การลดต้นทุนการผลิตกระถางเพาะกล้าไม้จากวัสดุเหลือทิ้งของการเพาะเห็ดแครงโดยใช้เทคนิคทางวิศวกรรมอุตสาหการ

Main Article Content

ชาตรี หอมเขียว
นศพร ธรรมโชติ
วรพงค์ บุญช่วยแทน
ชินานาง นิลรัตน์
มณีรัตน์ แก้วโคกหวาย

บทคัดย่อ

ก้อนเชื้อเห็ดแครงหลังการเพาะเป็นวัสดุเหลือทิ้งที่สามารถนำมาพัฒนาเป็นกระถางเพาะกล้าไม้ได้ อย่างไรก็ตามเนื่องด้วยในกระบวนการผลิตนั้นมีต้นทุนการผลิตที่สูง ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อปรับปรุงกระบวนการผลิตกระถางเพาะกล้าไม้ให้มีต้นทุนการผลิตลดลง โดยใช้เทคนิคทางวิศวกรรมอุตสาหการ ในการดำเนินงานวิจัยมีการประยุกต์ใช้แผนภูมิกระบวนการทำงาน แผนภูมิกระบวนการไหล แนวคิดการลดความสูญเปล่า และการคำนวณต้นทุนการผลิต ซึ่งผลจากการดำเนินงานพบว่า สามารถลดกระบวนการผลิตที่ไม่จำเป็น ลดระยะเวลาการทำงาน ลดระยะเวลาการรอคอย และลดการเคลื่อนไหวที่ไม่จำเป็นได้ ขณะเดียวกัน ในการปรับปรุงสูตรส่วนผสมการผลิตกระถางเพาะกล้าไม้ ได้ลดปริมาณการใช้วัตถุดิบที่มีราคาสูง เช่น แป้งมันสำปะหลัง และน้ำมันพืชที่ใช้เคลือบแม่พิมพ์ ซึ่งจากการลดปริมาณการใช้วัตถุดิบทั้งสองนี้ พบว่ากระถางเพาะกล้าไม้หลังการปรับปรุงสูตรที่ผลิตจากขี้เลื่อยไม้ 100 กรัม แป้งมันสำปะหลัง 100 กรัมต่อน้ำ 300 มิลลิลิตร และไม่ใช้น้ำมันพืชเคลือบแม่พิมพ์ในการขึ้นรูป มีค่าแรงอัดในแนวตั้ง 1,780 นิวตัน และเปอร์เซ็นต์การดูดซับน้ำ 36.33 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งดีกว่ากระถางก่อนการปรับปรุงสูตร ดังนั้นผลจากการปรับปรุงกระบวนการผลิตและสูตรส่วนผสมดังกล่าว สามารถลดต้นทุนการผลิตลงได้ 31.8 เปอร์เซ็นต์ โดยก่อนการปรับปรุงมีต้นทุนการผลิต 9.68 บาทต่อใบ และหลังการปรับปรุงมีต้นทุนการผลิต 6.60 บาทต่อใบ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
หอมเขียว ช., ธรรมโชติ น. ., บุญช่วยแทน ว., นิลรัตน์ ช., & แก้วโคกหวาย ม. (2025). การลดต้นทุนการผลิตกระถางเพาะกล้าไม้จากวัสดุเหลือทิ้งของการเพาะเห็ดแครงโดยใช้เทคนิคทางวิศวกรรมอุตสาหการ. วารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 44(2), 1–16. https://doi.org/10.65217/wichchajnstru.2025.v44i2.263404
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชาตรี หอมเขียว นศพร ธรรมโชติ และวรพงค์ บุญช่วยแทน. (2566). การพัฒนากระถางเพาะกล้าไม้ที่ย่อยสลายได้จากวัสดุเหลือทิ้งการเพาะเห็ดแครง. วารสารวิชชา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 42(1), 77-92, doi: https://doi.org/10.65217/wichchajnstru.2023.v42i1.256634.

ชิตษณุ ภักดีวานิช และศุภชัย วีระเดช. (2564). การเพิ่มอัตราการทำงานของเครื่องจักรปั๊มโลหะแผ่นด้วยหลักการ ECRS. PBRU Science Journal, 18(2), 86-97.

เดโชชัย สาพิมพ์. (2564). การปรับปรุงกระบวนการผลิตอุปกรณ์ตกแต่งรถยนต์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 1(1), 9-18.

เตชิต อินสว่าง. (2564). การลดต้นทุนกระบวนการขนส่งในโรงงานอุตสาหกรรมเคมีสัญชาติญี่ปุ่นในจังหวัดระยองด้วยโลจิสติกส์แบบลีน. วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต (สำหรับผู้บริหาร). มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี.

ถิรนันท์ ทิวาราตรีวิทย์ และวรัญญา อวีระพล. (2562). การลดต้นทุนการดำเนินงานในกระบวนการรับผลิตภัณฑ์เข้าคลังสินค้า กรณีศึกษา โรงงานผลิตภัณฑ์บรรจุภัณฑ์ประเภทขวดแก้ว. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ วิทยาลัยนครราชสีมา ครั้งที่ 6 ประจำปี พ.ศ.2562 สังคมผู้สูงวัย: โอกาสและความท้าทายของอุดมศึกษา (หน้า 272-281). นครราชสีมา: วิทยาลัยนครราชสีมา.

ธมนวรรณ นาคเสนอินทร์ และสัณห์ รัฐวิบูลย์. (2563). การลดต้นทุนสินค้าคงคลังโดยใช้หลัก ABC ของบริษัทกรณีศึกษา. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิต, 9(1), 1-13.

พรฤดี สงวนสุข. (2552). การพัฒนาบรรจุภัณฑ์กระถางจากกากตะกอนน้ำมันปาล์มและกากตะกอนเยื่อกระดาษจากบ่อบำบัดน้ำเสียสำหรับกล้าไม้. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (เทคโนโลยีการบรรจุ). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

มงคล กิตติญาณขจร. (2565). การลดความสูญเปล่าในกระบวนการบรรจุถั่วลิสงคั่วทรายโดยการประยุกต์ใช้เทคนิคการจัดสมดุลสายการผลิตและ ECRS. วารสารวิศวกรรมศาสตร์และนวัตกรรม, 15(1), 11-22.

ลัลนา สุวรรณา. (2560). การลดต้นทุนคลังบรรจุภัณฑ์ด้วยหลักการ ECRS กรณีศึกษา: ผู้ผลิตโคมไฟ. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (การจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน). มหาวิทยาลัยศรีปทุม, กรุงเทพฯ.

สาวิตรี ยุพเยาว์. (2564). การศึกษาแนวทางการลดต้นทุนของกระบวนการผลิตน้ำมะนาวบรรจุขวดพลาสติกใส กรณีศึกษา บริษัท บ้านมะนาว จำกัด. ใน การประชุมนำเสนอผลงานวิจัยบัณฑิตศึกษาระดับชาติ ครั้งที่ 16 (หน้า 1059-1066). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต.

American Society for Testing and Materials (ASTM). (2020). Standard test method for determining compressive resistance of shipping containers, components, and unit loads: ASTM D642. Pennsylvania: ASTM International.

TAPPI T 441. (2013). Water absorptiveness of sized (non-bibulous) paper, paperboard, and corrugated fiberboard (Cobb test). Chicago: Technical Association of the Pulp and Paper Industry.