวน 80 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามแบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.94 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรมีความตั้งใจในการผลิตข้าวสาลีโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( $สมการ$ =4.12) เมื่อพิจารณารายปัจจัยพบว่า ทัศนคติต่อพฤติกรรมมีค่าเฉลี่ยสูงสุดอยู่ในระดับมากที่สุด ( $สมการ$ =4.21) รองลงมา คือ การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม ( $สมการ$ =4.11) และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง ( $สมการ$ =4.04) ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณพบว่า ปัจจัยทั้ง 3 ด้าน สามารถร่วมกันพยากรณ์ความตั้งใจในการผลิตข้าวสาลี ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 69.7 ( $สมการ$ =0.697) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจผลิตสูงที่สุดคือ การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม ( $สมการ$ =0.659) รองลงมาคือ ทัศนคติต่อพฤติกรรม ( $สมการ$ =0.323) และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง ( $สมการ$ =0.240) ข้อเสนอแนะจาก การวิจัยชี้ว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเสริมสร้างความเชื่อมั่นด้านทรัพยากรและเทคโนโลยี ควบคู่กับการพัฒนากลไกตลาดและราคารับซื้อที่ชัดเจนเพื่อสร้างความยั่งยืนในการผลิต

เอกสารอ้างอิง

Ajzen, I. 1991. The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes 50(2): 179–211.

Chaiyanont, P., W. Watanarawee, P. Boonyarasai and K. Rattanasimakul. 2025. The influence of communication on enhancing the predictive power of the Theory of Planned Behavior (TPB): suggestions for application to business management. Journal of Management Science Pibulsongkram Rajabhat University 7(2): 69–86. [in Thai]

Daophakhanan, N. and T. Wimoonard. 2024. Factors influencing consumers’ acceptance of novel food in the category of cultured meat. Journal of Humanities and Social Sciences Mahasarakham University 43(6): 1041–1057. [in Thai]

Khumhome, B. and S. Rattanawan. 2023. The effect of perceived workload on burnout of an asset management company employees generation Y and Z: compensation as a moderating variable. Journal of Management Science, Ubon Ratchathani University 12(2): 22–34. [in Thai]

Maliwan, N. and T. Thangngoen. 2024. Factors influencing farmers’ intention to grow post-rice crops in the upper northern region of Thailand. Journal of Agricultural Research and Extension 41(1): 12–25. [in Thai]

Office of Agricultural Economics. 2025. Wheat import statistics. Retrieved from https://oae.go.th [in Thai]

Phonman, R. and M. Kajitnatitham. 2024. From Likert-type scale to Likert-like scale. Journal of Social Sciences in Measurement Evaluation Statistics and Research 5(1): 1–15. [in Thai]

Piriyapatrakij, A. and N. Suramongkol. 2019. Factors influencing research engagement at Thailand Institute of Scientific and Technological Research. ARU Research Journal Humanities and Social Sciences 6(1): 9–16. [in Thai]

Punyatuy, S., J. Ancheta, P. Inplub, N. Insalud and T. Kaeomuangmoon. 2025. Spatial analysis of suitable area for wheat production in the upper northern region, Thailand. Journal of Agricultural Science and Management 8(1): 36–50. [in Thai]

Punyatuy, S., S. Chaiwongsar and N. Insalud. 2023. Effects of planting dates on growth, yield components and yield of promising temperate cereal lines. Khon Kaen Agriculture Journal 51(3): 452–468. [in Thai]

Punyatuy, S., S. Kaewkosaba, N. Boonmee, P. Inplub, S. Chaiwongsar and N. Insalud. 2022. The comparative study of wheat production process in Chiang Mai and Mae Hong Son province. Journal of Science and Technology Kasetsart University 11(1): 1–16. [in Thai]

Worasittanon, T. 2024. Factors influencing the intention to use and actual use of smart home devices. Journal of Information Systems in Business 10(2-3): 70–92. [in Thai]