ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับนวัตกรรมการจัดการดินและน้ำของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว ในอำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะพื้นฐานของเกษตรกร การรับรู้ประสิทธิภาพ การรับรู้ความยากง่ายในการใช้นวัตกรรม ระดับการยอมรับ และปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับนวัตกรรมการจัดการดินและน้ำของเกษตรกรในพื้นที่อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี กลุ่มตัวอย่างคือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวแปลงใหญ่เกษตรสมัยใหม่ (ข้าว) จำนวน 110 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า เกษตรกรมีการรับรู้ประสิทธิภาพของนวัตกรรมในภาพรวมอยู่ในระดับสูง (ค่าเฉลี่ย 3.71) การรับรู้ความยากง่ายของนวัตกรรมอยู่ในระดับปานกลางถึงสูง ระดับการยอมรับนวัตกรรมภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ย 3.15) ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ พบว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) สามารถอธิบายการยอมรับได้ร้อยละ 55.60 คือ ปัจจัยด้านการรับรู้ความยากง่ายในการใช้นวัตกรรม โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลสูงสุด คือ การปรับระดับหน้าดินด้วยเลเซอร์ (β = 0.42) รองลงมา คือ การจัดการฟางและตอซัง (β = 0.41) การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (β = 0.31) การทำนาแบบเปียกสลับแห้ง (β = 0.19) และการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน (β = 0.15) ตามลำดับ โดยข้อค้นพบที่สำคัญ คือ แม้นวัตกรรมการปรับระดับหน้าดินด้วยเลเซอร์จะมีต้นทุนและความซับซ้อนสูงกว่านวัตกรรมอื่น แต่กลับได้รับการยอมรับสูงที่สุด สะท้อนให้เห็นว่าการรับรู้ถึงประโยชน์และผลลัพธ์ที่ชัดเจนมีบทบาทสำคัญในการตัดสินใจยอมรับนวัตกรรมของเกษตรกร ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายควรมุ่งเน้นการพัฒนาและส่งเสริมนวัตกรรมการจัดการดินและน้ำที่ใช้งานง่าย ควบคู่กับการสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานร่วมในระดับกลุ่มนาแปลงใหญ่ ขณะเดียวกันการส่งเสริมการเกษตรควรเน้นการเรียนรู้เชิงปฏิบัติ การสาธิตในแปลงจริง และการถ่ายทอดองค์ความรู้ที่เหมาะสมกับเกษตรกรสูงอายุ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารเกษตรพระจอมเกล้า
เอกสารอ้างอิง
Boonklang, T., Seerasarn, N., & Khrutmuang Sanserm, S. (2023). Factors influencing the adoption of soil analysis for fertilizer use by rice farmer in Wang Noi district, Phra Nakhon Si Ayutthaya province. Journal of Agricultural Science and Management, 6(3), 92-99. https://li02.tci-thaijo.org/index.php/JASM/article/view/469. (in Thai).
Bumrungbood, J., Hanpattanakit, P., Chidthaisong, A., Saeng-Ngam, S., & Vanitchung, S. (2019). Efficiency of water management by alternative wetting and drying on rice growth and production. Srinakharinwirot University Journal of Sciences and Technology, 12(24), 10–22. https://ph02.tci-thaijo.org/index.php/swujournal/article/view/243091. (in Thai).
Bureau of Agricultural Economics Research. (2023). The Study of Technology Acceptance Behavior for Reducing Greenhouse Gas Emissions from Rice Fields. Retrieved from: https://www.royalrain.go.th/UploadFile/09011725670618.pdf. (in Thai).
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-339. https://doi.org/10.2307/249008.
Department of Agricultural Extension. (2024). Agricultural Extension News. Retrieved from: https://share.google/OPltoA1pq9Qr24ZvN. (in Thai).
Digital Economy Promotion Agency. (2022). The Use of Laser Land Leveling Technology to Reduce Production Costs and Enhance Productivity among Thai Rice Farmers. Retrieved from: https://www.depa.or.th/th/article-view/Laser_Land_Leveling_2022. (in Thai).
Information and Communication Technology Center, Rice Department. (2024). Rice Situation Report. Retrieved from: https://files.ricethailand.go.th/files/2/documents/page_doc/files-rice-1735028623612.pdf. (in Thai).
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2021). Climate Change 2021: The Physical Science Basis, Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press. Retrieved from: https://doi.org/10.1017/9781009157896.
Jiang, L., Huang, H., He, S., Huang, H., & Luo, Y. (2022). What motivates farmers to adopt low-carbon agricultural technologies? Empirical evidence from thousands of rice farmers in Hubei province, central China. Frontiers in Psychology, 13(1), 983597. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.983597.
Jieopuang, K., Sriboonruang, P., & Lertsiri, S. (2025). Needs for alternate wetting and drying technology to promote the creation of carbon credits in rice production at the community rice centers, Phetchaburi province. King Mongkut’s Agricultural Journal, 43(3), 418–426. https://doi.org/10.55003/kmaj.2025.06.23.011. (in Thai).
Josue-Canacan, D. R. (2022). Adoption of integrated pest management (IPM) technologies in Southern Philippines: constraints and motivations. International Journal of Agricultural Technology, 18(1), 179–192. https://li04.tci-thaijo.org/index.php/IJAT/article/view/6606.
Joy-in, P., Kongto, P., & Lerttassanawanich, S. (2025). Factors affecting adoption of low-carbon technology by paddy rice farmers. Applied Economics, Management and Social Sciences, 1(3), 35–44. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/A_EMS/article/view/940.
Kongtanajaruanun, R., & Cheamuangphan, A. (2021). The strength of farmer groups participating in large agricultural land plots on rice farming in Chiang Rai province. Journal of Agricultural Research and Extension, (38)3, 182-193. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/MJUJN/article/view/243335. (in Thai).
Ministry of Agriculture and Cooperatives. (2023). Get to know RD85: A High-Yielding Rice Variety with Superior Milling Quality [Press release]. Retrieved from: https://www.moac.go.th/news-preview-451291791121. (in Thai).
Office of the National Economic and Social Development Council. (2023). The Thirteenth Plan (2023-2027)
The National Economic and Social Development Plan. Retrieved from: https://www.nesdc.go.th/the-national-economic-and-social-development-plan/the-thirteenth-plan-2023-2027/. (in Thai).
Payakkapong, A. (2017). Technology acceptance model (TAM) for marketing competitive. Journal of Humanities and Social Sciences Thonburi University, 11(25), 128–136. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/trujournal/article/view/85642. (in Thai).
Phuttharatraksa, P., & Leknoi, U. (2021). The effect and acknowledgement of wet-dry cycles farming in order to cope with climate of farmers in Sri Prachan district, Suphan Buri province. Journal of MCU Nakhondhat, 8(1), 134–144. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/249616. (in Thai).
Poapongsakorn, N., Thampanishvong, K., Pantakua, K., & Ratchakom, S. (2023). Alternate Wetting and Drying (AWD): The Path to the Future for Mitigating Global Warming. Retrieved from: https://tdri.or.th/2023/08/alternative-wetting-and-drying-rice/. (in Thai).
Polasen, W., Limunggura, T., & Khuhasawanwatch, S. (2017). Factors affecting farmer’s adoption of riceberry production innovation in Suphanburi province. King Mongkut’s Agricultural Journal, 35(1), 11–24. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/agritechjournal/article/view/162905. (in Thai).
Ritcharoon, P. (2023). Techniques for Writing High-Quality Research Reports. Phetkasem Printing. (in Thai).
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of Innovations. 5th Ed. Free Press.
United Nations Thailand. (2020). Thai Agricultural Sector: From Problems to Solutions. Retrieved from: https://thailand.un.org/en/103307-thai-agricultural-sector-problems-solutions.
Srisa-ard, B. (2002). Basic Research. 7th Ed. Suwiriyasarn.
Uttaruk, Y., Laosuwan, T., Sangpradid, S., Butthep, C., Leammanee, S., Indra, S., & Khunthong, P. (2024). Climate change mitigation using alternate wetting and drying methods to reduce greenhouse gas emissions. The Journal of Spatial Innovation Development, 5(2), 93-104. https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/jsid/article/view/256060. (in Thai).
Wajasuwan, T., & Wongsansukcharoen, J. (2022). Acceptance of technology and innovation affecting the intention of using drone for agricultural in the agricultural industry. Panyapiwat Journal, 14(1), 143–157. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/249619. (in Thai).
Wisetsantikul, S., & Treewannakul, P. (2019). Use of rice production cost reduction technology of farmers, Doembang sub-district, Doembangbuat district, Suphanburi province. Agricultural Science and Innovations Journal, 50(1), 64-77. (in Thai).
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. Harper and Row.
