การประเมินผลโครงการท่องเที่ยวเชิงอาหารของจังหวัดจันทบุรีต่อการยกระดับ องค์ความรู้ มาตรฐานการผลิต และโอกาสทางการตลาดของเกษตรกร
คำสำคัญ:
การประเมินโครงการเกษตร , จังหวัดจันทบุรี, มาตรฐาน GAP , การท่องเที่ยวเชิงอาหารบทคัดย่อ
แม้การท่องเที่ยวเชิงอาหารจะถูกนำมาใช้เป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าเกษตรและสร้างรายได้แก่ชุมชน แต่ในเชิงวิชาการยังขาดหลักฐานเชิงประจักษ์ ที่อธิบายผลกระทบของโครงการลักษณะดังกล่าวต่อเกษตรกรในระดับจุลภาค โดยเฉพาะในมิติของการยกระดับมาตรฐานการผลิตและการเชื่อมโยงองค์ความรู้ไปสู่มูลค่าทางเศรษฐกิจ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของโครงการท่องเที่ยวเชิงอาหารของจังหวัดจันทบุรีต่อการยกระดับองค์ความรู้ มาตรฐานการผลิต และโอกาสทางการตลาดของเกษตรกร ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณในรูปแบบการประเมินผลโครงการ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเกษตรกรจำนวน 200 รายที่เข้าร่วมโครงการ ด้วยแบบสอบถามเชิงโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่และร้อยละ เพื่ออธิบายการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นภายหลังการเข้าร่วมโครงการ ผลการศึกษาพบว่า โครงการมีผลเชิงบวกต่อการยกระดับศักยภาพการผลิตของเกษตรกร โดยเกษตรกรร้อยละ 49.50 ได้รับการรับรองมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี และร้อยละ 90.50 ระบุว่าผลลัพธ์ด้านมาตรฐานการผลิตสอดคล้องกับความคาดหวัง อย่างไร ก็ตาม ผลลัพธ์ด้านการตลาดและรายได้ยังอยู่ในระดับ ปานกลาง โดยมีเกษตรกรเพียงร้อยละ 29 ที่เริ่มใช้ช่องทางการตลาดออนไลน์ และร้อยละ 5 ที่มีรายได้เพิ่มจากกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร สะท้อนว่าการพัฒนาเกษตรเชิงมูลค่าเพิ่มผ่านการท่องเที่ยวเชิงอาหารยังอยู่ในระยะเริ่มต้น
เอกสารอ้างอิง
Bessière, J. 2013. “Heritagisation”, a challenge for tourism promotion and regional development: an example of food heritage. Journal of Heritage Tourism 8(4): 275–291. https://doi.org/10.1080/1743873X.2013.770861.
Everett, S. and S.L. Slocum. 2013. Food and tourism: an effective partnership? A UK-based review. Journal of Sustainable Tourism 21(6): 789–809. https://doi.org/10.1080/09669582.2012.741601.
Food and Agriculture Organization of the United Nations. 2018. The future of food and agriculture: alternative pathways to 2050. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. Retrieved from https://www.fao.org
Maitho, T. and D.N. Kyalo. 2025. Monitoring and evaluation of agricultural-based project outcomes on household food security in Murang’a county, Kenya. International Journal of Professional Business Review 10(2): 1–23.
Maneerat, P. and K. Jaroenwisan. 2022. Value chain model for value addition of local ingredients to gastronomy tourism’s activities in Phuket province. Journal of Multidisciplinary in Humanities and Social Sciences 5(3): 813–825. [in Thai]
Nadee, P. 2018. Agro-tourism development towards sustainable tourism. EAU Heritage Journal Social Science and Humanity 8(2): 113–124. [in Thai]
Organisation for Economic Co-operation and Development. 2018. Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2018. Paris: OECD Publishing. 204 p.
Organisation for Economic Co-operation and Development. 2020. Food Supply Chains and COVID-19: Impacts and Policy Lessons. Paris: OECD Publishing. 48 p.
Porter, M.E. 1985. Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. New York: Free Press. 557 p.
Rajala, E., I. Vogel, A. Sundin, D. Kongmanila, M.G. Nassuna-Musoke, R. Musundire, M. Muipatayi, N. Marianne, K.L. Chiwona, M. Ulf and S. Boqvist. 2021. How can agricultural research translation projects targeting smallholder production systems be strengthened by using theory of change? Global Food Security 28: 100475.
Richards, G. 2015. Evolving gastronomic experiences: from food to foodscapes. Journal of Gastronomy and Tourism 1: 5–18. https://doi.org/10.3727/216929715X14298190828796.
Somarsa, W., P. Sriboonruang and P. Tongdeelert. 2025. Adoption of precision agriculture systems smart farm (handy sense) of Nam Dok Mai mango farmers, Bang Phli district, Samut Prakan province. King Mongkut’s Agricultural Journal 43(3): 410–417. [in Thai]
Sriyothin, S., Y. Leelakitpaisarn, P. Wichasin, J. Huanchom, A. Sriprasertsuk, T. Srinathiyawasin and B. Sriyothin. 2024. Agrotourism: driving tourism and hospitality industry through learning resources in the community to increase sustainable income. Punyapiwat Journal 16(3): 313–333. [in Thai]
Supapunt, P., P. Intanu and K. Chaikampun. 2021. Factor affecting adoption for vegetables with good agricultural practices standard in the upper north of Thailand. Journal of Agricultural Research and Extension 38(3): 152–170. [in Thai]
Tinnarat, G., N. Wongwichit, P. Phuworakit, P. Anderson and N. Lakkham. 2023. The study of guideline for value creation in supply chain of Khao Wong sticky rice farmers in Kalasin province. Journal of Accountancy and Management 15(4): 35–55. [in Thai]
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
