การเพิ่มประสิทธิภาพการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อม่วงเทพรัตน์ในสภาพปลอดเชื้อ โดยใช้พาโคลบิวทราโซล

Abstract

การศึกษานี้เป็นการปรับปรุงสภาพม่วงเทพรัตน์โดยใช้สารพาโคลบิวทราโซล (PBZ) ในหลอดทดลอง โดยนำชิ้นส่วนยอดของม่วงเทพรัตน์ อายุ 1 เดือน สูง 2.0 เซนติเมตร และเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.1 เซนติเมตร เมื่อนำมาเพาะเลี้ยงบนอาหารสูตร MS (Murashige & Skoog, 1962) เติม PBZ เข้มข้น 0, 0.025, 0.075 และ 0.100 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 3 เดือน พบว่า อาหารสูตร MS ที่ปราศจากการเติม PBZ ให้อัตราการรอดชีวิตสูงสุด 94.44% อาหารสูตร MS เติม PBZ เข้มข้น 0.025 มิลลิกรัมต่อลิตร ทำให้ ต้นม่วงเทพรัตน์มีความสูงเฉลี่ยและความยาวข้อเฉลี่ยน้อยที่สุดคือ 4.08±1.81 เซนติเมตร และ 0.43±0.33 เซนติเมตร ตามลำดับ แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P≤0.05) แต่มีจำนวนตาข้างเฉลี่ย มากที่สุด คือ 9.17±3.24 ตาข้างต่อต้น นอกจากนี้พบว่า อาหารสูตร MS เติม PBZ เข้มข้น 0.075 มิลลิกรัมต่อลิตร ส่งเสริมให้ต้นม่วงเทพรัตน์มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยและมีตาดอกมากที่สุด คือ 0.28±0.04 เซนติเมตร และ 2.47±0.21 ตาดอกต่อต้น ตามลำดับ หลังจากย้ายยอดต้นม่วงเทพรัตน์ ที่ชักนำได้ไปเพาะเลี้ยงต่อบนอาหารสูตร ½ MS เพื่อชักนำให้เกิดราก เป็นเวลา 3 เดือน พบว่า ยอดของ ต้นม่วงเทพรัตน์ที่ได้จากการเพาะเลี้ยงบนอาหาร เติม PBZ เข้มข้น 0.025 และ 0.075 มิลลิกรัมต่อลิตร มีอัตราการรอดชีวิตสูงสุด 100% ในทางตรงกันข้ามยอดที่ชักนำจากอาหาร เติม PBZ เข้มข้น 0.100 มิลลิกรัมต่อลิตร มีอัตราการรอดชีวิตสูงสุด 44.44% หลังจากออกปลูกเป็นเวลา 1 เดือน

Enhancement of Exacum Affine Balf. Tissue Culture Invitro by Using Paclobutrazol

The enhancements of Exacum affine Balf. by paclobutrazol (PBZ) in vitro were investigated. One month of shoot explants, at 2.0 cm. length and 0.1 cm. diameter, were cultured on MS (Murashige & Skoog, 1962) medium supplemented with different concentrations of PBZ at 0, 0.025, 0.075 and 0.100 mg/l for 3 months. MS medium without PBZ revealed the highest survival rate at 94.44%. MS medium supplemented with 0.025 mg/l PBZ gave the lowest average of shoot length and node length at 4.08±1.81 cm. and 0.43±0.33 cm., respectively, with the significant difference at 0.05. But it gave the highest average number of axillary buds at 9.17±3.24 axillary buds/explants. Moreover, MS medium added with 0.075 mg/l PBZ promoted the highest average diameter and average number of flower buds at 0.28 ± 0.04 cm. and 2.47 ± 0.21 flower buds/explants, respectively. After transferred inducing shoots to ½ MS medium for root induction for 3 months, the resulted showed that shoot obtaining from medium supplement with 0.025 mg/l and 0.075 mg/l PBZ gave the highest root formation at 100%. On the conversely, shoot obtaining from medium supplement with 0.1 mg/l PBZ showed the highest survival rate at 44.44% after one month of hardening.